Marian Wacław Bohusz-Szyszko (ur. 15 lutego 1901 w Trokienikach k. Ostrowca, zm. 28 stycznia 1995 w Londynie) – polski artysta malarz, ekspresjonista, pedagog, krytyk sztuki i publicysta.
Życiorys Urodził się 15 lutego 1901 w Trokienikach na Wileńszczyźnie, w rodzinie Antoniego i Stanisławy z Koziełł-Poklewskich. Ukończył gimnazjum w Wilnie. Tam od 1913 należał do harcerstwa. W latach 1918–1920, służył ochotniczo w Wojsku Polskim, awansując na sierżanta.
Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej rozpoczął studia na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu im. Stefana Batorego w Wilnie (1921–1923) u Ferdynanda Ruszczyca, naukę kontynuował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (1923–1927). Później studiował nauki matematyczne. Od 1929 zamieszkał w Wolnym Mieście Gdańsku, gdzie poza malarstwem był publicystą i recenzentem oraz nauczycielem w Gimnazjum Polskim. Debiutancka wystawa twórczości miała miejsce w polskiej galerii sztuki w Wolnym Mieście Gdańsku w 1934.
12 grudnia 1933 zawarł związek małżeński z Zofią z Lubieńskich Glogerową.
Po agresji III Rzeszy na Polskę wstąpił do Wojska Polskiego; pod koniec września 1939 dostał się do niewoli niemieckiej. Internowany w Oflagu II B Arnswalde prowadził kursy rysunku i matematyki, w wolnym czasie portretował współwięźniów. Po zakończeniu działań wojennych wyjechał do Włoch, wstąpił do II Korpusu Polskiego.
Po demobilizacji Korpusu w 1947 zamieszkał w Wielkiej Brytanii i tam spędził resztę życia. Założył w Londynie Polską Szkołę Malarstwa, która kontynuowała tradycję Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Wileńskiego. Dożywotnio pełnił funkcję prezesa Zrzeszenia Plastyków Polskich w Wielkiej Brytanii. Poza pracą pedagogiczną publikował artykuły na tematy związane z malarstwem.
Był członkiem Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie.
W 1963 podczas wystawy w Drian Gelleries w Londynie poznał lekarkę Cicely Saunders, która kupiła jeden z jego obrazów. Tak rozpoczęta znajomość przerodziła się w związek, ale Marian Bohusz-Szyszko miał w Polsce żonę, z którą był w separacji. Jako gorliwy katolik nie myślał o rozwodzie. Dopiero pięć lat po śmierci żony poślubił Cicely Saunders, para przeżyła razem piętnaście lat. Marian Bohusz-Szyszko zmarł w założonym przez żonę hospicjum św. Krzysztofa w Londynie.
Był malarzem ekspresjonistą przywiązującym ogromną wagę do doboru barw, tematyka jego obrazów była bardzo zróżnicowana, ale w drugiej połowie życia znaczna część obrazów przedstawiała tematy sakralne. Marian Bohusz-Szyszko był wielokrotnie nagradzany m.in. nagrodą malarską Fundacji Alfreda Jurzykowskiego i Garby Prize. Wiele prac jego pędzla znajduje się w kościołach i kaplicach w Londynie oraz w muzeach w Warszawie, Gdańsku, Krakowie. Niemały zbiór obrazów znajduje się w londyńskim hospicjum św. Krzysztofa, gdzie spędził schyłek życia.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (20 kwietnia 1978) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (6 stycznia 1973)Błędnie podana tożsamość Maria Bohusz-Szyszko. Por. Krzyż Walecznych Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej (11 listopada 1931) Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1981)
Przypisy
Bibliografia
St Christopher's Hospice, Marian Bohusz-Szyszko Jan Wiktor Sienkiewicz „Marian Bohusz-Szyszko: życie i twórczość 1901–1995”, Wydawnictwo KUL 1995 .
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie Kategoria:Jeńcy Oflagu II B Arnswalde Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli niemieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Londyńska Polonia Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” Kategoria:Podoficerowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy w Wolnym Mieście Gdańsku Kategoria:Polacy w I wojnie światowej Kategoria:Polscy malarze ekspresjoniści Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1901 Kategoria:Zmarli w 1995 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej