Agnieszka zatorska (ur. między 1477 a 1480, zm. zap. 1505) – księżniczka zatorska, córka Władysława zatorskiego i Anny.
Na mocy dokumentu z 1492 została przez swych rodziców uczyniona dziedziczką Wadowic. Wyszła za mąż za właściciela ziemskiego Jana z Tworkowa. Była dobrodziejką kościoła wadowickiego, w którym została pochowana.
Życiorys Dzieciństwo Agnieszka pochodziła z zatorskiej linii dynastii Piastów. Jej ojcem był książę zatorski Władysław, który dzielił władzę na swojej dzielnicy wraz z braćmi. Matką księżniczki była nieznanego pochodzenia AnnaA. Sikorski, Uwagi do genealogii książąt zatorskich, Warszawa 1997, s. 35.. Agnieszka była jedynym dzieckiem pochodzącym z tego małżeństwa. Ojciec Agnieszki miał również najprawdopodobniej nieślubnego syna Włodzimierza, mnicha tynieckiegoM. L. Wójcik, Wlodimirus religiosus ordinis beati Benedicti de Tiniec iam profesus. Nieznany syn Włodka, księcia zatorskiego, Katowice 2010, ss. 199–214.. Na mocy dokumentu z 13 lipca 1492, rodzice nadali Agnieszce Wadowice jako dożywocie po swojej śmierciK. Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, wyd. II, Kraków 2007, s. 664..
Małżeństwo Między 1491 a 21 maja 1494 Agnieszka została wydana za mąż za Jana z Tworkowa, pana na Kobierzycach, syna Andrzeja z Tworkowa i Doroty z Pozdětina i KokorK. Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, wyd. II, Kraków 2007, s. 68, nazywa męża Agnieszki Janem Kobierzyckim, nie podając informacji o jego pochodzeniu. Tożsamość i pochodzenie męża Piastówny ustalił dopiero A. Sikorski, Uwagi do genealogii książąt zatorskich, Warszawa 1997, ss. 36–39.. Mąż Agnieszki pochodził z bocznej linii morawskiego rodu Beneszowców i pieczętował się herbem OdrowążA. Sikorski, Uwagi do genealogii książąt zatorskich, Warszawa 1997, s. 38.. Między 21 a 24 maja 1494 zapisał on małżonce majątek Kobierzyce jako wiano, które 31 maja 1496 sprzedał za jej zgodąA. Sikorski, Uwagi do genealogii książąt zatorskich, Warszawa 1997, s. 37.. Z małżeństwa Agnieszki i Jana Kobierzyckich pochodził syn Ernest, który od 1509 był właścicielem Raduni. Mąż Agnieszki, Jan z Tworkowa zmarł przed 7 sierpnia 1504A. Sikorski, Uwagi do genealogii książąt zatorskich, Warszawa 1997, s. 39..
Dalsze losy Po śmierci męża, latem 1505 Agnieszka procesowała się wraz z wojewodą łęczyckim Piotrem Myszkowskim o Wadowice, których dziedziczką uczynił ją dokument rodziców z 1492. Ziemie prawnie należące się Agnieszce, po śmierci jej ojca Władysława zostały uznane przez króla polskiego Jana I Olbrachta za ziemie Korony, a 23 maja 1503 oddane przez jego następcę Aleksandra Jagiellończyka Piotrowi Myszkowskiemu w dziedziczne posiadanie. 7 sierpnia 1504 proces został rozstrzygnięty na korzyść wojewody łęczyckiegoK. R. Prokop, Agnieszka, Kraków 1999, s. 826.. Jest to ostatnia wzmianka źródłowa na temat Agnieszki zatorskiej. Zmarła najprawdopodobniej w 1505 i została pochowana w kościele parafialnym pod wezwaniem Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny w Wadowicach, którego była dobrodziejkąWedług rękopisu Biblioteki Jagiellońskiej, jeszcze w 1552 w kościele wadowickim znajdował się nagrobek Agnieszki, w którym podano jako rok jej zgonu 1505. Zapiskę tę uznał za wiarygodną m.in. K. Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, wyd. II, Kraków 2007, s. 664 i K. R. Prokop, Agnieszka, Kraków 1999, s. 826.. Jedyny syn Agnieszki i Jana, Ernest z Tworkowa był dwukrotnie żonaty: z Różą Wilczek i Agnieszką Osinską. Miał dwóch synów, Jana i Bartłomieja, na których wygasł najprawdopodobniej ród TworkowskichLosy Ernesta z Tworkowa przedstawił A. Sikorski, Uwagi do genealogii książąt zatorskich, Warszawa 1997, s. 39..
Genealogia
Wacławur. między 1415 a 1418 zm. zap. (po 21 X) 1465 Małgorzata Kopczowskazm. po 1467 NN NN Władysławzm. między 28 V a 21 IX 1494 Annazm. między 28 V 1494 a 1505
Jan z Tworkowazm. między 31 V 1496 a 7 VIII 1504 OO między 1491 a 21 V 1494 Agnieszkaur. między 1477 a 1480 zm. 1505 Ernest Tworkowski ur. po 1491 zm. 1535/1536
Przypisy
Bibliografia Jasiński K., Rodowód Piastów śląskich, wyd. II, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007, , ss. 664–665. Prokop K. R., Agnieszka, [w:] K. Ożóg, S. Szczur (red.), Piastowie. Leksykon biograficzny, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999, , s. 826. Sikorski A., Uwagi do genealogii książąt zatorskich, (w:) Kuczyński S. K. (red.) Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego, t. III (XIV), Wydawnictwo DiG, Warszawa 1997, ss. 35–40. Wójcik M. L., Wlodimirus religiosus ordinis beati Benedicti de Tiniec iam profesus. Nieznany syn Włodka, księcia zatorskiego, (w:) I. Panic, J. Sperka (red.), Średniowiecze polskie i powszechne, t. 2 (6), Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2010, ss. 199–214.
Kategoria:Ludzie związani z Wadowicami Kategoria:Piastowie cieszyńscy i oświęcimscy Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Zmarli w XVI wieku Kategoria:Zmarli w 1505