Bliźniaki Cramp (, 2001-2006) – brytyjski serial animowany stworzony przez Briana Wooda, na podstawie powieści graficznej z 1995 roku o tej samej nazwie. Serial był produkowany przez Sunbow Entertainment (sezon 1), Telemagination (sezon 2) oraz TV-Loonland AG, we współpracy z Cartoon Network Europe. 52-odcinkowy serial był emitowany w Polsce na kanale Cartoon Network od 1 października 2001 roku.
Przegląd Serial przedstawia życie codzienne Luciena CrampaW polskim dubbingu imię bohatera wymawiane jest jako Luszyn; w późniejszych epizodach z polskim dubbingiem Lucjan Cramp (Kath Soucie) oraz Wayne’a CrampaW późniejszych epizodach z polskim dubbingiem Marian Cramp (Tom Kenny), bliźniąt dwujajowych mieszkających razem z mizofobiczną matką Dorothy (Nicole Oliver) oraz zafascynowanym na punkcie Westernu ojcem Horacym (Ian James Corlett) w fikcyjnym przemysłowym mieście Soap CityW polskim dubbingu nazwę miasta przetłumaczono jako Mydłowo i Mydlinowo. Osobowości Wayne’a i Luciena są skrajnym przeciwieństwem przez co bracia nie przepadają za sobą. Wayne przyjaźni się z W polskim dubbingu nazywany Brudnym Joe (Lee Tockar), właścicielem składowiska odpadówW polskim dubbingu jest to złomowisko, oraz jest obiektem westchnień Wendy WinkleW późniejszych odcinkach z polskim dubbingiem Wandzia Winkler (Jayne Peterson), której również nie znosi. Nauczycielką bliźniaków jest panna Hillary HissyW polskim dubbingu Pani Syk lub Panna Sykliwa (Cathy Weseluck). Przyjaciółmi Luciena są mieszkający na pobliskich bagnach Tony Parsons (Terry Klassen) oraz wycofana społecznie Mari Phelps (Tabitha St. Germain).
Powstały dwa sezony serialu. W Stanach Zjednoczonych sezon 1 był nadawany jako dwa odrębne, dopiero jakiś czas po emisji w rodzimym kraju. Wszystkie odcinki wyemitowano w Wielkiej Brytanii 2-3 lata wcześniej, pozostawiając jeden odcinek z sezonu 2. (4. w USA) nienadanym.
Bohaterowie Główni Wayne Archibald Cramp – młodszy z bliźniaków, jego kolor skóry jest niebiesko-fioletowy; uwielbia mieć wokół siebie bałagan i znosić do domu złom. Lubi dręczyć słabszych od siebie, w szczególności swojego brata. Pasjonuje się motoryzacją, potrafi budować działające pojazdy silnikowe. Nienawidzi przyrody, szczególnie bagien (to jedyne miejsce, gdzie boi się pójść). Wpada w panikę, gdy blisko niego są zwierzęta z bagien lub agresywne psy. Nie cierpi warzyw, żywi się głównie mięsem i słodyczami, od których jest uzależniony. Jest także bardzo pobudliwy. Lucien Cramp – starszy z bliźniaków, jako że urodził się pierwszy według czołówki serialu. Jest mądrzejszym z braci i ortodoksyjnym obrońcą środowiska naturalnego; poważny, wrażliwy i nieśmiały wobec rówieśników (z wyjątkiem Marii i Tony’ego). Jest obiektem przemocy szkolnej oraz domowej. Gdy nie walczy o przyrodę, promuje poprawność polityczną. Czas uwielbia spędzać na pobliskich bagnach. Jest wegetarianinem, ale nie jada także jajek i masła. . Dorothy Cramp (née O’Neil) – surowa matka obu głównych bohaterów oraz żona Horacego Crampa. Ma żółtą skórę. Jej głównym zajęciem jest utrzymanie w domu czystości, nawet najmniejszy brud potrafi doprowadzić ją do szału. Produkuje własne środki czystości i inne wynalazki stosowane w walce z bakteriami i brudem, które często okazują się być trujące lub w inny sposób groźne. Podkochuje się w agencie X. Horacy Neville Cramp – zielonoskóry ojciec głównych bohaterów oraz mąż Dorothy Cramp. Pracuje jako akwizytor. Większość czasu spędza w klubie kowbojskim i kultywuje tradycję kowbojską w swoim domu, co nie zawsze podoba się pozostałym członkom rodziny. Jego szefem jest Walter WinkleW późniejszych odcinkach z polskim dubbingiem jego nazwisko brzmi Winkler, prezes firmy Tox-chem, produkującej szkodliwe środki czystości i higieny. Zazwyczaj próbuje zdobyć uznanie mieszkańców i swojej rodziny, jednakże najczęściej przynosi im wstyd. Podkochuje się w Ricie Rodeo, Hilarii Syk, Betty i Pannie Monkwisz. Według niego, jego drugie imię jest do złudzenia podobne do imienia "„Norman”. Tony ParsonsW późniejszych odcinkach z polskim dubbingiem Antoni Parsons – najlepszy przyjaciel Luciena. Łączy ich miłość do przyrody. Pochodzi z wielodzietnej rodziny Błotniaków. Wyróżnia się niskim wzrostem. Bagna, na których mieszkają, dostarczają im większość potrzebnych do życia środków. W niektórych odcinkach dochodzi do sprzeczek między nim a Lucienem. Jak każdy mieszkaniec bagien jest bardzo przesądny. Przez turystów jest zwany „mutantem”. Według Wayne’a Crampa, on oraz reszta błotniaków żywi się takimi rzeczami jak ślimaki i muchomory. Wendy Winkle – rozpieszczona córka Waltera Winkle, jedynaczka. Wiecznie nadąsana i niezadowolona. Często grozi krzykiem, by wymusić coś na innych. Zakochana w Wayne’ie, którego stosunek do niej jest dokładnie odwrotny. Mari PhelpsW późniejszych odcinkach z polskim dubbingiem jako Maria Wyga – koleżanka Luciena ze szkoły. Cechuje się spokojem, jednakże jest często poirytowana zachowaniem swojej rodziny. Nie ma innych znajomych prócz Luciena. W jednym odcinku została jego dziewczyną, lecz pod koniec stwierdziła, że będzie lepiej, jeśli zostaną przyjaciółmi. Jest sceptycznie nastawiona do jego pomysłów dotyczących bagna i natury.
