Trzydzieści przypadków majora Zemana () – czechosłowacki serial telewizyjny w reż. Jiříego Sequensa wyprodukowany w latach 1976–1979.

Historia serialu W 1973 roku telewizja czechosłowacka przygotowała projekt nowego serialu, mającego w założeniu stanowić ideową przeciwwagę do zachodnich seriali sensacyjnych. Miał on opierać się na postaci aktywnego i atrakcyjnego oficera w służbie kraju socjalistycznego, który zdobędzie sobie uznanie widzów równe sukcesowi polskiego kapitana Klossa. Nie bez znaczenia było tu również dążenie władz komunistycznej Czechosłowacji do odzyskania zaufania społeczeństwa dla aparatu bezpieczeństwa i milicji, nadwerężonego po wydarzeniach praskiej wiosny 1968 roku. Pierwotnie serial miał liczyć 28 odcinków, z których każdy poświęcony byłby epizodowi przypadającemu na kolejny rok istnienia socjalistycznego państwa. Wkrótce postanowiono rozbudować go o dalsze dwa, tak aby uczcić trzydziestą rocznicę zakończenia II wojny światowej oraz powstania Korpusu Bezpieczeństwa Narodowego (SNB) – organu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych współtworzonego przez Bezpieczeństwo Publiczne (VB; odpowiednik Milicji Obywatelskiej) i Bezpieczeństwo Państwowe (StB; odpowiednik Służby Bezpieczeństwa).

Autorzy pomysłu serialu, z których część także w swoim czasie była funkcjonariuszami bezpieki, wykazali się sporą dozą realizmu – tytułowy bohater miał rozwiązywać głównie kwestie kryminalne, aby nie zniechęcać widzów zbyt dużą dawką propagandy przedstawianej wprost. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych oddelegowało do pomocy w przygotowaniu scenariuszy poszczególnych odcinków czterech doświadczonych oficerów „bezpieki”. W archiwum ministerstwa rozpoczęto także poszukiwania ciekawych spraw, które mogłyby stać się kanwą dla kolejnych części serialu (akcja żadnego z odcinków nie była więc oderwaną od rzeczywistości fikcją). Bezpośredni nadzór nad pracami sprawował wydział prasowy MSW. Pomimo rekordowego tempa zdjęć, pierwszy odcinek czechosłowacka telewizja wyemitowała 11 stycznia 1976 roku. Serial, zgodnie z zamierzeniami jego autorów, cieszył się olbrzymią, rosnącą z odcinka na odcinek popularnością. Według sondaży telewizji czechosłowackiej jego oglądalność sięgała 90 procent, a widzowie w skali od 1 do 10 przyznawali mu 7.

Sukces serialu spowodował prawdziwą lawinę nagród, jakie spłynęły na jego twórców. Resort spraw wewnętrznych nie skąpił nie tylko gratyfikacji materialnych, ale i odznaczeń z okazji trzydziestolecia aparatu bezpieczeństwa. W 1978 roku we współpracy z MSW Kuby zrealizowano na wyspie zdjęcia do dwóch odcinków serialu. 48-osobowa ekipa spędziła w kraju Fidela Castro ponad 6 tygodni. Jak się wydaje, była to kolejna forma premii dla twórców propagandowego dzieła, podobnie jak triumfalne wyjazdy do krajów bloku socjalistycznego, np. NRD. Ukoronowaniem było odznaczenie w 1980 roku (po zakończeniu realizacji całości serialu) trzech twórców (reżysera, operatora i odtwórcy głównej roli) Państwową Nagrodą im. Klementa Gottwalda (odpowiednik radzieckiej Nagrody Leninowskiej). Wręczył ją sam Gustáv Husák.

Serial, podobnie jak polski pierwowzór o przygodach kapitana Klossa, był emitowany w czeskiej i słowackiej telewizji po 1989 roku. Wywołał wiele sporów i protestów, jednak ponownie cieszył się dużą popularnością. Mówiono nawet o realizacji kolejnych odcinków lub kontynuacji w formie filmu pełnometrażowego. Oczywiście tym razem, główny bohater stałby po „właściwej stronie”, tj. służb specjalnych Zachodu.

W 1979 roku z dwóch odcinków serialu (27 i 28) zmontowano pełnometrażowy film pt. Rukojmí v Bella Vista.

