Leonard Jan Józef Lepszy (ur. 6 listopada 1856 w Krościenku, zm. 29 lipca 1937 w Krakowie) – historyk sztuki złotniczej, inżynier górnik, członek Akademii Umiejętności w Krakowie (późniejszej Polskiej Akademii Umiejętności).
Życiorys Był synem Jana (urzędnika, aktuariusza dystryktu nowotarskiego, komisarza starostwa) i Anieli ze Skirlińskich, bratem Edwarda (malarza). Uczęszczał do szkół realnych w Bochni, Wadowicach i Krakowie, następnie do gimnazjum w Krakowie (do 1876). W latach 1876–1880 odbył studia górnicze w , uzupełniał wykształcenie w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie (1883-1884). Po studiach pracował w salinach w Bochni i w Głównym Urzędzie Probierczym w Wiedniu (1880-1883), od 1885 w Urzędzie Probierczym w Krakowie, gdzie był kontrolerem (1885-1895), następnie naczelnikiem (do końca życia). Miał tytuł starszego radcy górniczego.
W 1897 został członkiem korespondentem Akademii Umiejętności w Krakowie, w 1908 członkiem czynnym AU. W latach 1925–1927 pełnił funkcję sekretarza Wydziału I PAU; od 1887 był członkiem, a 1892-1893 sekretarzem Komisji dla Historii Sztuki AU. W 1896 był w gronie założycieli Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa (w 1934 otrzymał członkostwo honorowe). Należał do Grona Konserwatorów Galicji Zachodniej (wiceprezes), Centralnej Komisji Konserwatorskiej w Wiedniu (członek korespondent), Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie (1914-1917 wiceprezes). Został m.in. odznaczony austriackim Złotym Krzyżem Zasługi z Koroną.
Był zaprzyjaźniony z historykiem sztuki Julianem Pagaczewskim. Z małżeństwa z Zofią z Muczkowskich miał syna Kazimierza (1904-1964), historyka, profesora i rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego. W ciągu wieloletniej pracy na stanowisku naczelnika Urzędu Probierczego w Krakowie uratował wiele przedmiotów ze złota, przynoszonych do przetopienia. Jego zainteresowania naukowe obejmowały historię sztuki złotniczej późnego średniowiecza i Odrodzenia, dzieje polskich rzemiosł artystycznych, dzieje malarstwa polskiego, historię Krakowa.
Zmarł 29 lipca 1937 w Krakowie. Pochowany na cmentarzu Rakowickim (kw. AC, wsch., 3). mały|Grób prof. Kazimierza i Leonarda Lepszego na cmentarzu Rakowickim
Publikacje Opracował katalog złotników działających do XIX wieku w miastach polskich. W pracy Kraków, jego kultura i sztuka (1904, ze Stanisławem Tomkowiczem) przedstawił dzieje rzemiosła artystycznego, malarstwa, rzeźby i architektury krakowskiej. Współpracował z „Kwartalnikiem Historycznym” i Thieme-Becker Allgemeine Lexicon der bildenten Kuenste (1914-1917). Opublikował m.in.: Rzecz o kubku srebrnym roboty krakowskiej XVI wieku (1887) Emalierstwo krakowskie z XVI i XVII wieku (1889) Inkrustacya, ustęp z dziejów złotnictwa i szabli (1889) O fabryce fajansu i porcelany w Korcu (1889) Jan Matejko (1890) Pacyfikał sandomierski oraz złotnicy krakowscy drugiej połowy XV stulecia (1892) Ryciny kolorowe tudzież pierwsze usiłowania polskie w tym kierunku (1892) Z dziejów złotnictwa elbląskiego (1894) Cech złotniczy w Krakowie, jego organizacja i dzieje (1898) Lud wesółków w dawnej Polsce (1899) http://www.sbc.org.pl/dlibra/docmetadata?id=7353&from=&dirids=1&ver_id=339356&lp=1&QI=7344347BD924BF1BF39320CBD7995875-118 Pergaminiści i paiernicy krakowscy w ubiegłych wiekach i ich wyroby (1900) Kultura epoki jagiellońskiej w świetle wystawy zabytków (1901) Historia malarstwa krakowskiego (1904) Kościoły drewniane Galicji Zachodniej (1916, z Feliksem Koperą) Dürer] w Polsce (1927) Przemysł złotniczy w Polsce (1933)
Przypisy
Bibliografia Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 2: K-O, Wrocław 1984
Linki zewnętrzne Leonard Jan Józef Lepszy - publikacje w serwisie Polona Leonard Jan Lepszy, Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2022-04-06].
Kategoria:Absolwenci Akademii Górniczej w Leoben Kategoria:Członkowie Akademii Umiejętności Kategoria:Ludzie urodzeni w Krościenku nad Dunajcem Kategoria:Naukowcy związani z Krościenkiem nad Dunajcem Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy teoretycy kultury Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Urodzeni w 1856 Kategoria:Zmarli w 1937 Kategoria:Ludzie związani z V Liceum Ogólnokształcącym im. Augusta Witkowskiego w Krakowie Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności