Mityng Solidarności z Bośnią i Hercegowiną 1996 – zawody lekkoatletyczne, które odbyły się 9 września na stadionie Koševo w Sarajewie.

W zawodach rozegranych na wyremontowanym po oblężeniu miasta stadionie Koševo, który w 1984 był areną ceremonii otwarcia i zamknięcia zimowych igrzysk olimpijskich, wystąpili – charytatywnie – zawodnicy z 27 krajów. Zawody obserwowało 50 000 widzów. Promotorem imprezy był Włoch Primo Nebiolo, ówczesny prezydent IAAF, a zawody były pierwszym wydarzeniem sportowym w mieście po zakończeniu wojny i oblężenia. Mityng miał pokazać zaangażowanie Międzynarodowego Stowarzyszenia Federacji Lekkoatletycznych (IAAF) w działania na rzecz pokoju i zrozumienia między narodami. IAAF oraz Międzynarodowy Komitet Olimpijski przekazali w sumie ok. 1,5 miliona dolarów amerykańskich na odbudowę miasta i stadionu.

Historia Sarajewo w marcu 1996|right|thumb Zniszczone osiedle w Sarajewie (1996)|right|thumb

Geneza W marcu 1992 odbyło się w Bośni i Hercegowinie referendum, w którym ponad 64% głosujących opowiedziało się za odłączeniem od Jugosławii i stworzeniem niepodległego państwa. Głosowanie zostało zbojkotowane przez Serbów, stanowiących około połowy ówczesnej ludności Bośni i Hercegowiny, ponieważ było niezgodne z konstytucją Federalnej Republiki Jugosławii. 5 kwietnia 1992 Bośnia i Hercegowina proklamowała niepodległość, po czym szybko została uznana przez wspólnotę międzynarodową. Po tych wydarzeniach góry otaczające położone w dolinie rzeki Miljacka miasto zostały zajęte przez liczące ok. 18 000 żołnierzy wojska serbskie – 2 maja 1992 siły serbskie całkowicie zablokowały miasto.

W sierpniu 1995 po drugiej masakrze na Markale siły międzynarodowe przystąpiły do działań – 30 sierpnia NATO i ONZ rozpoczęły operację Deliberate Force ukierunkowaną na serbskie pozycje wokół Sarajewa. Atakowane były składy amunicji oraz cele militarne. Powolne wypieranie z Sarajewa Serbów pozwoliło na ponowne uruchomienie w mieście sieci centralnego ogrzewania, elektryczności i bieżącej wody. 14 grudnia 1995 w Paryżu podpisano układ z Dayton, który przyniósł kres oblężeniu. 22 grudnia 1995 tysiące Serbów opuściło okolice Sarajewa, a 29 lutego 1996 siły serbskie ostatecznie opuściły rejon miasta.

Wedle szacunków w czasie oblężenia w mieście zginęło lub zaginęło ok. 10 000 osób (w tym 1500 dzieci), a dodatkowo liczba rannych została oszacowana na ok. 56 000 osób w tym ok. 15 000 dzieci. Wskutek działań wojennych i przymusowej migracji liczba mieszkańców stolicy Bośni i Hercegowiny zmniejszyła się w 1996 roku w stosunku do początku oblężenia o 64%.

Sarajewo w maju 1996|right|thumb Tereny sportowe w pobliżu stadionu Koševo zamienione na cmentarz|right|thumb

Przed zawodami Idea przeprowadzenia zawodów narodziła się na początku maja 1996, a jej propagatorem był szef IAAF Primo Nebiolo. W maju 1996 IAAF podpisał umowy z włoską firmą Mondo na rekonstrukcję bieżni stadionu w Sarajewie oraz z władzami Bośni i Hercegowiny na przeprowadzenie 9 września zawodów na odnowionym obiekcie. Koszty organizacyjne podzieliły między siebie Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych oraz Międzynarodowy Komitet Olimpijski. Z okazji zawodów wydano okolicznościowy znaczek pocztowy, którego cena wynosiła 300 dolarów, a cały dochód ze sprzedaży miał zostać przekazany na rzecz Związku Lekkoatletycznego Bośni i Hercegowiny. Dzięki umowie z Europejską Unią Nadawców zapewniono transmisje telewizyjne z planowych zawodów.

Początkowo planowano, że mężczyźni będą rywalizować w biegach na 100, 400, 1500 i 5000 metrów oraz skoku wzwyż, skoku o tyczce i pchnięciu kulą, a kobiety w biegach na 100, 400, 1500, 3000 i 100 metrów przez płotki oraz skoku w dal i rzucie oszczepem.

7 września w Mediolanie odbył się finał Grand Prix IAAF – z tych zawodów lotem czarterowym do Bośni i Hercegowiny miało udać się ponad 100 czołowych lekkoatletów. Z wyjazdu na Bałkany zrezygnował dwa dni przed zawodami mistrz olimpijski w biegu na 400 metrów Amerykanin Michael Johnson, który swoją decyzję argumentował obawami o bezpieczeństwo. Algierczyk Noureddine Morceli, który na igrzyskach w Atlancie wygrał bieg na 1500 metrów zrezygnował z wyjazdu z powodu ataku grypy. Rekordzista świata w trójskoku Brytyjczyk Jonathan Edwards nie pojechał do Sarajewa mimo wcześniejszych zapowiedzi, ponieważ w programie zawodów zabrakło jego konkurencji. W ostatniej chwili ze startu wycofała się także Rosjanka Swietłana Mastierkowa. Postawę zawodników, którzy zrezygnowali ze startu w Sarajewie skrytykował szef IAAF Primo Nebiolo.

