Salut 6 (ros. Салют-6) – radziecka stacja kosmiczna, ósma z wszystkich stacji programu Salut. Została wyniesiona na orbitę 29 września 1977 za pomocą rakiety Proton K z kosmodromu Bajkonur w ZSRR (obecnie Kazachstan). Funkcjonowała przez pięć lat.
Była to pierwsza stacja, którą odwiedzili ludzie spoza USA czy ZSRR, w ramach programu Interkosmos. Byli to głównie obywatele państw członkowskich Układu Warszawskiego, w tym Polski. Stacja Salut 6 była także pierwszym celem statku zaopatrzeniowego Progress. Stację zdjęto z orbity za pomocą bezzałogowego statku Kosmos 1267 w dniu 29 lipca 1982.
Budowa stacji W bazie satelitarnej dokonano istotnych modyfikacji w porównaniu z poprzednimi Salutami. Przede wszystkim dodano drugi węzeł cumowniczy. Umieszczono go na drugim końcu kadłuba bazy. Węzeł cumowniczy został domontowany do przedziału przejściowego. Dodatkowy węzeł cumowniczy został w zasadzie przeznaczony do przyjmowania statków typu Progress, ale również mogły do niego cumować statki typu Sojuz i Sojuz-T. Zainstalowanie dodatkowego węzła i przedziału przejściowego na agregatowej stronie bazy, zmusiło do innego zlokalizowania obu silników manewrowych niż w bazach Salut 4 i Salut 5. Musiały być odsunięte na większą odległość od wzdłużnej osi bazy. Zmniejszono przy tym ciąg obu silników z 4000 N do około 3000 N, a także zastosowano jako materiał pędny dimetylohydrazynę i tetratlenek diazotu zamiast nafty i kwasu azotowego. W skład systemu orientacyjnego i korekcyjnego weszły 32 rakietowe dysze (główne i zapasowe) rozmieszczone w części agregatowej bazy. Wzbogacono wyposażenie naukowe i inaczej je rozmieszczono. Wśród wyposażenia znalazła się aparatura Zakładów Zeissa MKF6M, przeznaczona do dokładnych fotografii powierzchni Ziemi. Oprócz tego w bazie znalazły się: druga kamera fotograficzna KATE 140 teleskop BST1M wykonujący obserwacje w dalekiej podczerwieni spektrometr podczerwieni FM 107 spektrometr Mikron radiometr nadfioletowy FM 4 UF, przeznaczony do obserwacji gwiazd Zainstalowano aparaturę do topienia substancji (piece Spław i Kristałł) przeznaczone do uzyskiwania nietypowych stopów metali. Zasadnicze źródło energii stanowiły fotoogniwa słoneczne. Rozmieszczone na trzech płytach umieszczonych tak jak na Salucie 4 i 5, ale o powierzchni zwiększonej do 60 m². Wytworzony prąd ładował akumulatory niklowo-kadmowe. W systemie regulacji temperatury zastosowano dwa obwody cieczowe. W systemie oczyszczającym atmosferę zamontowano urządzenia do odzyskiwania wody użytkowej z atmosfery bazy. Zmniejszało to wilgotność bazy i korzystnie wpływało na komfort klimatyczny pomieszczeń.
