Hoacyny – rodzina Opisthocomidae i rząd Opisthocomiformes ptaków z podgromady Neornithes. Jedynym żyjącym przedstawicielem rodziny jest hoacyn (Opisthocomus hoazin) żyjący w dorzeczu Amazonki i Orinoko w Ameryce Południowej. Znanymi wymarłymi przedstawicielami rodziny są , żyjący w środkowym miocenie (13,5–11,8 mln lat temu) na obszarze dzisiejszej Kolumbii (jego odkrycie dowodzi, że w miocenie przedstawiciele rodziny zasiedlali też obszary na zachód od Andów), oraz , żyjący w późnym oligocenie lub wczesnym miocenie (24–22 mln lat temu) na obszarze dzisiejszego brazylijskiego stanu São Paulo.
Przedstawicielem rodziny prawdopodobnie był też , żyjący pod koniec wczesnego miocenu (17,5–17 mln lat temu) na obszarze dzisiejszej Namibii. Gatunek ten pierwotnie został zaliczony do wymarłej rodziny (blisko spokrewnionej z kariamami), jednak Mayr, Alvarenga i Mourer-Chauviré (2011) stwierdzili, że zachowane kości N. senutae wykazują większe podobieństwo do kości hoacynów i uzasadnione jest zaliczenie tego gatunku do Opisthocomidae. Także z przeprowadzonej przez tych autorów analizy kladystycznej wynika, że Namibiavis jest taksonem siostrzanym do kladu tworzonego przez rodzaje Opisthocomus i Hoazinavis. Jeśli N. senutae faktycznie należy do hoacynów, to jego odkrycie dowodziłoby, że jeszcze w miocenie przedstawiciele Opisthocomidae żyli nie tylko na obszarze Ameryki Południowej, ale również w Afryce. Zapis kopalny nie dostarcza dowodów na to, że przedstawiciele rodziny Opisthocomidae istnieli już przed rozpadem Gondwany i oddzieleniem się Ameryki Południowej od Afryki ok. 100 mln lat temu; występowanie przedstawicieli rodziny na obu tych kontynentach dowodzi zatem, że hoacyny na pewnym etapie swojej historii musiały przekroczyć Ocean Atlantycki. Według Mayra i współpracowników nawet jeśli wczesne hoacyny były lepszymi lotnikami niż dzisiejszy hoacyn, to i tak jest mało prawdopodobne, by były zdolne przelecieć nad Atlantykiem o własnych siłach; autorzy uznają za bardziej prawdopodobne, że przepłynęły one z Afryki do Ameryki Południowej na „ruchomych wyspach” powstałych z roślinności znoszonej do oceanu przez rzeki. Występowanie hoacynów w Afryce potwierdza opisany przez Mayra (2014) tarsometatarsus (kość powstała ze zrośnięcia kości środstopia i stępu) mogący należeć do przedstawiciela rodzaju Namibiavis o niepewnej przynależności gatunkowej, odkryty w osadach formacji Maboko w Kenii; skamieniałość budową przypomina tarsometatarsus współczesnych hoacynów i dowodzi występowania przedstawicieli Opisthocomiformes w Afryce jeszcze ok. 15 milionów lat temu.
Mayr i De Pietri (2014) opisali pierwszego europejskiego przedstawiciela grupy – , żyjącego w późnym eocenie na terenach dzisiejszej Francji; z badań autorów wynika, że P. parisiensis był bliżej niż Namibiavis spokrewniony z południowoamerykańskimi przedstawicielami Opisthocomiformes. Zdaniem autorów fakt, że dwaj najbardziej bazalni przedstawiciele grupy Opisthocomiformes (Protoazin i Namibiavis), z których jeden (Protoazin) jest dodatkowo jej najstarszym znanym przedstawicielem, żyli na obszarze Starego Świata, wspiera hipotezę, według której grupa ta wyodrębniła się właśnie na obszarze Starego Świata i stamtąd skolonizowała Amerykę Południową.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Kategoria:Hoacyny