Śmierć cieplna Wszechświata (Wielki Chłód) – hipotetyczny koniec zmian we Wszechświecie spowodowany maksymalizacją entropii i osiągnięciem w ten sposób równowagi termicznej.
Ewolucja stanowisk Termin ten został po raz pierwszy użyty w 1854 przez Hermanna von Helmholtza na podstawie wniosków Rudolfa Clausiusa wynikających z II zasady termodynamiki.
W początkowych latach po opracowaniu hipotezy przeciwstawiał jej się jedynie William John Macquorn Rankine. Dopiero pod koniec lat 60. XX wieku pojawiać zaczęli się naukowcy odrzucający tę hipotezę, niekiedy proponując alternatywne. W podobnym okresie zaczęto wplatać prawa entropii w argumentację na rzecz stworzenia Wszechświata. Z największym sprzeciwem hipoteza śmierci cieplnej wszechświata spotkała się w Niemczech, gdzie nie przyjęła się ona ideologicznie i kulturowo. Nieco mniejszy, lecz również znaczący sprzeciw pojawił się w Wielkiej Brytanii.
Do szerszego grona odbiorców hipoteza dotarła w latach 20. XX wieku, gdy temat śmierci cieplnej Wszechświata podjęły media i literatura popularna. Pod koniec drugiej dekady XX wieku dyskurs naukowy szczególnie intensywnie roztaczał się wokół natury promieniowania kosmicznego. Debatę prowadziło głównie dwóch naukowców: James Hopwood Jeans i Robert Millikan. Według Millikana promieniowanie kosmiczne stanowiło znamienny przykład zamiany promieniowania w materię. Opracował teorię zakładającą cykliczność Wszechświata. Jeans podważył zarówno teorię samą w sobie, jak i pośrednio w niej wyrażone powątpiewanie w jednokierunkowy rozwój Wszechświata.
Przypisy
Linki zewnętrzne Anna Durkalec, Entropia, nieporządek i śmierć Wszechświata, seria: Maraton wykładowy z „Deltą”, kanał „Wszechnica FWW” na YouTube, 17 czerwca 2021 [dostęp 2025-10-12]. Kevin Pimbblet: The fate of the universe—heat death, Big Rip or cosmic consciousness? phys.org, 4 września 2015 The death of the universe, kanał TED-Ed na YouTube, 12 grudnia 2013 [dostęp 2024-08-30]. Venus Keus, Three ways the universe could end, kanał TED-Ed na YouTube, 19 lutego 2019 [dostęp 2024-08-30].
Kategoria:Kosmologia fizyczna Kategoria:Hipotezy astronomiczne