Wśród zawodników, którzy nie zrezygnowali z przyjazdu do Sarajewa znaleźli się m.in. mistrzowie olimpijscy z Atlanty: Kenijczyk Daniel Komen, Amerykanin Charles Austin oraz Szwedka Ludmiła Engquist. Komen, w wywiadzie udzielonym światowej federacji lekkoatletycznej na początku września, powiedział:

Jonathan Edwards w sierpniu 1996 zaapelował na łamach włoskiego dziennika Corriere della Sera do zawodników, którzy nie chcieli lub obawiali się wyjazdu do Bośni i Hercegowiny mówiąc:

Sportowcy dotarli do Sarajewa samolotem z Mediolanu po południu w niedzielę 8 września i zostali zakwaterowani w znajdującym się w centrum miasta hotelu sieci Holiday Inn, w którym podczas wojny mieszkali zagraniczni dziennikarze.

Zawody Stadion w Sarajewie – widok współczesny|right|thumb Kierownikiem komitetu organizacyjnego był premier Bośni i Hercegowiny Haris Silajdžić. Mityng odbył się w poniedziałek 9 września. Na stadion przybyli m.in. prezydent Bośni i Hercegowiny Alija Izetbegović oraz zastępca szefa MKOlu Australijczyk Kevan Gosper, który zastąpił chorego Hiszpana Juana Antonio Samarancha. W słowach wstępnych Primo Nebiolo powiedział:

Słowa Włocha zostały przyjęte owacją i płaczem. Podczas uroczystego otwarcia stadionu na płycie obiektu wystąpiły tańczące dzieci, a odnowiony ze środków MKOl i IAAF stadion został oficjalnie otwarty i przekazany przez światową federację Związkowi Lekkoatletycznemu Bośni i Hercegowiny.

Zawody rozpoczęły się o godzinie 15:30 czasu środkowoeuropejskiego. Podczas mityngu Kenijczyk Vincent Malakwen uzyskał najlepszy na świecie wynik w 1996 w biegu na 1000 metrów – 2:15,89, czym poprawił swój rekord życiowy o 0,31 s. Lekkoatleci wyjechali z miasta wieczorem 9 września. Amerykański skoczek wzwyż Charles Austin powiedział po opuszczeniu Sarajewa:

Mityng był niezwykle trudną i kosztowną do zorganizowania misją ruchu lekkoatletycznego w mieście, które w ostatnich latach było areną przemocy. Zawodnicy, którzy wystartowali w Sarajewie nie otrzymali żadnych nagród finansowych ani rzeczowych – nagrodą dla nich miały być uśmiech i łzy, które mieli zapamiętać na całe życie.

Rezultaty Mężczyźni Konkurencja:1. miejsceRezultat2. miejsceRezultat3. miejsceRezultatŹródłoBieg na 100 m Osmond Ezinwa 10,34 Darren Campbell 10,52 Deji Aliu 10,67Bieg na 400 m Sunday Bada 46,25 Samson Yego 46,66 Norberto Téllez 46,85Bieg na 1000 m Vincent Malakwen 2:15,89 William Tanui 2:16,60 Robert Kibet 2:16,80Bieg na 1500 m Hicham El Guerrouj 3:34,38 Daniel Komen 3:35,16 John Kosgei 3:35,78Bieg na 2000 m John Mayock 5:00,91 Salah Hissou 5:00,95 Ismaïl Sghyr 5:02,69Skok wzwyż Charles Austin 2,27 Steinar Hoen 2,24 Wolfgang Kreißig 2,21Skok o tyczce Maksim Tarasow 5,70 Pat Manson 5,50 Igor Trandienkow 5,50Rzut młotem Balázs Kiss 77,60 Ilja Konowałow 75,48 Zsolt Németh 72,30

Kobiety Konkurencja:1. miejsceRezultat2. miejsceRezultat3. miejsceRezultatŹródłoBieg na 100 m Chioma Ajunwa 11,43 Marina Trandienkowa 11,52 Żanna Pintusewicz 11,69Bieg na 400 m Olabisi Afolabi 53,60 Orit Kolodni 53,97 Fiorella Ferrari 56,34Bieg na 1500 m Carla Sacramento 4:15,37 Jekatierina Podkopajewa 4:15,57 Anna Brzezińska 4:15,82Bieg na 100 m przez płotki Ludmiła Engquist 12,78 Brigita Bukovec 12,98 Julie Baumann 13,48Skok w dal Chioma Ajunwa 6,60 Renata Nielsen 6,24 Jelena Sinczukowa 6,16

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:1996 w lekkoatletyce Kategoria:Lekkoatletyka w Bośni i Hercegowinie Kategoria:Sport w Sarajewie Kategoria:Mityngi lekkoatletyczne Kategoria:1996 w Europie