thumb|250px|Kudurru króla Meli-Szipaka. Król przedstawia swoją córkę bogini Nanie. Półksiężyc na górze jest symbolem boga Sina, słońce – Szamasza, gwiazda – Isztar Kasyci, lud o niezidentyfikowanym pochodzeniu, napływali do południowej Mezopotamii z gór Zagros od przełomu III i II tysiąclecia p.n.e. W połowie II tysiąclecia p.n.e. założyli dynastię i panowali w Babilonii przez około 400 lat. Prawdopodobnie początkowo posiadali własny panteon, jednak ulegli asymilacji i przejęli miejscową religię, zachowując nieznaczną odrębność kulturowąK. Łyczkowska, K. Szarzyńska, Mitologia Mezopotamii, Warszawa 1981, s. 18..

Imiona bóstw kasyckich zostały wyodrębnione z tekstów babilońskich dzięki badaniom teonimicznym. Stanowiły one najczęściej element imion władców, będący pozostałością po kulcie bóstw kasyckichM. L. Uberti, Wprowadzenie do historii starożytnego Bliskiego Wschodu, Warszawa 2010, s. 117. (na przykład, Ulam-Buriasz, Szagarakti-Szuriasz, Meli-Szipak czy Kadaszman-Turgu). Niektóre imiona bóstw świadczą o kontaktach tego ludu z Indoeuropejczykami. Dotyczy to, na przykład, Buriasza, Marrutasza i Szuriasza, wykazujących podobieństwo do imion greckiego Boreasza oraz wedyjskich Marutów i Surji. Występowanie większości imion bóstw kasyckich w źródłach pisanych kończy się wraz z końcem panowania KasytówBogowie kasyccy, w: J. Black, A. Green, Słownik mitologii Mezopotamii, Katowice 2006, s. 41..

Głównymi bóstwami kasyckimi były Harbe – naczelne bóstwo panteonu, Szumalia, Szukamuna – bóg i bogini gór oraz opiekunowie dynastii, a także Szipak – bóstwo księżycaЖ. Ру, Касситский период (1500–700 гг. до н.э.), w: История человечества, Т. 2, III тысячелетие до н.э.–VII век до н.э., ред. А. Х. Дани и др., Москва 2003, s. 186..

+ Bóstwa kasyckieA. Fournet, The Kassite Language In a Comparative Perspective with Hurrian and Urartean, „The Macro-Comparative Journal” 2 (2011) nr 1, s. 6–17.F. Delitzsch, Die Sprache Der Kossäer. Linguistisch-Historische Funde Und Fragen, Leipzig 1884. Bóstwo Transkrypcja Warianty imienia Uwagi Bugasz Bu-ga-aš przypuszczalnie imię boga, wykorzystywane również w tytulaturze;występuje w królewskim imieniu Nazi-Bugasz Buriasz Bur-ia-aš Ub-ri-ia-aš,Bu-ra-ri-ia-aš bóg burz, odpowiednik babilońskiego Adada i greckiego Boreasza;imię to znaczy dosłownie „Pan krajów” - ze złożenia kasyckich słów buri („pan”) i iaš („kraj”);występuje w królewskich imionach Burna-Buriasz I, Burna-Buriasz II, Ulam-Buriasz Dur(a) Dur(a) bóstwo świata podziemnego, odpowiednik babilońskiego Nergala Gidar Gi-dar bóg wojny, odpowiednik babilońskiego Ninurty Hala Ḫa-la bogini utożsamiana z babilońską Gulą Harbe Ḫar-be naczelne bóstwo panteonu, którego symbolem był ptak;utożsamiany z babilońskim Enlilem lub Anu;występuje w imionach królewskich Kadaszman-Harbe I i Kadaszman-Harbe II Hudha Ḫudha podobnie jak Buriasz utożsamiany z babilońskim Adadem Kamulla Ka-mul-la odpowiednik babilońskiego Ea Kaszszu Kaš-šū Kassu być może bóstwo od którego wzięli swą nazwę Kasyci;występuje w imieniu królewskim Kaszszu-nadin-ahhe Marattasz, Maruttasz Ma-rat-taš Mar-taš przypuszczalnie odpowiednik wedyjskich Marutów i babilońskiego Ninurty;występuje w imieniu królewskim Nazi-Maruttasz Miriasz Mi-ri-ia-aš prawdopodobnie bogini ziemi, utożsamiana z Mirizir Mirizir Mi-ri-zi-ir bogini, odpowiednik Isztar, której symbolem jest Wenus Nana Na-na-a przypuszczalnie odpowiednik Isztar pod postacią łowczyni, występująca na kudurru jako kobieta na tronie Szah, Sah Šah Tsah, Zah podobnie jak Szuriasz uważany za boga słońca, odpowiednik babilońskiego Szamasza Szala Ša-la Ḫa-la bogini, której symbolem była jęczmienny kłos Szinu Ši-hu jedno z imion Marduka Szumalia Ši-ma-U-ia bogini góry, przypuszczalnie jest wariantem imienia Semele lub nazwy Himalaje Szipak Šipak bóstwo księżyca; występuje w imionach królewskich Meli-Szipak i Simbar-Szipak Szugurra Šu-gur-ra odpowiednik Marduka Szukamuna Šu-qa-mu-na Šuga(b), Šu-qa, (z)-Zu-qa bóstwo świata podziemnego, odpowiednik Nergala;występuje w imieniu królewskim Szirikti-Szukamuna Szukannma Šukannma bóg, którego symbolem jest ptak na grzędzie; jedno z dwóch bóstw, związanych z inwestyturą królów kasyckich Szumalia Šu-ma-li-ia bogini, której symbolem jest ptak na grzędzie; jedno z dwóch bóstw, związanych z inwestyturą królów kasyckich Szuriasz Šu-ri-ia-aš odpowiednik babilońskiego Szamasza i prawdopodobnie wedyjskiego Surji,także boga słońca lub gwiazdy Syriusz, której symbolem jest strzała;występuje w imieniu królewskim Szagarakti-Szuriasz Tiszpak Tišpak odpowiednik huryckiego Teszuba i urartyjskiego Tejszeby; Turgu Tur-gu prawdopodobnie imię bóstwa; występuje w imieniu królewskim Kadaszman-Turgu

Przypisy

Bibliografia Delitzsch F., Die Sprache Der Kossäer. Linguistisch-Historische Funde Und Fragen, Leipzig 1884. Fournet A., The Kassite Language In a Comparative Perspective with Hurrian and Urartean, „The Macro-Comparative Journal” 2 (2011) nr 1.

История человечества, Т. 2, III тысячелетие до н.э. – VII век до н.э., ред. А. Х. Дани и др., Москва 2003. . . .

K K