Puchar Interkontynentalny (ang. Intercontinental Cup), znany również jako Toyota Cup – coroczny turniej piłkarski rozgrywany w latach 1960–2004. Był zwyczajowo starciem pomiędzy triumfatorem najbardziej prestiżowych europejskich rozgrywek klubowych Pucharu Europy Mistrzów Krajowych (od 1993 roku Ligi Mistrzów) a zwycięzcą ich południowoamerykańskiego odpowiednika Copa Libertadores. Początkowo miał formę dwumeczu, który od 1980 roku zastąpiono pojedynczym spotkaniem, rozgrywanym na neutralnym terenie. Pierwszym zdobywcą trofeum był Real Madryt, który pokonał CA Peñarol w dwumeczu 5:1. W roku 2004 odbyła się ostatnia edycja turnieju pod nazwą Puchar Interkontynentalny, w którym zwyciężyło FC Porto pokonując w rzutach karnych 8:7 kolumbijskie Once Caldas. Od 2005 roku turniej rozgrywany jest na nowych zasadach i pod nową nazwą Klubowe Mistrzostwa Świata FIFA (ang. FIFA Club World Cup). W dniu 27 października 2017 r. FIFA ogłosiła, że wszyscy zwycięzcy pucharu międzykontynentalnego są uważani za mistrzów świataFIFA Council approves key organisational elements of the FIFA World Cup - Recognition of all European and South American teams that won the Intercontinental Cup – played between 1960 and 2004 – as club world champions. fifa.com. W 2024 Puchar Interkontynentalny został reaktywowany.
HistoriaHistoria KMŚ – https://web.archive.org/web/20151222151223/http://www.archiwumfutbolu.pl/kps/kpspig/historia.php W 1955 roku UEFA zainicjowała nowy międzynarodowy turniej klubowy o nazwie European Champion Clubs' Cup, czyli Puchar Europy Mistrzów Klubowych (z czasem zaczęła funkcjonować nazwa skrócona European Cup, czyli Puchar Europy). Rozgrywki te były poprzednikiem dzisiejszej Ligi Mistrzów (UEFA Champions League). W 1960 roku w Ameryce Południowej powstał odpowiednik europejskiego turnieju, który otrzymał nazwę Copa Libertadores de América, czyli Puchar Wyzwolicieli Ameryki, funkcjonujący pod skróconą nazwą Copa Libertadores (Puchar Wyzwolicieli). Nazwa jest hołdem dla Wyzwolicieli, będącymi bohaterami południowoamerykańskich wojen o niepodległość.
Pierwsza edycja Copa Libertadores zakończyła się 19 czerwca 1960 roku, natomiast już 3 lipca tego roku doszło do rywalizacji pomiędzy CA Peñarol z Urugwaju a Realem Madryt, który wygrał Puchar Europy Mistrzów Klubowych. Zwycięsko z tej rywalizacji wyszedł klub z Europy. W ten sposób powstał kolejny turniej klubowy pod nazwą The European/South American Cup, w wolnym tłumaczeniu Puchar Europejsko-Południowoamerykański, funkcjonujący również pod nazwą Puchar Międzykontynentalny lub Puchar Interkontynentalny (Intercontinental Cup). W dużym skrócie Puchar Interkontynentalny był rywalizacją pomiędzy najlepszym klubem strefy UEFA a najlepszym klubem strefy CONMEBOL. W latach 1960–1979 rywalizacja ta miała postać dwumeczu rozgrywanego na stadionach jednego z finalistów turnieju.
W 1980 roku oficjalnym sponsorem turnieju została Toyota, która ufundowała dodatkowo drugie trofeum Toyota Cup (Puchar Toyoty), przez co cały turniej również tak zaczęto nazywać (Puchar Interkontynentalny wręczano kapitanowi zwycięskiej drużyny a Puchar Toyoty wręczano wicekapitanowi). Wraz z objęciem patronatu przez Toyotę rozgrywki przeniesiono do Japonii oraz zrezygnowano z rozgrywania dwumeczu na rzecz jednego meczu finałowego. W latach 1980–2001 mecz ten przeprowadzano na Stadionie Narodowym w Tokio a w latach 2002-2004 na Stadionie Międzynarodowym w Jokohamie. W 2004 roku Puchar Toyoty odbył się po raz ostatni.
