Józef Szczublewski (ur. 13 stycznia 1919 w Oberhausen, zm. 2 października 2013 w Jabłonnej k. Warszawy) – polski aktor, historyk teatru, teatrolog, pedagog.
Życiorys Urodził się w Niemczech w rodzinie emigrantów zarobkowych Franciszka (1898–1978), górnika, i Kunegundy z Kwiecińskich (1899–1979)Joanna Zawadzka, Marlena Sęczek, Pisarze i badacze literatury XX i XXI w. - Szczublewski Józef [dostęp 2026-09-02].. Do Polski wrócił w roku 1920 wraz z rodzicami, którzy osiedlili się w Smolicach k. Kobylina. W latach 1930–1938 uczył się w Gimnazjum Męskim w Ostrowie Wielkopolskim, gdzie zdał maturę. Następnie ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. W latach ostrowskich czynny literacko, publikował w „Orędowniku Ostrowskim”, gimnazjalnym „Promieniu”, „Posłańcu Niedzielnym”.
Po wybuchu II wojny światowej uczestniczył w kampanii wrześniowej; ranny dostał się do niewoli niemieckiej i przebywał w obozie jenieckim w Itzehoe. W marcu 1940 uciekł z obozu i do końca 1944 pracował jako robotnik, a potem urzędnik w firmie budowlanej w Ostrowie Wielkopolskim. Brał udział w tajnym nauczaniu i prowadził zespół recytatorski.
Po wojnie zamieszkał w Poznaniu, podjął studia socjologiczne na Uniwersytecie Poznańskim, równocześnie pracował jako dziennikarz w prasie lokalnej, publikował felietony pod pseudonimami „Sęk” i „Józef Marcin” m.in. w pismach: „Walka Ludu”, „Express Poznański”, „Gazeta Poznańska”, „Głos Ostrowski”. W 1949 ukończył Szkołę Dramatyczną w Poznaniu i do 1963 grał na scenach teatrów warszawskich (Teatr Domu Wojska Polskiego w Warszawie, Teatr Dramatyczny w Warszawie). W 1950 ukończył studia socjologiczne na Uniwersytecie Warszawskim uzyskując magisterium. W okresie 1962–1972 kierował redakcją „Teatraliów” w Państwowym Instytucie Wydawniczym, a w latach 1962–1964 był sekretarzem redakcji „Pamiętnika Teatralnego”. W latach 1964–1981 dyrektor Muzeum Teatralnego w Warszawie. W 1971 doktoryzował się w Instytucie Sztuki PAN na podstawie pracy Żywot Osterwy (promotor: prof. Zbigniew Raszewski). W latach 1971–1981 był wykładowcą na wydziałach reżyserii i wiedzy o teatrze PWST w Warszawie.
Od 1946 był mężem Józefy z domu Suszyckiej (1925–2015).
Spoczywa na starym cmentarzu zabytkowym w Ostrowie Wielkopolskim (sektor 2-11-24).
Spektakle Teatru Telewizji (aktor)
1959: Pastylki na katar 1962: Dwa teatry 1962: Lokatorzy domku z kart
Źródło:.
Wybrane publikacje Artyści i urzędnicy, czyli szaleństwa Leona Schillera, Warszawa 1961. Wielki i smutny teatr warszawski 1868–1886, Warszawa 1963. Pierwsza Reduta Osterwy, Warszawa 1971. Żywot Osterwy, Warszawa 1973. Żywot Modrzejewskiej, Warszawa 1975. Teatr Wielki w Warszawie 1833–1993, Warszawa 1993. W gmachu Teatru Wielkiego w Warszawie 1918–1939, Warszawa 2009 .
Ordery i odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1995) „za wybitne zasługi w upowszechnianiu kultury”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polsk (1987) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1979) Srebrny Krzyż Zasługi (1957) Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2008) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1975)
Źródło:.
Nagrody Nagroda im. Leona Schillera za prace badawcze w dziedzinie teatru (1964) Nagroda „Miesięcznika Literackiego” za książkę Żywot Osterwy (Państwowy Instytut Wydawniczy) (1972)Nagrody „Miesięcznika Literackiego”, „Trybuna Ludu”, nr 251, 8 września 1972, s. 4. Tytuł „Książki roku 1975” przyznany przez „Nowe Książki” za Żywot Modrzejewskiej (1976) Nagroda Prezesa Rady Ministrów z dziedziny teatru II stopnia za twórczość pisarską poświęconą biografii wielkich artystów sceny polskiej (1979) Nagroda miasta st. Warszawy (1982) Teatralna Książka Roku 1993 – nagroda za monografię Teatr Wielki 1833–1993 (1994) Źródło:.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Kompałły i Wojciecha Lipskiego w Ostrowie Wielkopolskim Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Dyrektorzy muzeów w Warszawie Kategoria:Ludzie urodzeni w Oberhausen Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polscy historycy teatru Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Polscy teoretycy kultury Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 2013