thumb|Tablica upamiętniająca jakobinów polskich na pałacu Ministra Skarbu w Warszawie Jakobini polscy, hugoniści (właściwie Zgromadzenie Obywateli Ofiarujących Pomoc i Posługę Magistraturom Narodowym w celu Dobra Ojczyzny) – nazwa radykalnej grupy zwolenników rewolucyjnych przemian społecznych i ustrojowych w latach 1793–1796, skrzydła Stronnictwa Patriotycznego domagającej się przyznania pełni praw mieszczanom, zniesienia poddaństwa chłopów i likwidacji pańszczyzny a w czasie insurekcji kościuszkowskiej utworzenia republiki i ukarania zdrajców naroduTadeusz Łepkowski: Słownik historii Polski. Warszawa 1973, s. 142..
Wywodzili się z Kuźnicy Kołłątajowskiej, więc za swego przywódcę uważali Hugona Kołłątaja. Jakobini polscy to pejoratywna nazwa nadana im przez zwolenników konfederacji targowickiej. Jakobini polscy odegrali znaczną rolę w przygotowaniu i przeprowadzeniu insurekcji warszawskiej (17–18 kwietnia 1794) i insurekcji wileńskiej (22–23 kwietnia 1794) podczas insurekcji kościuszkowskiej. Wzorowali się na jakobinach francuskich. Dążyli do likwidacji monarchii, zniesienia pańszczyzny i poddaństwa chłopów, zrównania stanów, a także ograniczenia przywilejów Kościoła. Przyczynili się do rozruchów w Warszawie 9 maja i 28 czerwca 1794, w wyniku których doszło do samosądów na targowiczanach. Po tych wydarzeniach Tadeusz Kościuszko rozwiązał klub. Reaktywowani pod nazwą Zgromadzenie dla Utrzymania Rewolucji i Aktu Krakowskiego. Po 1798 związani z Towarzystwem Republikanów Polskich i Deputacją Polską. Część z nich zajmowała stanowiska we władzach Księstwa Warszawskiego. Działalność jakobinów na krótko odżyła podczas powstania listopadowego (Towarzystwo Patriotyczne).
Główni działacze Hugo Kołłątaj Jakub Jasiński Józef Pawlikowski Jan Alojzy Orchowski Józef Zajączek Tomasz Maruszewski Józef Neyman Józef Kalasanty Szaniawski Jan Czyński Michał Chomętowski Gabriel Taszycki.
Przypisy
! Kategoria:Stronnictwa i ugrupowania polityczne Polski przedrozbiorowej Kategoria:Polskie organizacje rewolucyjne