Chojna (w 1946 gmina Chojnice OdrzańskieGUS (1947). Powszechny Sumaryczny Spis Ludności z dn. 14 II 1946 r., Warszawa: GUS) – gmina miejsko-wiejska w Polsce położona w środkowej części powiatu gryfińskiego. Siedzibą gminy jest miasto Chojna.

Sąsiednie gminy: Banie, Cedynia, Mieszkowice, Moryń, Trzcińsko-Zdrój i Widuchowa (powiat gryfiński) Gmina graniczy także z Republiką Federalną Niemiec: powiat Uckermark (land Brandenburgia)

Do 31.12.1998 r. wchodziła w skład województwa szczecińskiego.

Miejsce w województwie (na 114 gmin): powierzchnia 14., ludność 27.

Gmina stanowi 17,8% powierzchni powiatu.

Demografia Dane z 31 grudnia 2011: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 14048 100 6901 49,1 7147 50,9gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 42,3 20,8 21,5

Rok   Liczba ludności 1995 13 874 1996 14 033 1997 14 133 1998 14 230 1999 14 295 2000 14 207 2001 14 206 2002 14 150 2003 14 166 2004 14 084 2005 14 072 2011 14 048

Gminę zamieszkuje 16,9% ludności powiatu.

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Chojna w 2014 roku

Przyroda i turystyka Gmina leży na Pojezierzu Myśliborskim. Południowo-zachodnia część położona jest w granicach Cedyńskiego Parku Krajobrazowego, w którym znajdują się 3 rezerwaty: Dąbrowa Krzymowska, Olszyny Ostrowskie i Słoneczne Wzgórza. Przez gminę przepływa rzeka Rurzyca, dostępna dla kajaków od Trzcińska-Zdroju do ujścia do Odry oraz szlaki turystyczne: zielony od Piaska przez Krajnik Dolny do Krzymowa, czerwony „Szlak Nadodrzański” i niebieski z Lubiechowa Górnego do Mieszkowic. Tereny leśne zajmują 36% powierzchni gminy, a użytki rolne 51%.

Na terenie gminy, w parku w Chojnej, rośnie jedno z najgrubszych (prawdopodobnie drugie pod względem obwodu pnia, stan na 2015 rok) drzew w Polsce – Platan Olbrzym.

Komunikacja Przez gminę prowadzą drogi krajowe nr 26 łącząca Chojnę z przejściem granicznym w Krajniku Dolnym (11 km) i dalej do niemieckiego Schwedt/Oder (16 km) oraz z Trzcińskiem-Zdrojem (12 km), nr 31 do Mieszkowic (20 km) i przez Krzywin (15 km) i Widuchową (20 km) do Gryfina (38 km) oraz wojewódzkie: nr 124 do Cedyni (20 km) i nr 122 z Krajnika Dolnego przez Krzywin (skrzyżowanie z drogą nr 31, 10 km) do Banii (19 km).

Chojna uzyskała połączenie kolejowe w 1876 r. po wybudowaniu odcinka z Kostrzyna nad Odrą (wcześniej wybudowano część Wrocław – Kostrzyn), a rok później linię przedłużono do Szczecina. W 1985 r. odcinek linii przez Chojnę został zelektryfikowany. 7 km za Chojną w kierunku Kostrzyna znajduje się stacja węzłowa Godków, z której w 1892 r. zbudowano linię do Wriezen (Niemcy), a w 1899 r. odcinek do Pyrzyc. W latach 1991–1992 zamknięto obie linie. Odcinek Stargard – Pyrzyce (otwarty w 1882 r.) był jeszcze czynny do 2004 r. Obecnie w gminie czynne są 3 stacje: wcześniej wymienione Chojna i Godków oraz Lisie Pole.

W gminie czynny jest 1 urząd pocztowy: Chojna Szczecińska (nr 74–500).

Edukacja W gminie znajdują się następujące placówki edukacyjne: Szkoła Podstawowa nr 1 w Chojnie Szkoła Podstawowa nr 2 w Chojnie Szkoła Podstawowa w Brwicach Szkoła Podstawowa w Godkowie Szkoła Podstawowa w Grzybnie Szkoła Podstawowa w Krzymowie Szkoła Podstawowa w Lisim Polu Szkoła Podstawowa w Nawodnej Szkoła Podstawowa w Strzelczynie Zespół Szkół Zawodowych w Chojnie Liceum Ogólnokształcące w Chojnie Zespół Szkół Zawodowych i Liceum Ogólnokształcące zostało przekształcone w Zespół Szkół nr 1 w Chojnie

Zabytki W średniowieczu Chojna była najbogatszym miastem Nowej Marchii. Z tego okresu pochodzą najokazalsze w regionie zabytki architektury gotyckiej: ratusz, kościół mariacki, poagustiański zespół klasztorny oraz mury miejskie.

