Sylabizm – najstarszy system numeryczny wiersza, wywodzący się ze średniowiecznego wiersza intonacyjno-zdaniowego.
Konstanty wersyfikacyjne: izosylabizm – stała liczba sylab w poszczególnych wersach. paroksytoniczna klauzula – akcent pada na przedostatnią zgłoskę w wyrazie kończącym wers. średniówka w wersach dłuższych niż 8-zgłoskowe.
Tendencja wersyfikacyjna: paroksytoniczna średniówka – akcent pada na przedostatnią zgłoskę w wyrazie przedśredniówkowym.
W poezji polskiej sylabizm to drugi chronologicznie system wersyfikacyjny po średniowiecznym wierszu intonacyjno-zdaniowym. Bliska izosylabizmu jest poezja Biernata z Lublina, reprezentując sylabizm względny. Dojrzałą postać wiersza sylabicznego ukształtował Jan Kochanowski, u którego występuje średniówka w środku wersu oraz rym żeński w klauzuli wersu. Od renesansu po oświecenie sylabizm jest głównym systemem wiersza polskiego. W okresie romantyzmu na materiale sylabizmu ukształtuje się sylabotonizm jako trzeci chronologicznie system wiersza polskiego.
Najpopularniejsze rozmiary wersu w wierszach sylabicznych to: trzynastozgłoskowiec (częsty w epice), jedenastozgłoskowiec i ośmiozgłoskowiecWiktor Jarosław Darasz, Mały przewodnik po wierszu polskim, Kraków 2003, s.75-85..
Sylabizm jako podstawowy system wersyfikacyjny występuje na przykład w literaturze francuskiej i serbskiej. W poezji francuskiej najważniejszym wzorcem jest aleksandryn, czyli dwunastozgłoskowiec ze średniówką pośrodku (6+6)Roy Lewis, On reading French verse. A study of poetic form, Oxford 1982, s. 43-69.. Natomiast w poezji serbskiej podstawowym formatem jest dziesięciozgłoskowiec ze średniówką po sylabie czwartejPrzykładem może być linijka z cyklu o bitwie na Kosowym Polu: Slavu slavi srpski knez Lazare.. W poezji czeskiej – jak podaje Jacek Baluch – występował od XIV wieku. W XIX wieku ustąpił miejsca sylabotonizmowi, ale pozostał w poezji ludowej i dziecięcej.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Metryka i wersyfikacja