Stanisław Wyrzykowski (ur. 30 listopada 1869 w Bortnikach koło Stanisławowa, zm. 16 lutego 1949 w Krakowie) – polski poeta, powieściopisarz i tłumacz okresu Młodej Polski.
Życie Wyrzykowski blisko współpracował z krakowskim „Życiem” i warszawską „Chimerą”, był też kierownikiem Wydziału Teatru w Ministerstwie Sztuki i Kultury w 1919 rokuDariusz Marciniec, Ministerstwo Sztuki i Kultury Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1918-1922, w: Rocznik Łódzki, T. 63 (2015), s. 95..
Jego żoną była Stefania Deike. Stefania przyjechała do Krakowa w celu wstąpienia na Uniwersytet Jagielloński. Początkowo nie dostała na to zgody, później, studiując już na Uniwersytecie, zajmowała się naukami przyrodniczymiJadwiga z Sikorskich Klemensiewiczowa, Przebojem ku wiedzy. Wspomnienia jednej z pierwszych studentek krakowskich z XIX wieku, Wrocław, 1961, s. 312..
Twórczość Początkowo pisał wiersze nastrojowo-opisowe, łączące w sobie typowe wątki myślowe modernistów. W późniejszej fazie swojej twórczości uprawiał lirykę refleksyjną, nastrojoną na optymistyczne wizje świata, w których subtelna nuta pesymizmu służyła jedynie świadectwu chwilowej słabości człowieka i trzeźwej wizji świata. W poezji Wyrzykowskiego widoczne są nawiązania do filozofii Friedricha Nietzschego oraz Henriego Bergsona, zwłaszcza w punktach, gdzie mowa o woli mocy i apoteozie życia. Jego tom poezji stanowi drugie najciekawsze obok Snów o potędze Staffa świadectwo reakcji poezji polskiej na dekadentyzm.
Wyrzykowski jest również autorem trylogii powieściowej Moskiewskie gody. Spod jego ręki wyszły także cenione i do dziś wznawiane tłumaczenia prozy Edgara Allana Poego (wszystkie dzieła prozatorskie), Josepha Conrada i Friedricha Nietzschego (m.in. Tako rzecze Zaratustra, wraz z Wacławem Berentem).
Dzieła Poezja Plon życia, 1931
Proza Moskiewskie gody, 1930 Ver sacrum. Poemat mojej młodości, 1947
Przekłady Conrad, Joseph – Nostromo Conrad, Joseph – Opowieści zasłyszane von Hofmannsthal, Hugo – O wierszach. Dyalog Kipling, Rudyard – Takie sobie bajeczki London, Jack – Nieoczekiwane Nietzsche, Friedrich – Dusza dostojna Nietzsche, Friedrich – Dytyramby dionizyjskie Nietzsche, Friedrich – Jutrzenka : myśli o przesądach moralnych Nietzsche, Friedrich – Poza dobrem i złem Nietzsche, Friedrich – Zmierzch bożyszcz czyli Jak filozofuje się młotem Poe, Edgar Allan – Opowieści niesamowite
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Utwory Stanisława Wyrzykowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Pisarze Młodej Polski Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego Kategoria:Polscy poeci XIX wieku Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy prozaicy XIX wieku Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej Kategoria:Urodzeni w 1869 Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa Sztuki i Kultury Kategoria:Zmarli w 1949