Pędzelnik australijski (Syconycteris australis) – gatunek ssaka z podrodziny Macroglossusinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1867 roku niemiecki zoolog Wilhelm Peters nadając mu nazwę Macroglossus minimus var. australis. Holotyp pochodził z Rockhampton, w Queensland, w Australii.
Syconycteris australis wyraźnie zawiera wiele gatunków na podstawie niepublikowanych badań genetycznych i morfologicznych. i jest uważany za kompleks gatunkowy. Granice występowania podgatunków są niepewne. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają siedem podgatunków. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka:
Podgatunek Oryginalna nazwa Autor i rok opisu Miejsce typoweS. a. crassaCarponycteris crassa O. Thomas, 1895Wyspa Fergussona, Wyspy d’Entrecasteaux.S. a. finschiMacroglossus finschi Matschie, 1899Nowa Brytania, Archipelag Bismarcka, Papua-Nowa Gwinea.S. a. keyensisSyconycteris crassa keyensis K. Andersen, 1911Wyspy Kai, Maluki, Indonezja.S. a. majorSyconycteris crassa majorK. Andersen, 1911Ambon, Moluki, Indonezja.S. a. naiasSyconycteris naias K. Andersen, 1911Woodlark, Nowa Gwinea.S. a. papuanaMacroglossus papuanusMatschie, 1899Andai, północno-zachodnia Nowa Gwinea, Papua-Nowa Gwinea.
Etymologia Syconycteris: sukon „figa”; νυκτερις nukteris, νυκτεριδος nukteridos „nietoperz”. australis: „południowy”, od auster, austri „południe”. crassa: łac. crassus „gruby, ciężki”. finschi: prof. dr Friedrich Hermann Otto Finsch (1839–1917), niemiecki dyplomata, ornitolog, etnograf, kolekcjoner. keyensis: Wyspy Kai, Moluki, Indonezja. major: łac. maior, maioris „większy”, forma wyższa od magnus „wielki, potężny”. naias: gr. ναιας naias, ναιαδος naiados „najada”. papuana: Papua lub Nowa Gwinea.
Zasięg występowania Pędzelnik australijski występuje w północno-zachodniej Australii, na Nowa Gwinea i okolicznych wyspach zamieszkując w zależności od podgatunku: S. australis australis – północno-wschodnia i wschodnia Australia we wschodnim Queensland i północno-wschodniej Nowej Południowej Walii; także wyspy Hinchinbrook, Magnetic i Wielka Wyspa Piaszczysta. S. australis crassa – Wyspy Trobrianda i Wyspy d’Entrecasteaux (wyspa Fergusson). S. australis finschi – Wyspy Admiralicji (wyspa Manus) i Archipelag Bismarcka (Nowa Irlandia, Nowa Brytania i mniejsze okoliczne wyspy). S. australis keyensis – Wyspy Kai. S. australis major – środkowe Moluki (wyspy Buru, Boano, Ambon, Haruku i Seram). S. australis naias – wyspa Muyua. S. australis papuana – północne Moluki (wyspa Gebe), Nowa Gwinea (w tym Batanta, Salawati, Yapen i kilka innych wysp przybrzeżnych) i Wyspy Aru (wyspa Wokam).
Występuje również na wyspach Biak-Supiori, chociaż populacja ta prawdopodobnie reprezentuje nienazwany podgatunek.
Morfologia Długość ciała 55–88 mm, brak ogona, długość ucha 9–17 mm, długość tylnej stopy 7,4–15 mm, długość przedramienia 38–48 mm; masa ciała 13–23,5 g. Wzór zębowy: I C P M (x2) = 34.
Ekologia Pędzelnik australijski zamieszkuje w wilgotnych i suchych lasach, i jest najmniejszym owocożernym nietoperzem. Żyje w lasach eukaliptusowych i akacjowych, żywiąc się wyłącznie pyłkiem tych roślin. Aby dostać się do nektaru, pędzelnik australijski wsuwa pędzelkowaty język głęboko w długi kielich kwiatu.
Latem (od listopada do grudnia) samica wydaje na świat maleńkie młode.
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Ilustrowana Encyklopedia Zwierząt - Warszawa 1997
Kategoria:Rudawkowate Kategoria:Ssaki Australii Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1867 roku Kategoria:Taksony opisane przez Wilhelma Petersa