Carl August Nielsen (ur. 9 czerwca 1865 w Sortelung k. Nørre Lyndelse, zm. 3 października 1931 w Kopenhadze) – duński kompozytor, główny przedstawiciel muzyki duńskiej. Jego ojciec był malarzem pokojowym, który dorabiał jako muzykant grą na skrzypcach i kornecie, matka natomiast dobrze śpiewała.
Życiorys Urodzony w biednej rodzinie, w małej miejscowości położonej niedaleko Odense, na wyspie Fionii. Mały Carl rozpoczął edukację muzyczną w wieku 8 lat, grał wtedy w miejscowej orkiestrze na skrzypcach, pobierał również lekcje w zakresie gry na trąbce. W tym okresie skomponował swój pierwszy utwór – polkę na skrzypce.
W 1884 przyjęto go do konserwatorium w Kopenhadze, gdzie studiował: grę na skrzypcach, teorię i historię muzyki, u V. Toftego, G. Matthisona-Hansena, J.P.E. Hartmanna, N. Gadego i O. Rosenhoffa. W latach 1886–1905 był skrzypkiem w operze dworskiej w Kopenhadze. W 1908 został jej kierownikiem. W 1915 został dyrygentem Musikforeningen w Kopenhadze, a także profesorem tamtejszego konserwatorium. Mimo uwielbienia, jakim cieszył się w swej ojczyźnie, przez pewien czas reszta świata była na jego muzykę obojętna. Ostatnim własnym utworem, jaki usłyszał przez radio, był Koncert skrzypcowy nadany 1 października 1931. Dwa dni później zmarł, mając 66 lat.
Carl August Nielsen jest także autorem książek: Levende Musik („Żyjąca muzyka”) i Min fynske Barndom („Moje fiońskie dzieciństwo”).
Komponował symfonie, utwory kameralne, miniatury, pieśni, opery, a także – w duchu dbałości o rozwinięcie kultury muzycznej w kraju – proste pieśni dla szkół i kościołów. Kompozycje Nielsena zostały skatalogowane w 1965 r. przez Dana Foga i Torbena Schousboe. Numer z Katalogu Foga oznaczany jest symbolem FS.
Odznaczenia Komandor II Stopnia Orderu Danebroga (Dania) Komandor I Klasy Orderu Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Komandor Orderu św. Olafa (Norwegia) Komandor Orderu Korony (Włochy) Oficer Orderu Legii Honorowej (Francja) Kawaler I Klasy Orderu Białej Róży (Finlandia)
Najważniejsze dzieła Symfonie I symfonia g-moll, op. 7 (FS 16, 1890-1892)
II symfonia De fire Temperamenter (Cztery temperamenty), op. 16 (FS 29, 1901-1902) III symfonia Sinfonia Espansiva, op. 27 (FS 60, 1910-1911) IV symfonia Det Uudslukkelige (Nieugaszalna), op. 29 (FS 76, 1914-1916) V symfonia, op. 50 (FS 97, 1921-1922) VI symfonia Sinfonia Semplice (FS 116, 1924-1925)
Opery opera biblijna Saul og David (Saul i Dawid) (FS 25, 1898-1901) opera komiczna Maskarade (Maskarada) (FS 39, 1905)
Inne dzieła Lille Suite a-moll na smyczki op. 1 (FS 6, 1888) Koncert skrzypcowy op. 33 (FS 61, 1911) Koncert fletowy (FS 119, 1926) Koncert klarnetowy op. 57 (FS 129, 1928) Helios uwertura (FS 32, 1903) Pan i Syrinx utwór na orkiestrę (FS 87, 1917) Hymnus amoris na chór (FS 21, 1896) Foraar na chór op. 42 (FS 96, 1921) Aladyn muzyka sceniczna (FS 89, 1919) Symfonisk Suite na fortepian op. 8 (FS 19, 1894) 29 małych preludiów na organy (FS 136, 1929)
Zobacz też Edvard Grieg Jean Sibelius
Przypisy
Linki zewnętrzne
Nuty Carla Nielsena w bibliotece Polona Carl Nielsen w Polskiej Bibliotece Muzycznej
Kategoria:Artyści związani z Kopenhagą Kategoria:Duńscy kompozytorzy Kategoria:Duńscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Duńscy skrzypkowie Kategoria:Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii Kategoria:Odznaczeni Orderem Danebroga Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Włoch Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Olafa Kategoria:Urodzeni w 1865 Kategoria:Zmarli w 1931