thumb|Prezydent Andrzej Duda wygłaszający orędzie przed Zgromadzeniem Narodowym (2015) thumb|49. posiedzenie Senatu VIII kadencji (2014) thumb|Obchody XX-lecia odrodzonego Senatu w Sala Posiedzeń Sejmu (2009) Parlament Rzeczypospolitej Polskiej – dwuizbowy parlament, organ władzy ustawodawczej w Rzeczypospolitej Polskiej. W skład parlamentu wchodzą Sejm jako izba niższa oraz Senat jako izba wyższa. Liczbę członków izb określa Konstytucja RP (art. 96: 460 posłów na Sejm, art. 97: 100 senatorów).

Gmach Parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się w Warszawie przy ulicy Wiejskiej.

W przypadkach określonych w Konstytucji (art. 114) członkowie obu izb obradując razem, tworzą Zgromadzenie Narodowe zwoływane przez marszałka Sejmu.

Wybory w III RP Wybory parlamentarne zarządza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 98 Konstytucji RP i na warunkach w niej określonych. Wybory do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej odbywają się co 4 lata w okręgach wyborczych, zaś do Senatu odbywają się w jednomandatowych okręgach wyborczych i są powszechne, bezpośrednie oraz głosowanie obywa się zgodnie z zasadą tajności. Za organizację i przeprowadzenie wyborów odpowiada Państwowa Komisja Wyborcza.

Sejm III RP

Izba niższa parlamentu w Polsce. Składa się z 460 posłów, którzy tworzą kluby lub koła poselskie albo pozostają niezrzeszeni. Posłowie wraz z senatorami mogą powołać kluby lub koła parlamentarne. Pracami Sejmu kieruje Marszałek Sejmu wybierany na pierwszym posiedzeniu nowej kadencji Sejmu.

Sejm obraduje na posiedzeniach w Sali Posiedzeń, zwoływanych przez Marszałka Sejmu, oraz pracuje w komisjach sejmowych (stałych, nadzwyczajnych lub śledczych).

Senat III RP

Izba wyższa parlamentu w Polsce. W jego skład wchodzi 100 senatorów wybieranych w jednomandatowych okręgach wyborczych. Tak jak posłowie, senatorowie mogą tworzyć kluby lub koła senackie, jak również wspólnie z posłami parlamentarne. Pracami Senatu RP kieruje marszałek Senatu wybierany na pierwszym posiedzeniu nowej kadencji. Senatorowie pracują w komisjach senackich oraz obradują na posiedzeniach zwoływanych przez marszałka.

Zgromadzenie Narodowe w III RP

Zgromadzenie Narodowe jest wspólnym posiedzeniem senatorów oraz posłów zwoływanym przez marszałka Sejmu, który również przewodniczy obradom. W przypadku kiedy Marszałek Sejmu nie może przewodniczyć obradom zastępuje go Marszałek Senatu.

Kadencje Sejmu i Senatu w II Rzeczypospolitej Kadencja Dzień wyborów Początek kadencji Pierwsze posiedzenie Koniec kadencji Marszałkowie Sejmu RP Senatu RP Sejmu RP Senatu RP Sejmu RP Senatu RP Sejm Ustawodawczyposłowie brakPrzepisy ustrojowe nie przewidywały istnienia Senatu w latach 1918-1922. 16 I 1919 – 10 II 1919 – 27 XI 1922 Wojciech Trąmpczyński – Iposłowie Isenatorowie 5 XI 1922 1922 28 XI 1922 28 XI 1922 27 XI 1927 Maciej Rataj Wojciech Trąmpczyński IIposłowie IIsenatorowie 4 III 1928 1928 27 III 1928 27 III 1928 30 VIII 1930 Ignacy Daszyński Julian Szymański IIIposłowie IIIsenatorowie 16 XI 1930 1930 9 XII 1930 9 XII 1930 10 VII 1935 Kazimierz Świtalski Władysław Raczkiewicz IVposłowie IVsenatorowie 8 IX 1935 1935 4 X 1935 4 X 1935 13 IX 1938 Stanisław Car Walery Sławek Aleksander Prystor Vposłowie Vsenatorowie 6 XI 1938 1938 28 XI 1938 28 XI 1938 2 XI 19392 XI 1939 Sejm i Senat zostały rozwiązane przez Prezydenta RP, który 1 XII 1939 zarządził wybory na 60 dni po zakończeniu wojny. Wacław Makowski Bogusław Miedziński

Sejmu w PRL W PRL instytucja Senatu została zniesiona na podstawie wyników referendum w 1946 r., które zostało sfałszowane. Kadencja Sejmu Dzień wyborów Początek kadencji Sejmu PRL Pierwsze posiedzenie Sejmu PRL Koniec kadencji Sejmu PRL Marszałkowie Sejmu PRL Sejm Ustawodawczyposłowie 19 I 1947 4 II 1947 4 II 1947 4 VIII 1952 Władysław Kowalski Iposłowie 26 X 1952 20 XI 1952 20 XI 1952Uchwała Rady Państwa z 13 XI 1952. 20 XI 1956 Jan Dembowski IIposłowie 20 I 1957 20 II 1957 20 II 1957 20 II 1961 Czesław Wycech IIIposłowie 16 IV 1961 16 IV 1961 15 V 1961 16 IV 1965 Czesław Wycech IVposłowie 30 V 1965 30 V 1965 24 VI 1965 30 V 1969 Czesław Wycech Vposłowie 1 VI 1969 1 VI 1969 27 VI 1969 15 II 1972 Czesław Wycech Dyzma Gałaj VIposłowie 19 III 1972 19 III 1972 28 III 1972 19 III 1976 Stanisław Gucwa VIIposłowie 21 III 1976 21 III 1976 25 III 1976 21 III 1980 Stanisław Gucwa VIIIposłowie 23 III 1980 23 III 1980 2 IV 1980 31 VIII 1985 Stanisław Gucwa IXposłowie 13 X 1985 13 X 1985 6 XI 1985 3 VI 1989 Roman Malinowski Xposłowie 4 i 18 VI 1989 18 VI 1989 4 VII 1989 25 XI 1991 Mikołaj Kozakiewicz

