Kotek kusy, kot kusy (Prionailurus planiceps) – słabo poznany gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae). Występuje w Azji Południowo-Wschodniej. Był uważany za gatunek wymarły w 1985 roku, ale został ponownie odkryty w 1995 roku.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisali w 1827 roku irlandzki zoolog Nicholas Aylward Vigors i amerykański przyrodnik Thomas Horsfield, nadając mu nazwę Felis planiceps. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Vigors i Horsfield wskazali Sumatrę.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten gatunek za monotypowy.
Etymologia Prionailurus: priōn, πριονος prionos „piła”; αιλουρος ailouros „kot”. planiceps: „płaski”; -ceps „-głowy”, od caput, capitis „głowa”.
Zasięg występowania Kotek kusy występuje w Brunei, w Indonezji (Kalimantan, Sumatra) i w Malezji (Półwysep Malajski, Sabah i Sarawak).
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 44,6–52,1 cm, długość ogona 12,8–16,9 cm; masa ciała 1,5–2,5 kg. Wielkości kota domowego, wyglądem przypomina nieco łasicowate z uwagi na wydłużony kształt ciała i krótkie łapy. Posiada krótki ogon oraz małe, okrągłe, nisko osadzone uszy. Futro jest gęste, długie i puszyste, barwy brązoworudej z ciemnymi cętkami na gardle i wewnętrznej stronie kończyn. Głowa i klatka piersiowa są jaśniejsze, rudawe, z jasnymi znaczeniami. Samce są trochę większe od samic. Kotek kusy jest jednym z czterech kotów, które nie potrafią schować swoich pazurów (tak jak gepard grzywiasty, kotek wyspowy i kotek cętkowany). Posiadają również dobrze wykształcone błony pławne.
Ekologia Siedlisko Kotki kuse żyją w lasach deszczowych, blisko wody oraz plantacji palm olejowych.
Tryb życia Prawdopodobnie samotniczy. Prowadzi nocny tryb życia, ale niektóre osobniki są najbardziej aktywne o świcie i zmierzchu. W niewoli często obserwuje się je w wodzie, gdzie chętnie spędzają czas. Podobnie jak inne koty znaczą swój teren, jednak w przeciwieństwie do nich zostawiają ślad zapachowy czołgając się po ziemi.
Kotek kusy jest bardzo rzadko spotykany, prawie nie ma informacji o reprodukcji tego gatunku. Odnotowano tylko trzy mioty w niewoli, przy czym w jednym były 2 kocięta, a w pozostałych 1. Prawdopodobnie najczęściej rodzi się 1–4 kociąt, ponieważ dorosłe samice kota kusego posiadają cztery sutki. Na wolności widziano kocię w styczniu, ciąża trwała około 56 dni.
Pokarm Poluje przede wszystkim na ryby, jak również płazy i raki. Obserwowano kotki, które podobnie jak szopy pracze, „myły” swoje jedzenie w wodzie. W niewoli skaczą na swój posiłek i odciągają go na około dwa metry od miejsca, w którym go położono. Na wolności najprawdopodobniej odciągają ryby i żaby od brzegu, by nie uciekły.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Kotowate Kategoria:Ssaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1827 roku Kategoria:Taksony opisane przez Nicholasa Aylwarda Vigorsa Kategoria:Taksony opisane przez Thomasa Horsfielda Kategoria:Fauna Brunei Kategoria:Fauna Indonezji Kategoria:Fauna Malezji