Rhoiptelea chiliantha – gatunek drzewa wyodrębniany w monotypową rodzinę Rhoipteleaceae lub zaliczany (w systemie APG III i APG IV) do orzechowatych (Juglandaceae). Rośnie w południowych Chinach (w prowincjach Kuangsi, Kuejczou i Junnan) oraz w północnym Wietnamie, gdzie występuje w lasach na zboczach, w dolinach i nad strumieniami na wysokościach od 700 do 2500 m n.p.m. Drewno używane jest w budownictwie, do wyrobu mebli i różnych przedmiotów.
Morfologia Pokrój Drzewo dorastające do 20 m wysokości, o pniu do 60 cm średnicy. Młode pędy, ogonki liściowe i kwiatostany są żółtawo omszone gęstymi, gruczołowymi włoskami. Liście Wsparte listkowatymi, asymetrycznymi przylistkami o długości do 6 mm. Blaszka liści osadzona na ogonku długości 3–4 cm, nieparzystopierzasta, o długości od 15 do 30, rzadko do 40 cm. Oś liścia omszona. Listków jest zwykle od 9 do 11, rzadziej tylko 7 lub więcej, do 13. Od dołu listki są omszone na żyłkach przewodzących, na górnej powierzchni omszone są między żyłkami. Listki dalsze są większe, podłużnie lancetowate, położone bliżej nasady liścia są krótsze, eliptycznie-owalne. Kwiaty Drobne, zebrane w grupach po trzy (z czego dojrzałość osiąga zwykle tylko środkowy) tworzą wiechowate kwiatostany osiągające 15–30 cm długości, przewisające i przypominające wyglądem koński ogon. Okwiat tworzą dwie pary łuskowatych, brązowych listków, które są trwałe i zachowują się także na owocu. Kwiaty męskie zawierają 6 pręcików. Kwiaty żeńskie mają górną zalążnię dwukomorową, z pojedynczymi zalążkami w każdej z komór. Prątniczków brak. Owoce Brązowo-żółte orzechy o średnicy 2–3 mm, szaro ogruczolone, z 4 żebrami, opatrzone dwoma okrągłymi lub owalnymi skrzydełkami o szerokości 5–8 mm. Endokarp biały. Nasiono mięsiste, eliptyczne o średnicy ok. 2 mm.
Systematyka Gatunek należy do monotypowego rodzaju Rhoiptelea Diels et Handel-Mazzetti, Repert. Spec. Nov. Regni Veg. 30: 77. 15 Feb 1932. Wyodrębniany był w randze rodziny Rhoipteleaceae Handel-Mazzetti, która w systemie APG II (2003) była opcjonalnie włączana do orzechowatych (Juglandaceae), a w systemie APG III (2009) i APG IV (2016) została już włączona do tej rodziny. W systemie Takhtajana z 2009 pozostawała wyodrębniona.
Pyłek Rhoiptelea jest bliski (choć nie identyczny) kopalnym (późnokredowym i paleogeńskim) ziarnom pyłku, zaliczanym do grupy Normapolles (są to w znacznej mierze wczesne Fagales).
Przypisy
Kategoria:Orzechowate