Od początku istnienia Puchar Interkontynentalny odbywał się bez udziału FIFA, która rywalizowała z UEFA o kontrolę nad turniejami międzynarodowymi. W związku z tym w 2000 roku FIFA postanowiła zorganizować własny turniej wyłaniający najlepszą klubową drużynę świata. W tym roku w Brazylii odbyły się Klubowe Mistrzostwa Świata FIFA (FIFA Club World Championship). Uczestnikami miały być najlepsze kluby poszczególnych kontynentów. Drugie Klubowe Mistrzostwa Świata miały się odbyć w Hiszpanii w 2001 roku, jednak z powodu finansowych problemów partnera FIFA i sponsora turnieju firmy ISL drugie mistrzostwa nie odbyły się w roku 2001 ani w kolejnych latach.
Skłoniło to władze FIFA do kompromisu polegającego na połączeniu obu turniejów, Pucharu Toyoty i Klubowych Mistrzostw Świata w jeden nowy, który przyjął nazwę FIFA Club World Championship Toyota Cup (Klubowe Mistrzostwa Świata FIFA - Puchar Toyoty). Premierowa edycja odbyła się w 2005 roku. FIFA ufundowała nowe trofeum dla zwycięzcy, a mecze tradycyjnie odbywały się w Japonii, z finałem na Stadionie Międzynarodowym w Jokohamie. W turnieju uczestniczyło sześć klubów, każdy z nich był zwycięzcą rozgrywek o miano najlepszej drużyny na swoim kontynencie, tj.: zwycięzca europejskiej Ligi Mistrzów (UEFA Chamions League), zwycięzca południowoamerykańskiego Pucharu Wyzwolicieli (Copa Libertadores), zwycięzca afrykańskiej Ligi Mistrzów (CAF Champions League), zwycięzca azjatyckiej Ligi Mistrzów (AFC Champions League), zwycięzca Ligi Mistrzów Oceanii (OFC Champions League) oraz zwycięzca północnoamerykańskiej Ligi Mistrzów (CONCACAF Champions League). W 2006 roku nazwę rozgrywek zmieniono na FIFA Club World Cup (Klubowy Puchar Świata FIFA).
Mecze o Puchar Interkontynentalny Puchar Interkontynentalny 1960: CA Peñarol - Real Madryt 0:0, 1:5(0:4) 1961: SL Benfica - CA Peñarol 1:0(0:0), 0:5(0:4), 1:2(1:2) 1962: Santos FC - SL Benfica 3:2(1:0), 5:2(2:0) 1963: A.C. Milan - Santos FC 4:2(2:0), 2:4(2:0), 0:1(0:1) 1964: CA Independiente - Inter Mediolan 1:0(0:0), 0:2(0:2), 0:1(0:0, 0:0, 0:0), po dogrywce 1965: Inter Mediolan - CA Independiente 3:0(2:0), 0:0 1966: CA Peñarol - Real Madryt 2:0, 2:0(2:0) 1967: Celtic F.C. - Racing Club Buenos Aires 1:0, 1:2, 0:1 1968: Estudiantes de La Plata - Manchester United 1:0(1:0), 1:1(1:0) 1969: A.C. Milan - Estudiantes de La Plata 3:0, 1:2 1970: Estudiantes de La Plata - Feyenoord 2:2, 0:1 1971: Panathinaikos AO - Club Nacional de Football 1:1, 1:2 1972: CA Independiente - AFC Ajax 1:1(0:1), 0:3 1973: Juventus F.C. - CA Independiente 0:1 1974: CA Independiente - Atlético Madryt 1:0(1:0), 0:2(0:1) 1975: mecz się nie odbył 1976: Bayern Monachium - Cruzeiro EC 2:0, 0:0 1977: Boca Juniors - Borussia Mönchengladbach 2:2(1:2), 3:0(3:0) 1978: mecz się nie odbył 1979: Malmö FF - Club Olimpia 0:1, 1:2 1980: Club Nacional de Football - Nottingham Forest F.C. 1:0(1:0) 1981: CR Flamengo - Liverpool F.C. 3:0 1982: CA Peñarol - Aston Villa 2:0(1:0) 1983: Gremio Porto Alegre - Hamburger SV 2:1 (1:0, 1:1, 2:1), po dogrywce 1984: CA Independiente - Liverpool F.C. 1:0(1:0) 1985: Juventus F.C. - Argentinos Juniors 2:2(0:0, 2:2, 2:2), po dogrywce, karne: 4:2 1986: River Plate - Steaua Bukareszt 1:0(1:0) 1987: FC Porto - CA Peñarol 2:1 (1:0, 1:1, 1:1), po dogrywce 1988: Club Nacional de Football - PSV Eindhoven 2:2(1:0, 