Mikołaj Zyblikiewicz

Mikołaj Zyblikiewicz (ur. 28 listopada 1823 w Starym Mieście (ob. Stary Sambor), zm. 16 maja 1887 w Krakowie) – polski polityk pochodzenia rusińskiego, adwokat, prezydent Krakowa, marszałek Sejmu Krajowego Galicji.

Życiorys Ojciec Szymon był kuśnierzem wyznania greckokatolickiego, ochrzcił Mikołaja w cerkwi.

Maturę uzyskał we Lwowie (zdaniem prof. Kyryła Studynskiego, Mikołaj ukończył Gimnazjum w SamborzeКирило Студинський: Павло Леонтович (Павло зі Щуткова). W: Записки Наукового товариства імені Шевченка. T. CXXXII. Львів, 1922, s. 178. .) i podjął studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego, które skończył w 1846. W trakcie Wiosny Ludów 1848 był w składzie deputacji do studentów Uniwersytetu Wiedeńskiego celem nawiązania z nimi kontaktów w imię równości i wolności (wraz z Łukaszem Soleckim, Hilarym Treterem i Franciszkiem Siemianowskim). W latach 1849–1851 studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. 5 października 1851 r. uzyskał doktorat, a w 1855 r. uprawnienia adwokackie. W 1856 r. pracował jako syndyk, czyli radca prawny miasta Krakowa, walczył o przywrócenie języka polskiego w szkołach i urzędach. Od roku 1861 był posłem do Sejmu Krajowego. W czasie powstania styczniowego pracował w organizacjiKsięga pamiątkowa opracowana staraniem Komitetu Obywatelskiego w czterdziestą rocznicę powstania r. 1863/1864, Lwów 1904, s. 416.. Od 1866 roku był członkiem krakowskiej rady miejskiej.

Prezydent Krakowa thumb|Kontrakt podpisany przez prezydenta Mikołaja Zyblikiewicza o odstąpieniu Arsenału i murów miejskich przy Bramie Floriańskiej na pomieszczenie zbiorów muzealnych i bibliotecznych, 1874, Biblioteka Książąt Czartoryskich w Krakowie W latach 1874–1881 był prezydentem Krakowa. Był kontynuatorem zmian w mieście zapoczątkowanych m.in. przez Józefa Dietla oraz inicjatorem nowych inwestycji takich jak utworzenie Krypty Zasłużonych na Skałce, restauracja Sukiennic i utworzenie Muzeum Narodowego w Krakowie oraz budowa kompleksu budynków dla straży pożarnej. 24 kwietnia 1880 r. Mikołaj Zyblikiewicz w dowód uznania wysokich zasług dla miasta Krakowa otrzymał kosztowną karabelę, a 1 lutego 1881 r. Rada Miasta Krakowa jednogłośnie przyznała mu honorowe obywatelstwo miasta.

Marszałek Sejmu Galicyjskiego thumb|Jan Matejko, Portret Mikołaja Zyblikiewicza, 1887, Muzeum Narodowe w Krakowie W latach 1881–1886 Zyblikiewicz pełnił funkcję Marszałka Sejmu Krajowego. W tym czasie był m.in. inicjatorem budowy drogi przez Pieniny wzdłuż przełomu Dunajca ze Szczawnicy do Czerwonego Klasztoru. Po oddaniu laski marszałkowskiej w listopadzie 1886 r. wrócił do Krakowa. 11 listopada 1886 otrzymał honorowe obywatelstwo miasta Lwowa.

Zmarł wskutek zapalenia płuc, pochowany został na cmentarzu Rakowickim (kwatera III). Uroczystości pogrzebowe odbyły się w obrządku greckokatolickim i rzymskokatolickim. Nagrobek ufundowało miasto Kraków. Ustawiono go w październiku 1891 roku. Spiżowe popiersie wykonał Tadeusz Błotnicki, łańcuch fabryka L. Zieleniewskiego, a roboty rzeźbiarskie pracownia Józefa Kuleszy.

Upamiętnienie 2 czerwca 1887 r. na wniosek Rady Miasta podjęto decyzję o ufundowaniu nagrobka, wystawieniu przed magistratem popiersia Zyblikiewicza oraz o nazwaniu jego imieniem jednej z ulic w centrum Krakowa. 18 września 1887 roku podczas Zjazdu Kupców i Przemysłowców odsłonięto na Placu Wszystkich Świętych pomnik z brązu projektu Gadomskiego wykonany przez Franciszka KopaczyńskiegoZjazd kupców i Przemysłowców w Krakowie Kurier Lwowski 1911 dodatek do nr 261 s. 1. W 1885 roku nazwano jego imieniem kanał łączący Dunajec z Wisłą w powiecie dąbrowskim (województwo małopolskie). W roku 1886 otrzymał we Lwowie ulicę swojego imienia, która po przejęciu miasta przez Ukraińską SRR została w roku 1950 wykreślona z mapy miasta, stając się częścią obecnej ulicy Iwana Franki. Jego imię nosiło również istniejące w latach 1901–1916 pienińskie schronisko Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, położone na prawym brzegu Dunajca, przy Drodze Pienińskiej. Aktualnie Zyblikiewicza upamiętnia niewielka wnęka skalna z okapem w wapiennych zboczach Kaczego przy Drodze Pienińskiej, koło pawilonu Pienińskiego Parku Narodowego, zwana Grotą Zyblikiewicza. Do 1991 r. jego imieniem nazwany był jeden z bulwarów wiślanych Krakowa.

Życie prywatne Mikołaj Zyblikiewicz nigdy nie założył własnej rodziny. Krewnym Mikołaja był ukraiński działacz społeczny i polityczny, jeden z założycieli Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów Зиблікевич [Є.] Зі споминів січовика (1914–1919) / [Післямова ред.]. Камінець: Вид. „Стрільця” органу Галиц. Армії, 1919, 15 с. ..

Przypisy

Bibliografia

Irena Homola, Kraków za prezydentury Mikołaja Zyblikiewicza, Kraków 1976.

Linki zewnętrzne Mikołaj Zyblikiewicz – publikacje w bibliotece Polona

Kategoria:Ludzie urodzeni w Starym Samborze Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Honorowi członkowie Towarzystwa Tatrzańskiego – Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego Kategoria:Honorowi obywatele Krakowa (zabór austriacki) Kategoria:Honorowi obywatele Lwowa (zabór austriacki) Kategoria:Marszałkowie Sejmu Krajowego we Lwowie Kategoria:Polscy adwokaci Kategoria:Politycy okresu zaborów Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji I kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji II kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji III kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji IV kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji V kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu I kadencji Kategoria:Powstańcy styczniowi Kategoria:Prezydenci Krakowa (zabór austriacki) Kategoria:Urodzeni w 1823 Kategoria:Zmarli w 1887 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim