Edward Etler vel Kataw Zar (ur. 29 grudnia 1931 jako Edward Grossbaumfilmpolski.pl: Edward Etler w Warszawie, zm. 14 sierpnia 2026) – polski reżyser i dziennikarz żydowskiego pochodzenia.
Życiorys W czasie okupacji niemieckiej przebywał w warszawskim getcie. Później ukrywał się poza gettem.
Reżyser i scenarzysta filmów dokumentalnych i fabularnych. Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi. W 1968 roku wyemigrował z Polski do Izraela.
Filmografia 1961: Cmentarz Remu – reżyseria, scenariusz 1962: Pistolet typu „Walter P-38” – realizacja 1963: Kraksa – reżyseria, scenariusz 1963: Biały walc – reżyseria, scenariusz 1964: Okolice peronów – reżyseria 1964: Ludzie liczą – reżyseria 1965: Za kierownicą – realizacja 1965: Twarz wroga – realizacja, scenariusz 1965: Temat: Londyn – reżyseria, scenariusz, zdjęcia 1965: Przerwana gra – reżyseria 1966: Z powodu papierosa... – reżyseria 1966: Judaica – realizacja, scenariusz, zdjęcia 1966: Fabryka bez dachu – realizacja, scenariusz 1966: 13 piętro – reżyseria, scenariusz 1967: S.O.S (Etler Edwart) – reżyseria, scenariusz 1967: Brezentowe niebo – realizacja, scenariusz 1968: Sprzęt turystyczny – reżyseria, scenariusz 1968: Dyrygenci – realizacja, scenariusz 1994: Dzielnica śmierci – reżyseria, scenariusz 1996: Wrócę do nich po śmierci – reżyseria 2012: Komeda, Komeda – obsada aktorska 2012: Srebrny lis Felicji T. – reżyseria, scenariusz, obsada aktorska
Etiudy szkolne PWSFTviT 1953: Słowo honoru – współpraca operatorska 1954: NORD FF1 – zdjęcia 1955: Mistrz oślej łączki – zdjęcia 1955: I dla nas świeci słońce – zdjęcia 1955: Dwie Ewangelie – zdjęcia 1956: Wesołe miasteczko – zdjęcia 1956: Niebieskie migdały – reżyseria, zdjęcia
Nagrody filmowe RokFestiwalFilm, Nagroda 1962 Międzynarodowy Festiwal Filmów w Locarno Cmentarz Remu, Nagroda „Srebrny Żagiel” 1963 Krakowski Festiwal Filmowy Biały walc, II Nagroda „Srebrny Smok Wawelski” 1996 Międzynarodowy Festiwal Filmów Katolickich – Niepokalanów Wrócę do nich po śmierci, Nagroda specjalna
Współpraca z Krzysztofem Komedą Autorem muzyki do kilku jego filmów z lat 60. był Krzysztof Komeda. W 2008 r. wydawnictwo PowerBros wydało płytę Krzysztof Komeda – Soundtracks From Janusz Morgenstern and Edward Etler Movies.
Dziennikarstwo Pod pseudonimem Kataw Zar, korespondent tygodnika „Najwyższy Czas!”, a wcześniej tygodnika „Przegląd” i miesięcznika „Zły”.
Poruszane tematy W swoich felietonach w „NCz!” w prześmiewczym stylu opisuje wydarzenia polityczne i społeczne w Izraelu, szczególnie te negatywne: korupcję i nieudolność polityków, stosunek do mniejszości arabskiej i zaniedbanie (zdaniem autora) przez Izrael ocalałych z Holokaustu.
Styl Charakterystycznymi elementami stylu Katawa Zara jest ironia, ostrość sformułowań, używanie zwrotów w języku hebrajskim i jidysz. Dodatkowo przez jego artykuły przewijają się pewne słowa-klucze, którymi autor podkreśla swój negatywny i (auto)ironiczny stosunek do opisywanych tematów, m.in. pismak „NCz!” (o sobie), Kurnik, Sztejtl (Izrael), żydostan, tropikalni Żydzi (izraelscy Żydzi), tajkuni (izraelscy multimilionerzy, oligarchowie), niedoholokaustowani Żydzi (Żydzi ocalali z Holokaustu mieszkający w Izraelu), goj (nie-Żyd), syjonistyczny (jako izraelski) izraelscy politycy: Bibi (Beniamin Netanjahu), Olmert Chciwe Łapska (Ehud Olmert), Oszust Pokojowy Peres (Szymon Peres), Ruso-Żyd (Awigdor Lieberman), Kakadu (Cypi Liwni)
Kontrowersje W 2005 roku znalazł się (jako ETLER-GROSBAUM EDWARD) na tzw. Liście Wildsteina.
W 2007 roku został oskarżony przez naukowców z Instytutu Nauk Prawnych PAN w raporcie przygotowanym na zlecenie MSWiA o „używanie pogardliwych określeń o charakterze antysemickim”.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Emigranci marcowi Kategoria:Izraelscy dziennikarze Kategoria:Izraelscy publicyści Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Tel Awiwem Kategoria:Mieszkańcy getta warszawskiego Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy dziennikarze emigracyjni Kategoria:Polscy dziennikarze kulturalni Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Polscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Polscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Polscy Żydzi ocalali z Zagłady Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2026