Cykliczni Joseph „Dirty Joe” Muldoon – przyjaciel Wayne’a, mężczyzna w średnim wieku mieszkający w przyczepie na składowisku odpadów, którego jest właścicielem. Nigdy nie została pokazana jego twarz, jedynie ręka i fragment odzieży. Prawie nigdy nie rusza się z przyczepy kempingowej. Przedstawiciel lokalnego półświatka. Oprócz Wayne’a jego przyjaciółmi są Mętny Eryk – długowłosy robotnik, Szpetny Dawidek – tatuażysta ze sztucznym okiem, oraz Mel Odorek. Walter Winkle – ojciec Wendy. Najbogatszy mieszkaniec Soap City, właściciel fabryki „Tox-Chem” oraz szef pana Crampa. Jest Błotniakiem, ale ukrywa swoją prawdziwą tożsamość przed rodziną i społecznością Mydłowa. Zwyczaje z młodych lat czasem ciężko mu ukryć. Zdobył puchar w łapaniu wijów, który przechowuje Seth Parsons. W tamtych czasach był znany jako „Kolega Śluzek”. Jedynie inni Błotniacy znają jego sekret. Jeśli za bardzo zagraża bagnom, grożą ujawnieniem prawdy. Ma duży wpływ na politykę miasta. Jest lokalnym mistrzem zapasów. Lubi brzoskwinie i jaja cudopióra. Hillary Hissy – nauczycielka w mydłowskiej szkole. Pogardliwie wyraża się o dzieciach i zwierzętach. Stanowi autorytet w szkole. W celach perswazji często używa linijki przyozdobionej paciorkami. Zakochana w panu Crampie. Raz podawała się za matkę Luciena i Wayne’a. Prawdopodobnie pochodzi z Francji lub Belgii. Seth Parsons – ojciec Tony’ego, Błotniak. Z zawodu hydraulik. Posiada własny traktor. Zmusza syna do pracy w kanałach. W młodości wyglądał jak Tony. Często szantażuje pana Winkle oraz tak samo jak on, lubi jaja cudopióra. Mr. PrettyW polskim dubbingu Pan Uroczy – dyrektor szkoły, nauczyciel nie mający żadnych kłopotów z uczniami. Niemal nigdy nie wpada w złość i nie traci uśmiechu. Metody wychowawcze nastawia na indywidualność uczniów. Za wszelkie problemy w szkole obwinia pannę Hissy. Pojawia się w 2. sezonie. Lillian „Lilly” Parsons – żona Setha Parsonsa, matka Tony’ego oraz jego rodzeństwa. Państwo Phelps – rodzice Mari. Są przedstawicielami typowej amerykańskiej rodziny. Bardzo optymistyczni i weseli. Najważniejsza jest dla nich rodzina. W jednym z odcinków prowadzą sklep z okularami. Potępiają wszelką indywidualność. Zabawki uważają za zło. Poza rodziną najważniejsze są dla nich bibeloty. Wszyscy prócz Mari mają złowieszczy uśmiech. Poza domem śpiewają hymny na cześć rodziny. Mrs. Phelps – matka Mari, najbardziej surowa z całej rodziny. Mr. Phelps – ojciec Mari, pracuje w salonie optycznym. Agent X – tajemniczy i charyzmatyczny człowiek, przedstawiany jako agent FBI lub na podobnym stanowisku. Zawsze ubrany w elegancki garnitur.
