Medal za Męstwo Wojskowe (wł. Medaglia al valore militare) – wysokie odznaczenie wojskowe Królestwa Sardynii, Królestwa Włoch oraz Republiki Włoskiej. Nadawany żołnierzom włoskim i sprzymierzonym bez względu na stopień, osobom cywilnym, a także oddziałom wojskowym i innym zbiorowościom za czyny waleczności i męstwa w czasie wojny. Posiada trzy stopnie: złoty (Medaglia d’oro), srebrny (Medaglia d’argento) oraz brązowy (Medaglia di bronze). Może być nadany w każdym stopniu wielokrotnie.

Historia Ustanowiony 21 maja 1793 roku przez króla Sardynii Wiktora Amadeusza III w dwóch stopniach (złotym i srebrnym) ”...per bassi ufficiali e soldati che avevano fatto azioni di segnalato valore in guerra” (dla młodszych oficerów i żołnierzy, za czyny wybitnej dzielności dokonane podczas wojny). 14 sierpnia 1815 roku medal został zniesiony, po ustanowieniu przez Wiktora Emanuela I Orderu Sabaudzkiego Wojskowego, jednakże przywrócony przez Karola Alberta 26 marca 1833 roku jako odznaczenie trójstopniowe. Statut odznaczenia został zmodyfikowany dekretem królewskim nr 1423 z 4 grudnia 1932 roku. Od 1946 roku odznaczenie jest uznane i nadawane również w Republice Włoskiej.

Ponieważ we włoskich siłach zbrojnych służyli również Erytrejczycy-Ascari, dla nich wyprodukowano specjalny typ al Valore Militare w trzech stopniach: złoto, srebro i brąz.

Główny kontyngent nagrodzonych — эритрейские ascari, туземные kolonialne oddziały pochodzący z Somalii, dobre żołnierze, którzy stali się nabrać na włoską armię u w ostatnim dziesięcioleciu XIX wieku, kiedy zaczęło brakować albańskich najemników.

Opis i sposób noszenia 1793–1815 Awers: wizerunek Wiktora Amadeusza III; rewers: trofeum ze sztandarów z napisem „VALOR MILITARE”.

1833–1946 Awers: zwieńczona koroną i otoczona gałązkami laurowymi owalna tarcza z godłem dynastii sabaudzkiej (biały krzyż na pionowo szrafowanym polu), z napisem „AL VALORE MILITARE” wokół; rewers: dwie gałązki laurowe otaczające miejsce na wygrawerowanie nazwiska i oddziału odznaczonego oraz data i miejsce czynu, za który medal został nadany. Wstążka: niebieska; na baretce medalu złotego i srebrnego znajduje się odp. zł. lub sr. pięcioramienna gwiazdka, a od roku 1943 na baretce medalu brązowego gwiazdka brązowa. Medal był noszony po lewej stronie piersi, po Orderze Wojskowym, a przed wszystkimi pozostałymi odznaczeniami. Każde nadanie było noszone oddzielnie.

Medal za Męstwo Wojskowe Medal złoty Medal srebrny Medal brązowy 95px|center|Medal złoty 100px|center|Medal srebrny 100px|center|Medal brązowyBaretki medalu center|100px|Medal złoty center|100px|Medal srebrny center|100px|Medal brązowy

Od 1946 roku Awers: godło Republiki Włoskiej, otoczone od góry napisem „AL VALORE MILITARE” wokół; rewers: jak poprzednio. Wstążka: niebieska; gwiazdka na baretce medalu złotego jest otoczona laurowym wieńcem.

Medal za Męstwo Wojskowe Medal złoty Medal srebrny Medal brązowy 100px|center|Medal złoty 100px|center|Medal srebrny 100px|center|Medal brązowyBaretki medalu center|100px|Medal złoty center|100px|Medal srebrny center|100px|Medal brązowy

Odznaczeni (lista niepełna)

thumb|Plac Wenecki w Rzymie – pomnik Wiktora Emanuela II z Grobem Nieznanego Żołnierza, odznaczonym Złotym Medalem za Męstwo Wojskowe thumb|Ernest Hemingway w mundurze z baretką Medalu za Męstwo Wojskowe, Mediolan, 1918 Medal złoty jest przyznawany niemal zawsze pośmiertnie. Podczas I wojny światowej miało miejsce zaledwie 368 nadań indywidualnych i 37 nadań zbiorowych; medalem odznaczono również Grób Nieznanego Żołnierza w Rzymie. Medal otrzymało wówczas 4 cudzoziemców (w tym car Rosji Mikołaj II). Liczba indywidualnych nadań medalu srebrnego podczas I wojny światowej wynosiła 38 614, zaś medalu brązowego 60 244. Medal jest nadawany do dziś. W latach 2001–2010 przyznano osiem złotych medali.

Nadania zbiorowe Miasto Cassino Miasto Neapol Grób Nieznanego Żołnierza w Rzymie

Medal złoty Francesco Baracca

Inigo Campioni Joachim Müncheberg Sandro Pertini

Medal srebrny Italo Balbo William George Barker Ernest Hemingway Hans-Joachim Marseille Erwin Rommel Hans-Ulrich Rudel

Przypisy

Bibliografia Wiesław Bończa-Tomaszewski: Kodeks orderowy. Warszawa, 1939, s. 597

Kategoria:Włoskie odznaczenia wojskowe