thumb|200px|Tablica z grobu Wacława Tuwalskiego na cmentarzu parafialnym w Woli Osowińskiej thumb|200px|Pogrzeb Wacława Tuwalskiego zgromadził setki ludzi – mieszkańców Woli Osowińskiej i pobliskich miejscowości, a także Pogorzeli i Siennicy, oraz władze samorządowe thumb|200px|Pogrzeb Wacława Tuwalskiego odbył się 22 marca 1995 w Woli Osowińskiej Wacław Tuwalski ps. Stefan Pogorzelski (ur. 18 września 1909 w Pogorzeli, zm. 19 marca 1995 w Woli Osowińskiej) – nauczyciel, działacz społeczny, samorządowy i spółdzielczy, komendant obwodu Łuków Okręgu Lublin Batalionów Chłopskich, porucznik.
Życiorys Urodził się jako syn Franciszka i Gertrudy. W 1923 rozpoczął 5-letnie Seminarium Nauczycielskie w Siennicy. Od 1928 pracował jako nauczyciel w Szkole Podstawowej w Tchórzewie. w 1932 został przeniesiony do Szkoły Powszechnej w Woli Osowińskiej. Od 1932 został jej kierownikiem, funkcję tę pełnił do 1973 z małymi przerwami. Działał w Centralnym Związku Młodzieży Wiejskiej „Siew”.
Brał udział w kampanii wrześniowej. Po jej zakończeniu włączył się w działalność podziemną. Był komendantem Chłopskiej Organizacji Wolności Racławice w powiecie łukowskim. Od lata 1940 do lipca 1943 był komendantem obwodu Łuków Batalionów Chłopskich. Zdekonspirowany i zagrożony aresztowaniem schronił się w Rzeszowie, gdzie działał w spółdzielczości. Został awansowany do stopnia porucznika.
Po wojnie powrócił do Woli Osowińskiej, działał w ZMW „Siew” i ZNP. Był również aktywny w samorządzie.
Instytucje powołane z jego inicjatywy Spółdzielnia Spożywcza Wolanka, 1946 Spółdzielnia Zdrowia w Woli Osowińskiej, 1956 Apteka w Woli Osowińskiej, 1956 Szkoła Rolnicza w Woli Osowińskiej, 1960 Towarzystwo Regionalne w Woli Osowińskiej, 1977 Muzeum Regionalne w Woli Osowińskiej, 1977 Solidarność Rolników Indywidualnych, lata 80. XX wieku
Budynki wybudowane z jego inicjatywy Szkoła Powszechna w Woli Osowińskiej, obecnie Muzeum Regionalne, 1934 Spółdzielnia Wolanka, obecnie Sklep GS Sch, 1946 Spółdzielnia Zdrowia w Woli Osowińskiej, obecnie dom mieszkalny, 1956 Szkoła Rolnicza w Woli Osowińskiej, obecnie Gminny Ośrodek Kultury, 1960 Apteka w Woli Osowińskiej, obecnie Apteka, lata 80. XX wieku Ośrodek Zdrowia w Woli Osowińskiej, obecnie Ośrodek Zdrowia, lata 80. XX wieku
Działalność twórcza Wacław Tuwalski był także aktorem, reżyserem, scenografem. Wystawił m.in. Wesele w Woli Osowińskiej sprzed 100 laty, Balladynę i wiele innych.
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Partyzancki Złoty Krzyż Zasługi Odznaka za zasługi dla Lubelszczyzny Odznaka Zasłużonego Działacza Ruchu Spółdzielczego Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Nagroda im. Zygmunta Klukowskiego Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Złota Odznaka ZNP Złota Honorowa Odznaka ZMW
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Centralnego Związku Młodzieży Wiejskiej „Siew” Kategoria:Członkowie Chłopskiej Organizacji Wolności „Racławice” Kategoria:Komendanci Obwodów BCh Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką ZNP Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego Kategoria:Polscy działacze spółdzielczy Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1909 Kategoria:Zmarli w 1995 Kategoria:Wola Osowińska Kategoria:Siennica (gmina)