Robert Diabeł (fr. Robert le diable) – pięcioaktowa opera Giacomo Meyerbeera do libretta Eugène’a Scribe’a i Casimira Delavigne’a. Prapremiera odbyła się 21 listopada 1831 w Operze w Paryżu, zaś polska premiera w warszawskim Teatrze Wielkim 16 grudnia 1837.

Recepcja Robert Diabeł Giacomo Meyerbeera stał się kwintesencją opery romantycznej (niezwykłe wydarzenia z udziałem sił nadprzyrodzonych, którym towarzyszyły imponujące efekty maszynerii teatralnej, czym zachwycali się w Paryżu Fryderyk Chopin i Juliusz Słowacki, pisząc o nich w swoich listach), a także wzorem gatunkowym francuskiej opery historycznej – grand opéra.

Osoby Robert, książę Normandii – tenor Bertram, przyjaciel, a faktycznie ojciec Roberta – bas-baryton Alicja, wieśniaczka, mleczna siostra Roberta – sopran Izabela, księżniczka Sycylii – sopran Rimbaud, wagant – tenor Alberti, rycerz – bas Herold – tenor Dama dworu Izabeli – sopran Ksiądz – bas Książę Grenady – rola niema Przeorysza Helena – rola dla tancerki

Treść Miejsce i czas akcji: Sycylia w czasach średniowiecza.

Akt I Robert i jego zły duch – Bertram – wiodą amoralny tryb życia, budzący powszechne zgorszenie. Wskutek tego zmuszeni byli uchodzić z Normandii i dotarli na Sycylię. Ich historię przywołuje w swojej balladzie Rimbaud, poddany z włości Roberta. W ślad za Robertem przybywa też z jego rodzinnych stron wieśniaczka Alicja, zaopatrzona w list, jaki przed śmiercią napisała matka Roberta – Berta. Robert postanawia zdobyć Izabelę, księżniczkę Mesyny.

Akt II Książę Grenady, przybywający, by starać się o rękę Izabeli, rzuca wyzwanie wszystkim innym pretendentom.

Akt III Na odludziu, z jaskini dobywa się głos Władcy piekieł, żądający od Bertrama duszy Roberta i daje mu dobę na jej dostarczenie. Gdy się ten pojawia, namawia go do dokonania świętokradczego czynu odłamania gałęzi, wyrastającej z grobu św. Rozalii, która dostarczy mu magicznej mocy, czyniąc między innymi niewidzialnym. O północy, na dziedzińcu zrujnowanego klasztoru, gdzie znajduje się mogiła świętej, ożywają dusze dawnych mniszek, naprzód pod postacią ogników, a następnie przybierających dawny wygląd i odgrywających upiorny balet.

Akt IV Za sprawą czarodziejskiej różdżki Robert dostaje się do komnaty Izabeli, przygotowującej się do ślubu z Księciem Grenady. Chce ją porwać, ale gdy ona wyznaje mu miłość, oddaje swój los w jej ręce, niszcząc magiczne narzędzie.

Akt V W kruchcie katedry palermitańskiej Bertram wyjawia Robertowi, że przed laty uwiódł jego matkę Bertę, a z ich związku zrodził się Robert. Zjawia się Alicja, która przekazuje Robertowi list od matki, w którym wyjawia mu całą prawdę i ostrzega przed Bertramem. Wraz z wybiciem północy czary tracą swą moc. Znika Książę Grenady, który okazuje się przywołanym przez siły piekielne fantomem, mającym wodzić na pokuszenie Izabelę, a Bertram, który nie wywiązał się ze swojego zobowiązania, zapada się pod ziemię. Nic zatem nie stoi już na przeszkodzie, by Robert oraz Izabela połączyli się małżeńskim węzłem.

Bibliografia Lesław Czapliński „Zakochany diabeł, czyli infernum z ludzką twarzą” (o „Robercie Diable” Giacomo Meyerbeera) w: „W kręgu operowych mitów” Kraków 2003

Linki zewnętrzne

Polskie wydania libretta w bibliotece Polona

Kategoria:Opery XIX wieku