Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Bytomiu – murowany kościół rzymskokatolicki z około 1231 roku w Bytomiu, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.
Historia Kościół w obecnej lokalizacji został założony przez księcia wrocławskiego Henryka Brodatego w 1231 roku.
Od lat sześćdziesiątych XVI wieku do 1632 kościołem władali protestanci. Pożar w 1675 roku strawił prawie doszczętnie wyposażenie świątyni.
Większe przebudowy miały miejsce w latach 1851–1857 (w wystroju pojawiły się wtedy elementy neogotyckie, została też podwyższona wieża kościoła), w 1935–1938. Około 1957 roku decyzją władz państwowych planowano zamknięcie kościoła i jego rozbiórkę ze względu na szkody górnicze, czemu zapobiegł ks. Wacław Schenk. Przeprowadzono remont w latach 1957–1967.
22 października 2006 obchodzono 775 rocznicę konsekracji kościoła i erygowania parafii. Uroczystą mszę koncelebrowali biskupi – Jan Kopiec i Jan Wieczorek.
W kościele od 1990 roku w każdą sobotę, odprawiana jest msza w j. niemieckim, jako języku mniejszości narodowych.
W roku 2009 rozpoczął się remont zewnętrza kościoła obejmujący także odnowienie witraży.
Od 15 sierpnia 2026 roku kościół posiada rangę sanktuarium maryjnego.
Architektura Kościół został zbudowany pierwotnie w stylu gotyckim. Z tego okresu zachowała się część głównej nawy i prezbiterium. Rozbudowywany był w XIV wieku oraz po pożarze miasta w 1515 roku (do 1530 roku wybudowano wieżę, zachodnią część budowli i nawy boczne).
Wnętrze i wyposażenie Najważniejsze elementy wyposażenia kościoła: ołtarz główny z barokowym obrazem Wniebowzięcia NMP z XVII w. kamienna chrzcielnica krypta grobowa rodziny Donnersmarcków epitafium Marianny z Gutmanów Hauck krucyfiks z XVIII wieku autorstwa Jana Solskiego rzeźby świętych obrazy, m.in. Wniebowzięcia NMP Bonawentury Emlera z XIX w. (do lat trzydziestych XX w. znajdował się w ołtarzu głównym) Matki Boskiej Bytomskiej z XV w. namalowana farbami temperowymi na lipowej desce ikona Madonny Bytomskiej powstała około 1430 roku. Początkowo przedstawiała jedynie postacie Marii z Dzieciątkiem na gładkim złotym tle. Obraz znajdował się w głównym ołtarzu kościoła i był uznawany za cudowny. Po wielkim pożarze miasta w 1515 roku, w wyniku którego zniszczeniu uległa także część kościoła mariackiego, obraz został odnowiony. Domalowano wówczas postaci Katarzyny Aleksandryjskiej i św. Agnieszki, a także dodano ozdobne tło. Ikona pozostawała w parafii do roku 1863 kiedy została przez księdza Józefa Szafranka przekazana nowo wybudowanej kaplicy św. Józefa w Szombierkach. Do kościoła WNMP obraz powrócił w 1973 roku, po konserwacji, której został poddany w latach 1970–1973.
Dzwony Na wieży kościoła wiszą cztery dzwony oraz dwa gongi zegarowe. +Dane dzwonówImięWagaTon ŚrednicaRok odlaniaOdlewnia4.Salutaris Hostiaok. 350 kgh'82 cm1967Franciszek Kubica, Franciszek Drożdż - odlewnia dzwonów w Dąbrowie Górniczej3.s. Josephok. 550 kga'95 cm2.Angelus Dominiok. 800 kgg' (+)ok. 110 cm1.Rex Gloriaeok. 1700 kges' (+)ok. 142 cm
Postacie historyczne Ważniejsze postaci związane z historią kościoła pw. WNMP to m.in.: Józef Szafranek, proboszcz w latach 1840–1874 Emanuel Buchwald, (1854–1921) Norbert Bonczyk, administrował parafią w latach 1874–1893 Alfred Hrabowski, proboszcz w latach 1930–1945 Wacław Schenk, proboszcz w latach 1957–1982
Galeria
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny na starych pocztówkach
Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Marii w Bytomiu Wniebowzięcia Kategoria:Sanktuaria maryjne w diecezji gliwickiej Kategoria:Dawne kościoły protestanckie w województwie śląskim Kategoria:Architektura gotyku w województwie śląskim Kategoria:Śródmieście (Bytom)