Historia Operacje dokowania Godziny podane według czasu moskiewskiego. PojazdDzień dokowaniaGodzina dokowaniaPort cumowniczyDzień odłączeniaGodzina odłączeniaCzas połączenia (w dniach) Sojuz 25 10 października 1977 07:09 przedni 11 października 1977 08:00 1,03Nie udało się uzyskać trwałego połączenia i misja została przerwana. Sojuz 26 11 grudnia 1977 06:02 tylny 16 stycznia 1978 14:22 36,35 Sojuz 27 11 stycznia 1978 17:06 przedni 16 marca 1978 11:00 63,75 Progress 1 22 stycznia 1978 13:12 tylny 7 lutego 1978 08:55 15,82 Sojuz 28 3 marca 1978 20:10 tylny 10 marca 1978 13:25 6,72 Sojuz 29 17 czerwca 1978 00:58 przedni 3 września 1978 11:23 78,43 Sojuz 30 29 czerwca 1978 20:08 tylny 5 lipca 1978 13:15 6,71 Progress 2 9 lipca 1978 15:59 tylny 2 sierpnia 1978 07:57 23,66 Progress 3 10 sierpnia 1978 03:00 tylny 21 sierpnia 1978 - ~11 Sojuz 31 27 sierpnia 1978 19:37 tylny 7 września 1978 13:53 10,76 Sojuz 31 7 września 1978 14:21 przedni 2 listopada 1978 10:46 55,85 Progress 4 6 października 1978 04:00 tylny 24 października 1978 16:07 18,50 Sojuz 32 26 lutego 1979 08:30 przedni 13 czerwca 1979 12:51 107,18 Progress 5 14 marca 1979 10:20 tylny 3 kwietnia 1979 19:10 20,37 Progress 6 15 maja 1979 09:19 tylny 8 czerwca 1979 11:00 24,07 Sojuz 34 8 czerwca 1979 23:02 tylny 14 czerwca 1979 19:18 5,84 Sojuz 34 14 czerwca 1979 ~19:50 przedni 19 sierpnia 1979 12:08 65,86 Progress 7 30 czerwca 1979 14:18 tylny 18 lipca 1979 06:50 17,69 Sojuz T-1 19 grudnia 1979 17:05 przedni 24 marca 1980 00:04 94,29 Progress 8 29 marca 1980 23:01 tylny 25 kwietnia 1980 11:04 26,50 Sojuz 35 10 kwietnia 1980 18:16 przedni 3 czerwca 1980 14:47 53,85 Progress 9 29 kwietnia 1980 11:09 tylny 20 maja 1980 21:51 21,45 Sojuz 36 27 maja 1980 22:56 tylny 4 czerwca 1980 18:08 7,86 Sojuz 36 4 czerwca 1980 19:38 przedni 31 lipca 1980 14:55 56,86 Sojuz T-2 6 czerwca 1980 18:58 tylny 9 czerwca 1980 12:24 2,73 Progress 10 1 lipca 1980 08:53 tylny 18 lipca 1980 01:21 16,69 Sojuz 37 24 czerwca 1980 23:02 tylny 1 sierpnia 1980 19:43 7,86 Sojuz 37 1 sierpnia 1980 ~20:10 przedni 11 października 1980 09:30 70,56 Progress 11 30 września 1980 20:03 tylny 9 grudnia 1980 13:23 69,72 Sojuz T-3 28 listopada 1980 18:54 przedni 10 grudnia 1980 09:10 11,59 Progress 12 26 stycznia 1981 18:56 tylny 19 marca 1981 21:14 52,09 Sojuz T-4 13 marca 1981 23:33 przedni 26 maja 1981 - ~74 Sojuz 39 23 marca 1981 19:28 tylny 30 marca 1981 11:22 Sojuz 40 15 maja 1981 21:50 tylny 22 maja 1981 13:37 6,66 Kosmos 1267 19 czerwca 1981 10:52 przedni przyłączony na stałe - -
Załogi Godziny podane według czasu GMT. EkspedycjaZałoga (w przypadku kosmonautów spoza ZSRR podano kraj pochodzenia)Data startuPojazd dowożącyData powrotuPojazd odwożącyCzas trwania (w dniach) Salut 6 -EO-1 Jurij Romanienko,Gieorgij Grieczko 10 grudnia 197701:18:40 Sojuz 26 16 marca 197811:18:47 Sojuz 2796,42 Salut 6 -EP-1 Władimir Dżanibekow,Oleg Makarow 10 stycznia 197812:26:00 Sojuz 27 16 stycznia 197811:24:58 Sojuz 265,96 Salut 6 -EP-2 Aleksiej