mały|Grób Danuty Buttler na Cmentarzu Komunalnym Północnym (2014) Danuta Antonina Buttler (Danuta Buttlerowa; ur. 18 września 1930 w Radomiu, zm. 2 marca 1991 w Warszawie) – językoznawczyni, polonistka i dydaktyczka, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, związana z Wydziałem Dziennikarstwa i Wydziałem Filologii Polskiej, organizatorka i pierwsza kierowniczka polonistyki białostockiej (1969–1971), czyli późniejszego Instytutu Filologii Polskiej (1980) białostockiej filii UW (od 1993 r. będącej już Uniwersytetem w Białymstoku).
Życiorys Uzyskała magisterium na Uniwersytecie Warszawskim, tu też doktoryzowała się pod kierunkiem Witolda Doroszewskiego, na podstawie pracy Polski dowcip językowy (1964 r.), tu uzyskała stopień doktora habilitowanego (1969 r., za rozprawę Innowacje składniowe we współczesnej polszczyźnie). Była członkiem komisji Międzynarodowego Komitetu Slawistów, uczestniczyła jako członek w pracach Komitetu Językoznawstwa PAN, brała udział w pracach licznych komisji uniwersyteckich i ministerialnych. Na Uniwersytecie Warszawskim pracowała przez 35 lat: Była asystentem w Zakładzie Stylistyki i Kultury Języka Wydziału Dziennikarstwa (1953–1958), asystentem i adiunktem w Katedrze Języka Polskiego (do r. 1969), docentem, profesorem nadzwyczajnym (od 1979 r.) i zwyczajnym (od 1986 r.) w Instytucie Języka Polskiego. Kierowała Zakładem Leksykologii i Kultury Języka IJP UW, była prodziekanem (1976–1978), a następnie dziekanem (1979–1981) Wydziału Polonistyki UWEncyklopedia języka polskiego pod red. Stanisława Urbańczyka. Wrocław itd.: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992, s. 36..
Przez ostatnich 5 lat życia redagowała „Poradnik Językowy”, a wcześniej przez kilkanaście lat współredagowała „Przegląd Humanistyczny”. Za działalność naukową i dydaktyczną została wyróżniona wieloma nagrodami Rektora UW, trzykrotnie resortową nagrodą ministra oraz Nagrodą im. Witolda Doroszewskiego (1987). Była odznaczona Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1978) oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1980). Twórczość Autorka prac z zakresu leksykologii, fonologii, kultury języka polskiego a szczególnie książek dotyczących współczesnej polszczyzny, w tym analiz mogących być dzisiaj uznane za pierwsze opisy kognitywne czy semantyczno-składniowe (Innowacje składniowe we współczesnej polszczyźnie). Autorka ponad 250 prac naukowych. Najwięcej prac poświęciła leksykologii współczesnej (m. in. problem homonimii w języku polskim, koncepcja pola znaczeniowego) i historycznej (m. in. problem zmian semantycznych, problem zapożyczeń niemieckich i rosyjskich w polszczyźnie). Znawczyni polszczyzny XIX-wiecznej w zakresie słownictwa i frazeologii. Wiele artykułów opublikowała w „Poradniku Językowym”. Jest autorką pionierskiego artykułu Koncepcje pola znaczeniowego, opublikowanego w 1967 roku w „Przeglądzie Humanistycznym”. Jako pierwsza w Polsce upowszechniła teorię walencji. Wiele prac materiałowych i metodologicznych poświęciła nauczaniu języka polskiego jako obcego (np. Z metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, 1971). Zajmowała się językiem polskich pisarzy, m.in. K. I. Gałczyńskiego i S. Żeromskiego.
Publikacje (wybór) Polski dowcip językowy, Warszawa 1968 Język polski dla cudzoziemców: ćwiczenia leksykalno-stylistyczne, Warszawa1973 Innowacje składniowe współczesnej polszczyzny, Warszawa 1976 Procesy dehomonimizacji w polszczyźnie ostatniego stulecia, Warszawa 1978 Frazeologia polska, Warszawa 1980 Innowacje składniowe powojennego trzydziestopięciolecia, Warszawa 1981 Kultura języka polskiego: Tom 2, Warszawa 1982 Słownik polskich form homonimicznych (redakcja), Wrocław 1984 Słownik polskich homonimów całkowitych, Wrocław 1988
Przypisy
Bibliografia Elżbieta Sękowska Danuta Buttler (1930 – 1991) Andrzej Markowski, Danuta Buttler (1930-1991), „Język Polski”, 1992, nr 1 (styczeń/luty), wymaga DjVu.
Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 1991 Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Komitetu Językoznawstwa PAN Kategoria:Ludzie urodzeni w Radomiu