Sejmu i Senatu w III Rzeczypospolitej Po zmianie Konstytucji PRL z 1952 w kwietniu 1989 przywrócono istnienie Senatu jako izby wyższej polskiego parlamentu.

Kadencja Sejmu RP i Senatu RP w III RP trwa 4 lata i rozpoczyna się w dniu pierwszego posiedzenia Sejmu RP i kończy się w przeddzień pierwszego posiedzenia następnej kadencji. Sejm RP może skrócić kadencję uchwała podjętą większością 2/3 głosów co skutkuje skróceniem kadencji Senatu RP.

Kadencja Dzień wyborów Początek kadencji Pierwsze posiedzenie Koniec kadencji Marszałkowie Sejmu RP Senatu RP Sejmu RP Senatu RP Sejmu RP Senatu RP Xposłowie Isenatorowie 4 i 18 VI 1989 18 VI 1989 4 VII 1989 4 VII 1989 25 XI 1991 Mikołaj Kozakiewicz Andrzej Stelmachowski Iposłowie IIsenatorowie 27 X 1991 25 XI 1991 25 XI 1991 26 XI 1991 30 maja 1993 Wiesław Chrzanowski August Chełkowski –Obie izby parlamentu były rozwiązane w dniach 31 V 1993 – 19 IX 1993. Wiesław ChrzanowskiUrząd pełnił na mocy art. 10 MK. August Chełkowski IIposłowie IIIsenatorowie 19 IX 1993 19 IX 1993 14 X 1993 15 X 1993 19 X 1997 Józef Oleksy Józef Zych Adam Struzik IIIposłowie IVsenatorowie 21 IX 1997 20 X 1997 20 X 1997 21 X 1997 18 X 2001 Maciej Płażyński Alicja Grześkowiak IVposłowie Vsenatorowie 23 IX 2001 19 X 2001 19 X 2001 20 X 2001 18 X 2005 Marek Borowski Józef Oleksy Włodzimierz Cimoszewicz Longin Pastusiak Vposłowie VIsenatorowie 25 IX 2005 19 X 2005 19 X 2005 20 X 2005 4 XI 2007 Marek Jurek Ludwik Dorn Bogdan Borusewicz VIposłowie VIIsenatorowie 21 X 2007 5 XI 2007 5 XI 2007 5 XI 2007 7 XI 2011 Bronisław Komorowski p.o. Stefan NiesiołowskiPo rezygnacji Bronisława Komorowskiego 8 lipca przez kilka godzin pełnił funkcję p.o. marszałka Sejmu (funkcja ta została wprowadzona uchwałą Sejmu w styczniu 2009, pełni ją najstarszy z wicemarszałków) do czasu wyboru nowego marszałka.Grzegorz Schetyna VIIposłowie VIIIsenatorowie 9 X 2011 8 XI 2011 8 XI 2011 8 XI 2011 11 XI 2015 Ewa Kopacz p.o. Jerzy WenderlichPo rezygnacji Ewy Kopacz 22 września przez 3 dni (od 22 do 24 IX) pełnił funkcję p.o. marszałka Sejmu (funkcja ta została wprowadzona uchwałą Sejmu w styczniu 2009, pełni ją najstarszy z wicemarszałków) do czasu wyboru nowego marszałka.Radosław Sikorski p.o. Jerzy WenderlichPo rezygnacji Radosława Sikorskiego 23 czerwca przez 3 dni (od 23 do 25 VI) pełnił funkcję p.o. marszałka Sejmu (funkcja ta została wprowadzona uchwałą Sejmu w styczniu 2009, pełni ją najstarszy z wicemarszałków) do czasu wyboru nowego marszałka.Małgorzata Kidawa-Błońska VIIIposłowie IXsenatorowie 25 X 2015 12 XI 2015 12 XI 2015 12 XI 2015 11 XI 2019 Marek Kuchciński p.o Ryszard Terlecki9 sierpnia 2019 w związku z rezygnacją z urzędu marszałka obowiązki marszałka określone Regulaminem Sejmu pełnił wicemarszałek Ryszard Terlecki.Elżbieta Witek Stanisław Karczewski IXposłowie Xsenatorowie 13 X 2019 12 XI 2019 12 XI 2019 12 XI 2019 12 XI 2023 Elżbieta Witek Tomasz Grodzki Xposłowie XIsenatorowie 15 X 2023 13 XI 2023 13 XI 2023 13 XI 2023Kadencja Sejmu i Senatu trwa 4 lata i upływa w przeddzień zebrania się nowo wybranego Sejmu. Szymon Hołownia p.o Włodzimierz Czarzasty18 listopada 2025 w związku z rezygnacją z urzędu marszałka obowiązki marszałka określone Regulaminem Sejmu pełnił wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty.Włodzimierz Czarzasty Małgorzata Kidawa-Błońska

Przypisy

Linki zewnętrzne Sejm RP Senat RP Konstytucja RP