Gubariew,Vladimír Remek - Czechosłowacja 2 marca 197815:28:00 Sojuz 28 10 marca 197813:44:00 Sojuz 287,93 Salut 6 -EO-2 Władimir Kowalonok,Aleksandr Iwanczenkow 15 czerwca 197820:16:45 Sojuz 29 2 listopada 197811:04:17 Sojuz 31139,62 Salut 6 -EP-3 Piotr Klimuk,Mirosław Hermaszewski - Polska Rzeczpospolita Ludowa 27 czerwca 197815:27:21 Sojuz 30 5 lipca 197813:30:20 Sojuz 307,92 Salut 6 -EP-4 Walerij Bykowski,Sigmund Jähn - Niemiecka Republika Demokratyczna 26 sierpnia 197814:51:30 Sojuz 31 3 września 197811:40:34 Sojuz 297,87 Salut 6 -EO-3 Władimir Lachow,Walerij Riumin 25 lutego 197911:53:49 Sojuz 32 19 sierpnia 197912:29:26 Sojuz 34175,02 Salut 6 -EO-4 Leonid Popow,Walerij Riumin 9 kwietnia 198013:38:22 Sojuz 35 11 października 198009:49:57 Sojuz 37184,84 Salut 6 -EP-5 Walerij Kubasow,Bertalan Farkas - Węgierska Republika Ludowa 26 maja 198018:20:39 Sojuz 36 3 czerwca 198015:06:23 Sojuz 357,87 Salut 6 -EP-6 Jurij Małyszew,Władimir Aksionow 5 czerwca 198014:19:30 Sojuz T-2 9 czerwca 198012:39:00 Sojuz T-23,93 Salut 6 -EP-7 Wiktor Gorbatko,Phạm Tuân - Wietnam 23 lipca 198018:33:03 Sojuz 37 31 lipca 198015:15:02 Sojuz 367,86 Salut 6 -EP-8 Jurij Romanienko,Arnaldo Tamayo Méndez - Kuba 18 września 198019:11:03 Sojuz 38 26 września 198015:54:27 Sojuz 387,86 Salut 6 -EO-5 Leonid Kizim,Oleg MakarowGiennadij Striekałow 27 listopada 198014:18:28 Sojuz T-3 10 grudnia 198009:26:10 Sojuz T-312,80 Salut 6 -EO-6 Władimir Kowalonok,Wiktor Sawinych 12 marca 198119:00:11 Sojuz T-4 26 maja 198112:37:34 Sojuz T-474,73 Salut 6 -EP-9 Władimir Dżanibekow,Dżügderdemidijn Gürragczaa - Mongolia 22 marca 198114:58:55 Sojuz 39 30 marca 198111:40:58 Sojuz 397,86 Salut 6 -EP-10 Leonid Popow,Dumitru Prunariu - Rumunia 14 maja 198117:16:38 Sojuz 40 22 maja 198113:58:30 Sojuz 407,86
Spacery kosmiczne Godziny podane według czasu GMT. Spacer kosmicznyKosmonauciDataPoczątekKoniecCzas trwania(w godzinach)Komentarz Salut 6 - PE-1 Romanienko i Grieczko 19 grudnia 1977 21:36 23:04 1:28 Test skafandra Orłan-D, kontrola aparatu cumowniczego i montaż kasety Meduza. Salut 6 - PE-2 Kowalonok i Iwanczenkow 29 lipca 1978 04:00 06:20 2:05 Odłączenie kasety Meduza i pasywnego wykrywacza mikrometeroidów, montaż czujników promieniowania i nowych zestawów eksperymentów. Salut 6 - PE-3 Riumin i Lachow 15 sierpnia 1979 14:16 15:39 1:23 Demontaż anteny radiowej KRT-10, odłączenie kaset z eksperymentami.
Podsumowanie Liczba dni na orbicie: 1764 Liczba dni z załogami na orbicie: 676 Liczba załóg: 16 Liczba załóg podstawowych: 5 Liczba załóg odwiedzających: 10 (w tym 8 międzynarodowych) Jedna „załoga remontowa” Liczba kosmonautów: 27 (w tym 6 dwukrotnie) Dwóm załogom nie udało się dotrzeć na stację 12 statków towarowych dostarczyło załogom 20 ton różnorodnych ładunków Do stacji dokowały 35 razy obiekty z załogą i bez
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne NSSDC Master Catalog Encyclopedia Astronautica
Kategoria:1977 w ZSRR Kategoria:Loty kosmiczne w 1977 Kategoria:Program Salut