W krajobrazie wiejskim występują zachowane układy ruralistyczne o metryce średniowiecznej, które były często rozbudowane o założenia rezydencjonalno-parkowo-folwarczne. Zachował się tu liczny zespół wczesnogotyckich i gotyckich kościołów granitowych.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa zachodniopomorskiego wskazuje uwzględnić w polityce przestrzennej jednostek samorządu terytorialnego utworzenie parków kulturowych w: Nawodnej, Rurce oraz w Zatoni Dolnej, z kolei w rekomendacjach znalazł się zapis, aby ustanowić pomnik historii obejmujący "zespół średniowiecznych umocnień miejskich z kościołem klasztornym poaugustiańskim, kościołem Mariackim ratuszem w Chojnie". Kolejne 17 zespołów zabytkowych – układów urbanistycznych i ruralistycznych rekomenduje do wpisania do rejestru zabytków.

Chojna układ urbanistyczny – obszar Starego Miasta w obrębie murów obronnych i przyległy teren w promieniu 100 m (1244 r.) miejskie mury obronne (kon. XIII–pocz. XIV, pocz. XVI w.) Brama Barnkowska (1. poł. XV w.) Brama Świecka (1. poł. XIV–XV w.) Baszta Bociana (1. poł. XIV w.) Baszta przy Bramie Barnkowskiej (XV–XVI w.) Baszta Piekarska (kon. XIV lub pocz. XV w.) Baszta Więzienna (2. poł. XV w.) Baszta Mała Prochowa (kon. XV w.) planty – aleja spacerowa (2. poł. XIX w.) planty – park miejski na miejscu dawnej fosy (2. poł. XIX w.) kościół Mariacki (po 1267 r., XV w.) kościół pw. Świętej Trójcy (1290–1388, 1820, 1850, 1959–1965) klasztor poaugustiański (1290–1388, XIV/XV w., 1820, 1959–1965) ruina kaplicy szpitalnej pw. św. Gertrudy (1409 r.) kościół filialny pw. św. Marka Ewangelisty (XIV-XV w., 1620) ratusz, ob. Centrum Kultury (XIV, XV w., 1702, XIX w., 1977–1986) kamienica przy Jagiellońskiej 9 (XIX/XX w.) dom przy Jagiellońskiej 33A (kon. XIX w.) willa przy Kościuszki 12 (kon. XIX w.) gmach Urzędu Powiatowego wraz z otoczeniem, ob. nieużytkowany (pocz. XX w.) willa przy Roosevelta 2, ob. poczta (ok. 1900)

Białęgi kościół – spichlerz, w zespole folwarcznym; ob. nieużytkowany (XIII/XIV w., 1840 i lata 20. XX w.) park podworski (XIX w.)

Brwice kościół (XIII w., 1900) park podworski (XIX w.) park pałacowy (XVIII, XIX w.)

Garnowo kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski (XIII/XIV w., 1742, 1945, 1989–1990)

Godków kościół pw. św. Maksymiliana Marii Kolbego (2. poł. XIII w., 1855, 1945, 1970–1976)

Grzybno kościół pw. św. Antoniego z Padwy (XIII w., pocz. XVIII w.)

Administracja W 2016 r. wykonane wydatki budżetu gminy Chojna wynosiły 48,2 mln zł, a dochody budżetu 47,9 mln zł. Zobowiązania samorządu (dług publiczny) według stanu na koniec 2016 r. wynosiły 18,6 mln zł, co stanowiło 38,9% poziomu dochodów.

Miejscowości Chojna, miasto od II poł. XIII wieku Sołectwa gminy Chojna: Białęgi, Brwice, Czartoryja, Garnowo, Godków, Godków-Osiedle, Grabowo, Graniczna, Grzybno, Jelenin, Kamienny Jaz, Krajnik Dolny, Krajnik Górny, Krzymów, Lisie Pole, Łaziszcze, Mętno, Narost, Nawodna, Rurka, Stoki, Strzelczyn i Zatoń Dolna.

Miejscowości w sołectwach: Bara, Barnkowo, Boguszczyn, Drozdowo, Jelonki, Kaliska, Krupin, Kuropatniki, Lisie Pole, Mętno Małe, Ognica, Ostrów, Pniewko, Przyciesie, Raduń, Strzeszewko, Trzeszcze, Wilcze, Wilkoszyce.

Przypisy