Grand Theft Auto V (GTA V) – komputerowa gra akcji, należąca do serii Grand Theft Auto. Została wydana na konsole PlayStation 3 i Xbox 360 17 września 2013 przez studio Rockstar Games. Akcja gry została umiejscowiona w fikcyjnym mieście Los Santos oraz w terenach pozamiejskich nazwanych Blaine County w stanie San Andreas, stworzonych na podstawie miasta Los Angeles i Kalifornii. 10 czerwca 2014 podczas targów E3 ujawniono zapowiedź gry w wersjach na komputery osobiste oraz konsole ósmej generacji – PlayStation 4 i Xbox One. Wersje konsolowe ukazały się 18 listopada 2014, a na komputery osobiste 14 kwietnia 2015. W czerwcu 2020 zapowiedziano wydanie gry na konsole dziewiątej generacji – PlayStation 5 oraz Xbox Series, które ukazało się 15 marca 2022.
Grand Theft Auto V cieszy się wysoką popularnością na świecie wśród graczy wszystkich platform, z rekordową sprzedażą na konsole siódmej generacji, ze względu na wysoką jakość graficzną, grywalność oraz możliwości podczas swobodnej rozgrywki poza fabułą. Gra trafiła także do księgi rekordów Guinnessa w siedmiu kategoriach, z czego sześć dotyczy jej sprzedaży.
Gra skupia się na przestępczości w jednej z metropolii Stanów Zjednoczonych – Los Santos i jej obrębie w stanie San Andreas. Trzej protagoniści (nad którymi gracz ma kontrolę), mimo że zajmują się innymi rodzajami przestępstw jako tzw. „wolni strzelcy” (ang. freelancer), współpracują ze sobą oraz wspólnie zajmują się nielegalnymi interesami.
Produkcja Rockstar Games otrzymała tytuł gry roku od redaktorów serwisów Edge, GameSpot i Metacritic, a także zdobyła nagrodę Golden Joystick w kategorii „gra roku” w 2013 roku.
Koszty produkcji oraz marketingu Grand Theft Auto V wyniosły 265 milionów dolarów, co czyni z niej grę o najwyższym budżecie w historii.
Fabuła Akcja gry rozpoczyna się około 2004 roku w miasteczku Luddendorff w stanie North Yankton, gdy Michael Townley i Trevor Philips wraz ze swoim znajomym Bradem napadają na lokalny bank. Po zgarnięciu łupu trójka złodziei wybiega na zewnątrz, gdzie czeka oddział policji. Gangsterom udaje się dostać do samochodu i rozpocząć ucieczkę, jednak ta kończy się zderzeniem z pędzącym pociągiem. Bohaterowie cudem przeżywają kolizję, ale na miejscu zdarzenia czekają na nich agenci federalni, którzy zabijają Brada oraz udaje im się postrzelić Townleya. Trevor uciekaMisja „Prolog” rozpoczynająca fabułę gry.. Okazuje się, że całe zdarzenie było zaplanowane przez Michaela, który zawarł umowę z agentem Federal Investigation Bureau (w skrócie FIB), Dave’em Nortonem, i zmienił nazwisko na „De Santa”. Następnie przeniósł się on do Los Santos gdzie zamieszkał w rezydencji w dzielnicy Rockford Hills wraz z rodziną.
Następnie akcja przenosi się do miasta Los Santos w 2013 roku. Michael mieszka razem z rodziną w Los Santos, gdzie poznaje Franklina Clintona. Obaj dokonują zniszczenia domu meksykańskiego biznesmena Martina MadrazoMisja „Doradztwo Małżeńskie”., który żąda od nich odszkodowania w wysokości 2,5 mln dolarów. Zmuszeni zostają przez to do dokonania napadu na sklep jubilerski „Vangelico”. Zdarzenie to wzbudza niepokój Dave’a Nortona, który boi się rozpoznania przestępcy przez agentów FIB. Michaela rozpoznaje również Trevor, który ma do niego żal po wydarzeniach w Ludendorffie. Oddział FIB każe Michaelowi, Trevorowi i Franklinowi pracować dla agencji pod groźbą upublicznienia sekretów obciążających Michaela. Trevor żąda od przyjaciela wyjaśnień związanych z jego upozorowaną śmiercią; zamierza także sprawdzić, kto leży w grobie MichaelaMisja „Koniec wojennej ścieżki”, gdzie Trevor rozkopuje grób Michaela, w którym rzekomo miało się znajdować jego ciało.. Gdy dowiaduje się, że to Brad, zostawia przyjaciela w North Yankton, gdzie Michael zostaje wzięty za kochanka Trevora i uprowadzony przez członków chińskiej triady, z którą zatargi miał Trevor. Z opresji ratuje go Franklin. Wkrótce jednak Trevor wybacza przyjacielowi i pomaga mu oraz Dave’owi w walce z Merryweather. W tym celu dokonują skoku na Bank Rezerw Federalnych (ang. „The Big One”). Stamtąd kradną 4 tony złota o wartości około 200 mln dolarówMisja „Wielka fucha”.. Bohaterowie poznają Devina Westona, który zleca Franklinowi i jego koledze Lamarowi kradzież drogocennych aut, za które później nie wypłaca obiecanych pieniędzy. Pewnego dnia w domu Franklina zjawia się Devin Weston, który proponuje Franklinowi zabójstwo Michaela. Franklin staje przed trudnym wyborem – albo zabije któregoś z kompanów, albo wraz z nimi rozprawi się z Devinem Westonem i FIB.