1:1, 1:2), po dogrywce, karne: 7:6 1989: A.C. Milan - Atlético Nacional 1:0 (0:0, 0:0, 0:0), po dogrywce 1990: A.C. Milan - Club Olimpia 3:0(1:0) 1991: FK Crvena zvezda Belgrad - CSD Colo-Colo 3:0(1:0) 1992: São Paulo FC - FC Barcelona 2:1(1:1) 1993: São Paulo FC - A.C. Milan 3:2(1:0) (początkowo zamiast Milanu miał grać Olympique Marsylia, ale został wykluczony z powodu ustawiania meczów, jego miejsce zajął finalista Ligi Mistrzów) 1994: CA Vélez Sarsfield - A.C. Milan 2:0(0:0) 1995: AFC Ajax - Gremio Porto Alegre 0:0, po dogrywce, karne: 4:3 1996: Juventus F.C. - River Plate 1:0(0:0) 1997: Borussia Dortmund - Cruzeiro EC 2:0(1:0) 1998: Real Madryt - CR Vasco da Gama 2:1(1:0) 1999: Manchester United - SE Palmeiras 1:0(1:0) 2000: Club Atlético Boca Juniors - Real Madryt 2:1(2:1) 2001: Bayern Monachium - Boca Juniors 1:0(0:0, 0:0, 0:0), po dogrywce 2002: Real Madryt - Club Olimpia 2:0(1:0) 2003: Boca Juniors - AC Milan 1:1(1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne: 3:1 2004: FC Porto - Once Caldas 0:0, po dogrywce, karne: 8:7 2024: Real Madryt - Pachuca 3:0 (1:0) 2025: Paris Saint-Germain - Flamengo 1:1, po dogrywce, karne: 2:1
Statystyki Według drużyn DrużynaTriumfatorLata wygranych Real Madryt41960, 1998, 2002, 2024 Peñarol31961, 1966, 1982 AC Milan31969, 1989, 1990 Nacional31971, 1980, 1988 Boca Juniors31977, 2000, 2003 Santos FC21962, 1963 Inter Mediolan21964, 1965 AFC Ajax21972, 1995 CA Independiente21973, 1984 Bayern Monachium21976, 2001 Juventus F.C.21985, 1996 FC Porto21987, 2004 São Paulo FC21992, 1993 Racing Club de Avellaneda11967 Estudiantes La Plata11968 Feyenoord11970 Atlético Madryt11974 Olimpia11979 CR Flamengo11981 Grêmio11983 River Plate11986 FK Crvena zvezda Belgrad11991 Vélez Sársfield11994 Borussia Dortmund11997 Manchester United11999 Paris Saint-Germain 12025
Według kraju KrajDrużynyTriumfyLata wygranych Argentyna691967, 1968, 1973, 1977, 1984, 1986, 1994, 2000, 2003 Brazylia661962, 1963, 1981, 1983, 1992, 1993 Włochy371964, 1965, 1969, 1985, 1989, 1990, 1996 Urugwaj261961, 1966, 1971, 1980, 1982, 1988 Hiszpania251960, 1974, 1998, 2002, 2024 Niemcy231976, 1997, 2001 Holandia231970, 1972, 1995 Portugalia121987, 2004 Paragwaj111979 Jugosławia111991 Anglia111999 Francja112025
Według kontynentu KontynentDrużynyKrajeTriumfyAmeryka Południowa13422Europa13823
Zawodnik turnieju/meczu Od roku 1980
RokZawodnikKlub2024 Vinícius Júnior Real Madryt2004 Maniche FC Porto2003 Matías Donnet Boca Juniors2002 Ronaldo Real Madryt2001 Samuel Kuffour Bayern Monachium2000 Martín Palermo Boca Juniors2000 Edílson Corinthians Paulista1999 Ryan Giggs Manchester United1998 Raúl Real Madryt1997 Andreas Möller Borussia Dortmund1996 Alessandro Del Piero Juventus F.C.1995 Danny Blind AFC Ajax1994 Omar Asad Vélez Sársfield1993 Cerezo São Paulo FC1992 Raí São Paulo FC1991 Vladimir Jugović FK Crvena zvezda Belgrad1990 Frank Rijkaard AC Milan1989 Alberigo Evani AC Milan1988 Santiago Ostolaza Nacional1987 Rabah Madjer FC Porto1986 Antonio Alzamendi River Plate1985 Michel Platini Juventus F.C.1984 José Percudani Independiente1983 Renato Gaúcho Grêmio1982 Jair Peñarol1981 Zico CR Flamengo1980 Waldemar Victorino Nacional
Przypisy
Linki zewnętrzne
Oficjalna strona turnieju (do 2004; archiwum) RSSSF od 2024 (do 2004)
* Kategoria:Międzynarodowe rozgrywki klubowe w piłce nożnej