Drugoplanowi Mrs. WinkleW polskim dubbingu jako Pani Winkle, w późniejszych odcinkach Pani Winkler – matka Wendy oraz żona Waltera Winkle’a. Bardzo wyniosła, pogardliwie wypowiada się o ludziach z niższych klas. Ma dwa francuskie pudle, które bardzo kocha. Ignoruje lub świadomie zaprzecza pokrewieństwu z Błotniakami. Barber () – nieznany z imienia fryzjer, do którego pani Cramp zabiera Luciena i Wayne’a. Z licznych powodów zmuszony jest do zamknięcia swojego zakładu. Wydaje się, że nie lubi i obawia się Tony’ego ponieważ ten nie płacił za strzyżenie. Rodeo Rita – kobieta podająca się za jodlerkę i jeżdżącą na byku co ostatecznie okazuje się być kłamstwem. Pan Cramp jest jej wielkim fanem – do tego stopnia, że prawda na jej temat nie na niego wpływu. W polskim dubbingu Wielkie Bobo – bezimienna kuzynka bliźniaków. Choć ma pięć lat, ledwo mówi czy chodzi. Marsha & TandyW późniejszych odcinkach z polskim dubbingiem jako Jadźka i Tyka – przyjaciółki matki głównych bohaterów. Marsha jest niską blondynką, nosi też okulary. Tandy natomiast jest wysoką brunetką. Uwielbiają plotkować. Czasem rywalizują, ale przeważnie trzymają się razem.
Produkcja i rozwój Bliźniaki Cramp powstały dzięki oraz podczas ich pierwszej wspólnej koprodukcji Gruby pies Mendoza. Produkcję serialu zapowiedziano w lipcu 1999 roku.
W październiku 2000 roku sekcja telewizyjna należąca do Sony Wonder została pozyskana przez niemiecką firmę TV-Loonland AG przez co Bliźniaki Cramp przeszły pod kontrolę Loonlandu.
W marcu 2001 r. TV-Loonland AG przedwstępnie sprzedało BBC prawa do emisji serialu w Wielkiej Brytanii. We wrześniu tego samego roku prawa do emisji w Niemczech uzyskała stacja telewizyjna Kika. Jeszcze w tym samym roku serial został sprzedany francuskiej stacji TF1, natomiast Salsa Distribution – spółka zależna TV-Loonlandu sprzedała stacji Fox Kids prawa do emisji na terenie Ameryki Łacińskiej.
W 2002 roku podjęto decyzję o powstaniu drugiego sezonu. Podano do wiadomości, że Telemagination – brytyjskie studio animacji podległe pod TV-Loonland – przejmie produkcję od Sunbow. W tym czasie serial nadawano w ponad 50 krajach na świecie.
Emisja Premiera Bliźniaków Cramp nastąpiła w Wielkiej Brytanii 3 września 2001 roku na oraz podczas emisji bloku CBBC, następnie od lutego 2002 r. na już samodzielnym kanale CBBC. Serial cieszył się sporą popularnością wśród brytyjskich dzieci z oglądalnością na poziomie 1,5 miliona tygodniowo na CBBC oraz stał się jednym z najwyżej ocenianych weekendowych seriali na podczas premierowej emisji. Po zakończeniu kreskówki przez kilka lat powtarzano odcinki zarówno na CBBC jak i ; nadawał serial aż do połowy lat 2010. w porze nocnej, razem z Skatoony i Robotboyem aby spełnić europejskie wymogi dotyczące zawartości. Potwórki odcinków pojawiały się również na kanałach i .
Na początku 2003 roku 4Kids Entertainment nabyło wyłączne prawa do merchandisingu, emisji telewizyjnej oraz prawa do dystrybucji w Stanach Zjednoczonych. 8 lutego tego roku nastąpiła premiera serialu w Stanach, podczas sobotniego porannego bloku kanału Fox. Emisja trwała do 19 sierpnia 2006 r.
W Kanadzie serial debiutował w 2004 roku i był emitowany przez stację YTV.
Media domowe W Wielkiej Brytanii serial został wydany na DVD (wolumin 1 również na VHS) przez , dystrybutora w znacznej części ówcześnie zależnego od TV-Loonland AG.
Wszystkie odcinki dostępne na DVD w Wielkiej Brytanii stanowią cały sezon 1. Wolumin 5 zawiera również odcinek z sezonu 2.
Tytuł DVD Data wydania Zawiera odcinki (DVD & VHS) 17 lutego 2003 „Fashion Passion / Small Wonder” „Mr. Winkle’s Monkey / Wicked Wendy” „Swamp Fever / Kung Foolish” „Silnce Please / Fur Fungus” „Home on the Range / Holesome” (DVD) 15 maja 2006 „Date Dupe / Agent X” „Sick Daze / Picket Picket” „Nostalgia Nasty / Haircut Horrors” „Big Baby / Ad Bad” „Workout / Sixth Senselessness” „Twin Studies / Birthday Blues” (DVD) 15 maja 2006 „Grandma’s Piano / Guide Games” „Prize Swallow / Ice Scream” „Wolfman Wayne / Shed Dead” „Spy’s Pies / No Means Yes” „Miss Kissy / Friend Fight” „Walk Like A Man / Bouncy Bob” (DVD) 9 października 2006 „Room Rage / Dirty Monkey”