Obsada aktorska Vladimír Brabec – wachmistrz/podporucznik/porucznik/kapitan/major Jan Zeman, funkcjonariusz VB / Richard Lipinski, współpracownik OUN-B Pavla Marsálková – matka Zemana Renáta Doleželová – Lída Brůhová, nauczycielka i pierwsza żona Zemana Jaroslava Obermaierová – Blanka Svobodová, żona Karela Mutla, druga żona Jana Zemana Ivana Andrlová – Lída Zemanowa, córka Lídy i Jana Zemanów Miloš Willig – major/pułkownik Václav Kalina, wysoki funkcjonariusz SNB w Pradze Josef Větrovec – major/pułkownik Pavlásek, naczelnik praskiego wydziału kryminalnego VB Vladimír Ráž – Veselý, lekarz praskiego wydziału kryminalnego VB Rudolf Jelínek – major Jiří Hradec, agent kontrwywiadu StB Ladislav Mrkvička – wachmistrz/podporucznik/porucznik/nadporucznik/kapitan Mirek Stejskal, funkcjonariusz VB w Pradze Emil Horváth – podporucznik/porucznik Martin Gajdoš, funkcjonariusz VB na Słowacji i w Pradze František Němec – major/podpułkownik Žitný, oficer kontrwywiadu StB w Pradze Radoslav Brzobohatý – nadporucznik Pavel Bláha, agent brytyjskiego wywiadu Frantisek Hanus – porucznik Vydra, komendant VB w Kateřinskiej Horze i Klatovach Regina Rázlová – Hanka Bízová, współpracowniczka StB Jiří Holý – Arnold Hackl, agent brytyjskiego wywiadu, właściciel baru White Lines w Berlinie Zachodnim Radúz Chmelík – major Wilde, oficer Stasi w Berlinie Wschodnim František Vicena – Zbyszek Broniewski, polski szlachcic, kelner w barze White Lines Consuela Morávková – Zaza Broniewska, siostra Zbyszka, tancerka w barze White Lines Josef Bláha – Leopold Fanta, współpracownik wywiadu amerykańskiego Petr Jákl – milicjant Josef Bek – doktor Salaba Karel Engel – w kilku postaciach Mirko Musil – w kilku postaciach Jirí Holý – w kilku postaciach Bohumil Smutný – w kilku postaciach i inni. Fabuła Serial składa się z 30 odcinków-epizodów (przypadków) z blisko 30-letniej kariery majora VB Jana Zemana, których akcja rozgrywa się w latach 1945–1973.

Odcinek(przypadek) Data premiery Czastrwania(min.) Rok akcji Tytuł oryginalny Tytuł polski 115 stycznia 197659 1945Smrt u jezeraŚmierć nad jeziorem215 stycznia 1976511946Vyznavači ohněCzciciele ognia318 stycznia 1976551947Loupež sladkého "i"Kradzież insuliny421 stycznia 1976651947Rubínové křížeRubinowe krzyże525 stycznia 1976561948Hon na liškuPogoń za lisem629 stycznia 1976621949BestieBestia71 lutego 1976651950MědirytinaMiedzioryt 85 lutego 1976561951StrachStrach97 lutego 1976661952Loď do HamburkuStatek do Hamburga1012 lutego 1976631953Vrah se skrývá v poliMorderca ukrywa się w polu111 kwietnia 1977781954Křížová cesta Droga krzyżowa1210 kwietnia 1977731955KleštěSzczypce1317 kwietnia 1977701956Romance o nenápadné paníBallada o niepozornej pani1423 kwietnia 1977 791957Konec velké šanceKoniec wielkiej szansy151 maja 1977731958Kvadratura ženyKwadratura kobiety168 maja 1977681959Dáma s erbemDama z herbem1715 maja 1977871960Prokleté dědictvíPrzeklęte dziedzictwo1821 maja 1977801961Bílé linkyBiałe paski1924 maja 1977881962Třetí housleTrzecie skrzypce203 czerwca 1977891963Modrá světlaNiebieskie światła2126 grudnia 1979681964Pán ze SalcburkuPan z Salzburga2230 grudnia 1979831965Tatranské pastorále Tatrzańskie jasełka 236 stycznia 1980731966Šťastný a veselýSzczęśliwego Nowego Roku!2413 stycznia 1980811967KlauniKlauni2520 stycznia 1980821968ŠtvaniceNagonka2627 stycznia 1980781969StudnaStudnia273 lutego 1980871970Rukojmí v Bella VistaZakładnik z Bella Vista2816 lutego 1980831971Poselství z neznámé zeměWiadomość z nieznanego kraju2917 lutego 1980751972MimikryMimikry3024 lutego 1980921973Růže pro ZemanaRóże dla Zemana

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Strona internetowa serialu

Kategoria:Czechosłowackie seriale telewizyjne Kategoria:Filmy w reżyserii Jiřiego Sequensa Kategoria:Seriale telewizyjne emitowane od 1976 roku Kategoria:Seriale telewizyjne zakończone w 1980 Kategoria:Telewizyjne seriale kryminalne