Wstęp Wprowadzenie w drugiej połowie XX wieku nowych metod operacyjnych przepuklin oraz zastosowanie materiałów aloplastycznych w ich leczeniu stworzyło potrzebę kompleksowej klasyfikacji przepuklin pachwinowych i udowych. Potrzebna jest ona w celu: usystematyzowania nazewnictwa, prowadzenia studiów wieloośrodkowych, oceny przydatności metody operacyjnej, w tym dla różnych typów przepuklin, oceny pooperacyjnych powikłań. Do lat 50. XX wieku klasyfikacja przepuklin oparta była na anatomicznych założeniach Coopera i Hesselbacha. Ta klasyfikacja jest niewystarczająca dla oceny przepuklin. Rozróżnia jedynie przepukliny skośne (boczne), proste (przyśrodkowe) i udowe. Duże przepukliny noszą nazwę mosznowych. Mimo że od lat osiemdziesiątych XX wieku istnieje szereg ogólnie uznanych klasyfikacji przepuklin, połowa amerykańskich i jedna trzecia europejskich chirurgów posługuje się tradycyjną ich klasyfikacją. Według Zollingera nowoczesna klasyfikacja przepuklin powinna spełniać następujące warunki: opierać się na kryteriach anatomicznych, zawierać czynniki określające funkcję anatomiczną, umożliwiać powtarzalność klasyfikacji, i charakteryzować się: prostotą przydatnością do zastosowania w ośrodkach niespecjalistycznych, być przydatna w śródoperacyjnej ocenie przepuklin operowanych różnymi metodami. Powstało szereg klasyfikacji z których najczęściej używane są: klasyfikacja Gilberta zmodyfikowana przez Rutkowa i Robbinsa klasyfikacja Nyhusa klasyfikacja Shumpelicka klasyfikacja EHS (European Hernia Society)

Klasyfikacja Gilberta Klasyfikacja Gilberta oparta jest na doświadczeniu powołanej przez niego w roku 1980 grupy Hernia Analysis of Type and Surgery (CHATS). Wyróżnia ona 5 typów przepuklin: Typ 1: przepukliny o niezmienionym pierścieniu pachwinowym wewnętrznym z łatwo odprowadzalnym workiem przepuklinowym. Typ 2: przepukliny ze średnio powiększonym pierścieniem pachwinowym (< 4 cm) i niezmienionym trójkącie Hesselbacha. Typ 3: przepukliny pachwinowe z pierścieniem pachwinowym wewnętrznym > 4 cm i zaburzeniem kompleksu przyśrodkowego (trójkąta Hesselbacha). Typ 4: przepukliny zlokalizowane w okolicy trójkąta Hesselbacha (przepukliny proste/przyśrodkowe). Typ 5: przepukliny zlokalizowane w trójkącie Hesselbacha (przepukliny proste/przyśrodkowe) z uchyłkowatym lub uchyłkowatymi ubytkami powięzi poprzecznej w obrębie tego trójkąta.

W roku 1993 Rutkow i Robbins poszerzyli tę klasyfikację o dwa typy: Typ 6: przepukliny składające się z dwu komponent (przepuklina skośna/boczna i prosta/przyśrodkowa). Typ 7: przepukliny udowe.

Klasyfikacja Nyhusa Klasyfikacja Nyhusa opracowana w roku 1990 oparta jest na ocenie: pierścienia pachwinowego głębokiego, trwałości tylnej ściany kanału pachwinowego, przemieszczenia naczyń nabrzusznych dolnych (arteria et vena epigastrica inferioris), stopnia zejścia worka przepuklinowego do kanału pachwinowego. Nyhus rozróżnia cztery typy przepuklin: Typ I – przepukliny skośne z niezmienionym pierścieniem pachwinowym głębokim, Typ II – przepukliny skośne z powiększonym pierścieniem pachwinowym głębokim, Typ III – ubytek w obrębie trójkąta Hesselbacha. Ten typ przepuklin podzielony jest na trzy podgrupy A - przepukliny proste, B - przepukliny skośne niszczące tylną ścianę kanału pachwinowego, C – przepukliny udowe jako specjalna forma przepukliny prostej. Typ IV – obejmuje wszystkie formy przepuklin nawrotowych. Nyhus poleca dla poszczególnych typów przepuklin różne sposoby operacji.

Klasyfikacja Schumpelicka W roku 1994 Schumpelick opublikował własną klasyfikację przepuklin. Klasyfikacja Schumpelicka oparta jest na trzech elementach: wielkości wrót przepuklinowych, lokalizacji wrót przepuklinowych, informacji o nawrotach. Wielkość przepukliny mierzona jest na poziomie pierścienia pachwinowego głębokiego.

Schumpelick rozróżnia 3 wielkości: 1 – poniżej 1,5 cm; 2. pomiędzy 1,5 cm i 3,0 cm; 3. powyżej 3,0 cm.

Przepukliny przyśrodkowe (proste) oznaczone są skrótem M (mediale), boczne (skośne) literą L (laterale), przepukliny zawierające obydwie komponenty skrótem Mc; przepukliny udowe (femorale) literą F. W przypadku przepuklin mieszanych wielkość przepukliny jest sumą średnicy ubytków.

Informacje o przepuklinach nawrotowych uzyskuje się przez dodanie do opisu litery R (recidivans).

Przykład zapisu: Mc III(MILII) F R2 oznacza przepuklinę mieszaną o wrotach przepukliny przyśrodkowej poniżej 1,5 cm, bocznej pomiędzy 1,5 i 3,0 cm. Przepuklinie tej towarzyszy przepuklina udowa. Przepuklina była już dwa razy operowana.

Klasyfikacja EHS W roku 2004 w trakcie spotkania rady nadzorczej EHS w Caprii zapadła decyzja opracowania europejskiej klasyfikacji przepuklin pachwinowych i udowych. W założeniach powinna być prosta do zapamiętania i przystosowana dla wszystkich chirurgów. Oparta jest na: ocenie lokalizacji przepukliny (przyśrodkowa/prosta; boczna/skośna; udowa), wielkości wrót przepuklinowych (do 1,5 cm; od 1,5 cm do 3,0 cm; powyżej 3,0 cm), informacji o nawrotach. Na specjalnym blacie dokumentuje się typ i wielkość przepukliny oraz informacje o komponencie udowej przepukliny. Brak informacji o tej komponencie określa się przez Fx w odróżnieniu od F0, kiedy przepukliny nie stwierdzono.

+ Tabelaryczny zapis zmian Typ przepukliny Pierwotna Wtórna 0 1 2 3 X L M F

Inne klasyfikacje Istnieje szereg specjalistycznych klasyfikacji jak: klasyfikacja Stoppy (zwracająca uwagę na czynniki obciążające), klasyfikacja Campanelliego (dla przepuklin nawrotowych), klasyfikacja Bendavida (bardzo szczegółowa i trudna do zastosowania). Te klasyfikacje znajdują zastosowanie głównie w centrach przepuklinowych.

Przypisy

Kategoria:Przepukliny