thumb thumb|Uciśnięte pory sinieją thumb Gmatwica chropowata (Daedaleopsis confragosa (Bolton) J. Schröt.) – gatunek grzybów należący do rodziny żagwiowatych (Polyporaceae).

Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Daedaleopsis, Polyporaceae, Polyporales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1792 James Bolton, nadając mu nazwę Boletus confragosus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał mu w roku 1888 Joseph Schröter, przenosząc go do rodzaju Daedaleopsis. Synonimów naukowych ma ok. 40. Niektóre z nich:

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako siatkowiec czerwony, gmatkowiec drzewiasty, wrosniak czerwonawy, gmatwek czerwonawy odmiana zwodnicza, gmatwek chropowaty.

Morfologia Owocnik Średnica 5–15 cm, grubość 1–2 cm, kształt muszlowaty, półkulisty. Trzonu brak, do podłoża przyrasta bokiem. Ubarwienie zmienne o kolorze jasnoszarym, ochrowobrązowym, winnoczerwonym lub czarnoczerwonym. Często występuje koncentryczne strefowanie o tym samym kolorze. Skórka naga, górna powierzchnia owocnika zwykle nierówna i pomarszczona. Brzeg owocnika bardzo ostry i cienki. Hymenofor W postaci wydłużonych, kanciastych labiryntowato-blaszkowatych rurek ułożonych promieniście. Czasami u nasady przechodzą w blaszki. Mają długość 0,5–1,5 cm i białawy lub szarawy kolor. Ich charakterystyczną cechą jest to, że po ugnieceniu zmieniają kolor na cielistoróżowy. Miąższ Bladobrązowawy, elastyczny, o konsystencji korka. Młode okazy mają kwaskowaty zapach, starsze są bezwonne. Wysyp zarodników Biały. Zarodniki cylindryczne, nieco wygięte, o zwężonej i ostrej podstawie z 2-3 kroplami tłuszczu. Rozmiar: (6)8-11 × (1,5)2-3 µm. Gatunki podobne Podobnie strefowany, ale bardziej barwny kapelusz ma wrośniak różnobarwny (Trametes versicolor), różni się też zupełnie hymenoforem. Podobny hymenofor ma wrośniak garbaty (Trametes gibbosa), ale jego owocnik na górnej stronie jest dużo jaśniejszy i często zielony od glonów. Również labiryntowate pory ma gmatwek dębowy (Daedalea quercina), ale rośnie głównie na dębach, rzadziej na grabach i bukach i ma większy, grubszy i rzadko tylko strefowany owocnik. Cechą, po której można łatwo odróżnić gmatwicę chropowatą od innych podobnych gatunków jest zaróżowienie porów po ich uciśnięciu, jednakże zjawisko to występuje tylko jesienią na świeżych owocnikach.

Występowanie i siedlisko Gmatwica chropowata jest szeroko rozprzestrzeniona na całej półkuli północnej. W Europie Środkowej jest pospolita, w Polsce również.

Grzyb nadrzewny rosnący na drzewach liściastych. Rośnie najczęściej na różnych gatunkach wierzb, na olszy i brzozie. Atakuje głównie drzewa martwe, ale czasami również osłabione, żywe drzewa. Owocnik jest jednoroczny.

Znaczenie Grzyb niejadalny. Saprotrof lub pasożyt powodujący zgniliznę korozyjno-destrukcyjną.

Przypisy

Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Żagwiowate