Postacie Po raz pierwszy w serii gier Grand Theft Auto gracz ma możliwość zagrania czterema całkowicie grywalnymi postaciami: trzema z trybu fabularnego oraz czwartą, która zostaje odblokowana po pierwszym skorzystaniu z trybu Online, stając się jednocześnie w tym trybie całkowicie grywalną postacią. Ponadto w niektórych misjach z udziałem Franklina gracz ma możliwość oglądania świata z punktu widzenia Chopa – psa Franklina.
Protagoniści Michael De Santa (właściwie Michael Townley) – jeden z trzech głównych bohaterów gry. Urodził się w 1965Według daty znajdującej się na jego nagrobku postawionego podczas inscenizowanego pogrzebu w miejscowości Ludendorff w 2004 roku.Według tatuażu upamiętniającego Michaela po jego śmierci na lewej ręce Trevora Phillipsa. lub 1968Trevor Philips pomimo tatuażu na miejsce z rokiem 1965 jako rok urodzenia Michaela, twierdzi on, że w 2013 roku miał 45 lat.Według Lestera Cresta oraz jego syna, Jimmy’ego, w 2013 miał 45 lat. roku na Wschodnim Wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. Jest świetnym strzelcem. Chcąc się ustatkować, Michael upozorował swoją śmierć przed resztą współpracowników podczas napadu w North Yankton w 2004 roku, zmienił swoje nazwisko oraz zamieszkał w luksusowej willi w Rockford Hills. Ma trudną sytuację rodzinną – nienawidzi swojej żony, która wydaje lekką ręką zarobione przez niego pieniądze, a także zdradza go ze swoim opłacanym instruktorem jogi. Nie rozumie też swoich dzieci – uzależnionego od narkotyków Jimmy’ego, który nie okazuje mu szacunku i w całości obwinia za popełnione przez niego błędy oraz córki Tracey, powiązanej z branżą pornograficzną i niezwracającą na ojca uwagi. Umiejętnością specjalną Michaela jest czasowa możliwość strzelania z broni podczas spowolnionego tempa. Głosu użyczył mu Ned Luke. Trevor Philips – jeden z trzech głównych bohaterów gry. Stary przyjaciel Michaela, Kanadyjczyk. Nienawidzi, jak ktoś rozpoznaje jego akcent. Podobnie jak Michael, zajmuje się działalnością przestępczą, z czasem na szeroką skalę. W przeszłości obrabował z nim kilka banków. Był także pilotem wojskowym (jednak podczas testu psychologicznego wyszło na jaw, że Trevor jest niezrównoważony psychicznie i został wydalony z wojska), dzięki czemu z łatwością radzi sobie ze sterowaniem każdego typu samolotu lub śmigłowca. Trevor to osoba z zaburzeniami osobowości z pogranicza, która nie liczy się z nikim. Jest uzależniony od narkotyków oraz mieszka w przyczepie na pustyni Sandy Shores w Blaine County. Często dokonuje w mieście rzeczy typowych dla osób niezrównoważonych psychicznie – najczęściej robi to z całkowitą bezwzględnością. Umiejętnością specjalną Trevora jest możliwość czasowego uaktywnienia trybu „furii”, by móc zadawać większe szkody przeciwnikom oraz stać się bardziej wytrzymałym na obrażenia zadane od wrogów. Głosu i wizerunku użyczył mu Steven Ogg. Franklin Clinton – jeden z trzech głównych bohaterów gry. Najmłodszy z trójki protagonistów. Mieszka w południowej części miasta Los Santos (South Central), pracując dla ormiańskiego dilera luksusowych aut, Simeona Yetariana, który oferuje samochody ludziom sprzedając je na raty. Clinton zajmuje się egzekwowaniem długów od klientów wraz z jego najlepszym przyjacielem, Lamarem Davisem. Podczas odbicia auta Jimmy’ego, poznaje Michaela, który staje się jego mentorem oraz nazywa go „synem, jakiego zawsze chciał mieć”. Jest doskonałym kierowcą. Jest również członkiem rodzin z Chamberlain Hills, jednak nie angażuje się zbytnio w gangsterskie porachunki. Ma pod opieką psa Chopa, który formalnie należy do Lamara – jednak ten zbytnio mu o nim nie wypomina. Umiejętnością specjalną Franklina jest czasowa możliwość kierowania pojazdem w spowolnionym tempie. Głosu użyczył mu Shawn Fonteno.
