Hebeloma (Fr.) P. Kumm. (włośnianka) – rodzaj grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).
Charakterystyka Grzyby naziemne o owocnikach mięsistych, średnich lub dużych. Kapelusz w czasie wilgotnej pogody mazisty. U różnych gatunków ma różny kolor, ale zazwyczaj jest blady, w odcieniach brązu. U niektórych gatunków występują na jego brzegach resztki osłony. Blaszki o podobnej, jak kapelusz barwie, z czasem ciemnieją i na starszych okazach są ciemnobrązowe. Trzon: cylindryczny, rzadko maczugowaty, w górnej części często drobno łuseczkowaty. U niektórych gatunków występuje na nim włókienkowata strefa pierścieniowa. Miąższ kremowobrązowy, u licznych gatunków ma zapach rzodkwi i dość często jest gorzki. Wysyp zarodników szarobrązowy.
Należące do tego rodzaju gatunki są szeroko rozprzestrzenione na kuli ziemskiej, najczęściej jednak występują na obszarach o klimacie umiarkowanym, borealnym lub arktycznym. Ogromna ich większość (a być może wszystkie) to grzyby mykoryzowe, współżyjące z korzeniami drzew i krzewów liściastych i iglastych. Rozróżnienie poszczególnych gatunków jest bardzo trudne, ze względu na ich duże podobieństwo morfologiczne i dużą zmienność wewnątrz gatunku. W 2025 r. na terenie Polski stwierdzono występowanie 55 gatunków z rodzaju Hebeloma.
Wszystkie poznane pod względem wartości spożywczych włośnianki są albo trujące, albo niejadalne. U wielu gatunków nie zbadano ich własności spożywczych, więc zakłada się, że są niejadalne.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
W 1821 r. Elias Fries utworzył takson Agaricus trib. Hebeloma. W 1871 r. Paul Kummer podniósł go do rangi rodzaju. Synonimy naukowe: Agaricus trib. Hebeloma Fr., Hebelomatis Earle, Hylophila Quél., Myxocybe Fayod, Picromyces Battarra ex Earle, Roumeguerites P. Karst. Sarcoloma Locq.
Polską nazwę podał Stanisław Chełchowski w 1898 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były też jako bedłka, skórzak lub łuszczak.
Gatunki występujące w Polsce:
Niektóre inne: Hebeloma porphyrosporum Maire 1931 – włośnianka purpurowozarodnikowa Hebeloma quercetorum Quadr. 1993 – włośnianka dębowa Hebeloma vesterholtii Beker & U. Eberh. 2010 – włośnianka brązowoochrowa Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Nazwy polskie według Władysława Wojewody (bez przypisów) i innych.
Przypisy Według Index Fungorum gatunek niezweryfikowany.
Nazwa podana przez W. Wojewodę w 2003 i niespójna z nazwą naukową (olszóweczka to inny rodzaj).
Kategoria:Pierścieniakowate