Lezha ( lub Lezha, Alessio, (Љеш), ) – miasto w północno-zachodniej Albanii, położone w okręgu i obwodzie o tej samej nazwie. W 2004 miasto liczyło nieco ponad 17 000 mieszkańców, a 2012 – 22 739.
Historia Miejscowość powstała w strategicznym miejscu przy ujściu krótszego ramienia rzeki Drin. W IV w. p.n.e. rozwinęło się, założone przez Dionizjos Starszego, otoczone murami obronnymi, miasto Lissus, które kontrolowało szlaki handlowe i dostęp do Morza Adriatyckiego. W III w. p.n.e. było jednym z głównych ośrodków państwa Ilirów. Miasto było uwikłane w konflikty między Rzymem a Macedonią, a ostatecznie znalazło się pod wpływem rzymskim jako część prowincji Epirus Nova, zachowując pewną autonomię.
W VI w., za panowania Justyniana I, funkcjonowała tu twierdza. W VII w. miasto zostało zajęte przez Słowian, a w IX w. odzyskane przez Bizancjum.
W średniowieczu miasto często zmieniało władców. W XIV w. było pod rządami lokalnych albańskich rodów, jednak w 1386 r. przejęła je Wenecja. W 1444 r. w mieście, pozostającym podówczas pod weneckim panowaniem i noszącym nazwę Alessio, odbył się zjazd albańskich książąt pod wodzą Skanderbega. Z jego inicjatywy zawiązano Ligę w Lezhy, mającą na celu wspólną walkę przeciwko Imperium Osmańskiemu. Miasto było także jednym z pierwszych miast (obok Kruji), które zdobył Skanderbeg, walcząc z Osmanami o niepodległość Albanii. Skanderbeg został też tutaj pochowany (1468). Po jego śmierci miasto zdobyli Turcy (1478), otworzyli grób Skanderbega i wzięli sobie jego kości jako pamiątki oraz talizmany na szczęście.
W 1501 roku miasto powróciło pod panowanie Wenecji, lecz już w 1506 roku sułtan Bajazyd II odzyskał Lezhë (Alessio).
W XIX w. większości mieszkańców była katolicka (około 14 000), jednak siedziba biskupów tutejszej diecezji znajdowała się w pobliskim Kalmet (Calmeti). Jednym z tych biskupów był m.im. Franciszek Malczyński.
Podczas I wojny bałkańskiej Czarnogóra zdobyła miasto w listopadzie 1912 roku. Jednak na mocy postanowień traktatów pokojowych z Londynu i Bukaresztu z 1913 roku Czarnogóra nie otrzymała miasta, które znalazło się w granicach niepodległej Albanii.
Zobacz też Miasta w Albanii
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Miasta w obwodzie Lezha