Rozgrywka Wersja na PlayStation 3 i Xbox 360
Grand Theft Auto V zostało zaprojektowane w taki sposób, aby usprawnić każdy element rozgrywki z poprzednich części serii. Obszar gry jest większy niż obszar z gier Red Dead Redemption, Grand Theft Auto: San Andreas i Grand Theft Auto IV razem wziętych. Ponadto przełączanie się między postaciami jest dynamiczne. Protagoniści żyją także swoim własnym „życiem” i wykonują różne aktywności, gdy nie są sterowani przez gracza.
Gracz (jak w poprzednich częściach gry z uniwersum 3D oraz HD) steruje protagonistami z perspektywy trzeciej osoby. Może on poruszać się po mapie bez wymogu wykonywania misji, które z kolei odblokowują kolejne możliwości w grze. Ponadto (w porównaniu z poprzednimi częściami gry) swobodna rozgrywka gry została wzbogacona o BASE jumping oraz możliwość nurkowania za pomocą odpowiedniego sprzętu lub batyskafu. Gracz może także korzystać ze smartfonów dostępnych u każdego protagonisty (każdy z nich posiada urządzenie innej marki, które odwzorowują popularne modele ze świata rzeczywistego). Można za pomocą nich wykonywać zdjęcia używając różnych filtrów, a także przeglądać strony internetowe, tak jak w Grand Theft Auto IV.
Grywalni (kierowani przez gracza) są trzej protagoniści – Trevor Philips, Franklin Clinton oraz Michael De Santa, którzy wykonują misje głównie polegające na popełnianiu przestępstw, wyświadczaniu przysług konkretnym osobom, a także zajmowaniu się nielegalnymi interesami. W późniejszej części gry misje polegają także na rozwiązywaniu problemów, z którymi zmagają się główni bohaterowie. Gdy misję wykonuje więcej niż jeden protagonista, gracz może się między nimi przełączać, a w trakcie wykonywania niektórych zadań istnieje także możliwość obserwowania świata z punktu widzenia psa Franklina – Chopa. Każdy z bohaterów posiada specjalne, indywidualne umiejętności, które są bardzo pomocne w trakcie wykonywania zadań (np. Trevor posiada większe zdolności pilotażu samolotu od pozostałej dwójki, a Michael potrafi strzelać do wrogów w spowolnionym tempie). Bohaterowie po raz pierwszy w serii gier Grand Theft Auto mogą poruszać się po cichu (ruch postaci zaczerpnięty z gier nazywanych „skradankami”) oraz w tym trybie obezwładniać przeciwnika bez alarmowania reszty wrogów.
Dopracowany został także HUD oraz wyświetlane na nim informacje. Gdy gracz otrzyma obrażenia, jego zdrowie będzie się dynamicznie regenerowało do połowy pełnego poziomu. Oddziały policyjne posiadają swój określony zasięg widzenia, dzięki czemu ucieczka z określonego terenu poszukiwań gracza (jak w poprzedniej numerycznie części serii) nie jest jedyną możliwością uniknięcia schwytania przez stróżów prawa. Jeżeli ukryje się i nie zostanie zauważony przez policjantów, to zaniechają oni dalszych poszukiwań. Ponadto wraz z każdym wzrostem wskaźnika ścigania gracza przez policję, ta staje się coraz bardziej agresywna oraz dąży do natychmiastowej śmierci ściganego. Podczas wykonywanych misji pojawiają się również odpowiednie oznaczenia o przewadze strategicznej protagonisty w określonym momencie (co zazwyczaj jest informacją dla gracza, by przejął nad nim sterowanie w określonym momencie), lub jego niskim stanie zdrowia i oczekiwanej pomocy.