Ciemnobiałka jasnoszara (Melanoleuca exscissa (Fr.) Singer) – gatunek grzybów należący do rodziny Melanoleucaceae.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Melanoleuca, Melanoleucaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1821 r. Elias Fries nadając mu nazwę Agaricus excissus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1935 r. Rolf Singer, przenosząc go do rodzaju Melanoleuca. Niektóre synonimy naukowe:
Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako ciemnogłówka regularna.
Morfologia Kapelusz Średnica 4–7 cm. Początkowo jest łukowaty, potem staje się rozpostarty i na środku płytko wgłębiony z tępym garbem. Brzeg kapelusza ostry. W czasie suchej pogody ma kolor srebrzyście siwy do jasnosiwego i jest delikatnie pilśniowy, w czasie wilgotnej staje się siwo-brązowawy i błyszczący. Blaszki Gęste, w kolorze od białego do jasnokremowego, szerokie i zbiegające na trzon ząbkiem. Trzon Wysokość 4–6 cm, grubość 5–9 mm. Jest walcowaty, pełny, podłużnie włóknisty lub delikatnie karbowany i nieco zgrubiały przy podstawie. Nie posiada pierścienia. Jest lekko brązowy, w górnej części nieco oszroniony a przy podstawie białawo-pilśniowaty. Miąższ W kolorze od białego do jasnobrązowego. Ma zapach stęchłych orzechów a smakuje jak kapusta. Nie zmienia koloru po przełamaniu. Wysyp zarodników Bezbarwny.
Występowanie Rośnie na łąkach i pastwiskach, na obrzeżach dróg leśnych, polanach i wzdłuż trawiastych obrzeży lasów.
Znaczenie Grzyb jadalny, saprotrof. Jest trudny do odróżnienia od innych gatunków ciemnobiałek, jednak dla grzybiarzy zwykle nie ma to większego znaczenia, gdyż wszystkie ciemnobiałki europejskie są jadalne.
Gatunki podobne Ciemnobiałka ciemna (Melanoleuca melaleuca) jest ciemniejsza, ciemnobiałka krótkotrzonowa (Melanoleuca brevipes) różni się wyraźnie krótszym trzonem.
Przypisy
Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Melanoleucaceae Kategoria:Mykobiota Polski