Żuprany (biał. i ros. Жупраны) – agromiasteczko w rejonie oszmiańskim obwodu grodzieńskiego Białorusi nad rzeką Oszmianką, centrum administracyjne sielsowietu.
Siedziba rzymskokatolickiej parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Żupranach.
Historia Z powodu zarazy zebrał się tu w grudniu 1625 roku sejmik oszmiańskiJan Kwak, Sejm warszawski 1626 roku, Opole 1985, s. 19..
W czasach zaborów dobra i miasteczko w gminie Soły, w powiecie oszmiańskim, w guberni wileńskiej Imperium Rosyjskiego. W 1866 roku miasteczko liczyło 284 mieszkańców w 57 domach. Był tu kościół, żydowski dom modlitw, tartak i młyn. Folwark liczył 13 mieszkańców w 1 domu. W 1905 miasteczko liczyło 793 mieszkańców, 321 dziesięcin; folwark liczył 35 mieszkańców, 137 dziesięcin, należał do Hutten-CzapskichГошкевич И. И. Виленская губернія: Полный списокъ населенныхъ мѣстъ со статистическими данными о каждомъ поселеніи, составленный по оффиціальнымъ свѣдѣниямъ, Вильна, 1905, s. 248.
Na miejscowym cmentarzu został pochowany Franciszek Bohuszewicz. W miejscowości został ustawiony też jego pomnik.
W 1931:
miasteczko w 124 domach zamieszkiwało 657 osób. folwarkfolwark był położony w w 1 domu zamieszkiwało 12 osób. plebaniaplebania była położona w w 2 domach zamieszkiwało 10 osób.
Wierni należeli do miejscowej parafii rzymskokatolickiej i prawosławnej w Oszmianie. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w Oszmianie i Okręgowy w Wilnie; mieścił się tu urząd pocztowy obsługujący cześć gminy Soły.
Podczas okupacji hitlerowskiej, w lipcu 1941 roku Litwini utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 200 osób. Latem 1942 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów wywieziono do getta w Oszmianie, a następnie zamordowano.
W 1875 roku zbudowano w Żupranach kościół pw. św. św. Piotra i Pawła. Nadano mu stylistykę neogotycką. W 1905 roku obraz św. Jana Chrzciciela dla kościoła namalował malarz i konserwator Aleksander Borawski.
Urodzeni w Żupranach
Franciszek Rodziewicz – polski wojskowy, major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Miejsca obrad sejmików I Rzeczypospolitej Kategoria:Wsie w rejonie oszmiańskim Kategoria:Folwarki w powiecie oszmiańskim (II Rzeczpospolita)