thumb|Szlifierka pozioma do płaszczyzn thumb|Honownica thumb|Obrabiarka ultradźwiękowa thumb|Tokarka uniwersalna
Obrabiarka – maszyna do mechanicznej obróbki przedmiotów w celu nadania im określonych kształtów, wymiarów i chropowatości powierzchni. Obróbka realizowana jest za pomocą specjalnych narzędzi.
Konstrukcja obrabiarki W obrabiarkach znajdują się następujące zespoły: zespół napędowy zespoły ruchów roboczych zespoły ruchów posuwowych i pomocniczych zespoły zamocowania narzędzi i części obrabianych korpusy, podstawy, prowadnice układy sterowania układy chłodzenia zespoły odwiórowania
Rodzaje obrabiarek skrawające – obrabiarki kształtujące przedmiot przez oddzielanie nadmiaru materiału tokarki wielonożowe kopiarki półautomaty i automaty tokarskie uchwytowe kłowe tarczowe rewolwerowe karuzelowe zataczarki wiertarki stołowe kolumnowe promieniowe współrzędnościowe wielowrzecionowe frezarki poziome pionowe wiertarkofrezarki wytaczarki frezarkowytaczarki piły strugarki dłutownice Fellowsa do kół zębatych przeciągarki do otworów do płaszczyzn szlifierki do płaszczyzn do otworów honownice dogładzarki docieraczki polerki obrabiarki ultradźwiękowe
do obróbki plastycznej – obrabiarki kształtujące przedmiot przez odkształcenie plastyczne materiału młoty mechaniczne kuźniarki prasy hydrauliczne pneumatyczne mimośrodowe balansowe kolanowe walcarki ciągarki do drutów do rur
obrabiarki do obróbki elektroerozyjnej lub elektrochemicznej, kształtujące przedmiot przy wykorzystaniu zjawiska erozji elektrycznej lub chemicznej elektrodrążarki
wtryskarki
Historia Pierwszymi obrabiarkami były proste przyrządy skrawające o napędzie ręcznym przy pomocy sznura lub cięciwy łuku – wiertarki smyczkowe, które pojawiły się 4 tys. lat p.n.e. i były stosowane aż do XVIII w.
W średniowieczu wprowadzono do użytku obrabiarki napędzane kołem wodnym. Pierwsze nowoczesne obrabiarki zaprojektował Leonardo da Vinci (1452–1519), który opracował projekty tokarki kłowej, wiertarki, walcarki, różnego rodzaje szlifierek, a nawet maszyn do gwintowania śrub.
Obrabiarki zostały udoskonalone w II. połowie XIX w. W 1775 roku John Wilkinson (1728–1808) zbudował precyzyjną wytaczarkę cylindrów parowych. I.A. Nartow w 1718 roku i Henry Maudslay (1771–1831) w 1797 roku wprowadzili w ręcznych obrabiarkach skrawających mechaniczny suport dla podtrzymywania narzędzia. W 1795 roku wprowadzono prasę hydrauliczną. Kolejne usprawnienia wdrażano w toku rewolucji przemysłowej i po wynalezieniu silnika elektrycznego. W 1818 roku Eli Whitney (1765–1825) skonstruował pierwszą frezarkę, a w 1842 roku James Nasmyth (1808–1890) wynalazł młot parowy. Pod koniec XIX w. zaczęły powstawać automaty tokarskie. W 1880 roku amerykański inżynier Christopher Miner Spencer (1833–1922) zbudował pierwszy nowoczesny automat do obróbki metalu.
W XX w. usprawnienia skupiły się na poprawie szybkości i wydajności obróbki. Przełomem było wynalezienie stali szybkotnącej w 1900 roku przez Fredericka Winslowa Taylora (1856–1915) i M. White'a oraz wynalezienie węglików spiekanych. W 1928 roku, w Stanach Zjednoczonych zaczęto budować obrabiarki półautomatyczne i automatyczne, które pozwoliły na jednoczesną obróbkę przedmiotu z różnych stron. W latach 30. XX w. powstały linie obróbkowe. Procesy obrabiania są dalej doskonalone pod względem dokładności i wydajności.
Zobacz też
obrabiarka sterowana numerycznie centrum obróbkowe
Przypisy
Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019