Pałac Mirów – rezydencja Myszkowskich zbudowana w XVI wieku w Książu Wielkim i częściowo nadbudowana w XIX wieku. Obecnie mieści Zespół Szkół im. Wincentego Witosa oraz Zespół Szkół Rolniczych.
Pałac renesansowy Pałac został zaprojektowany i zbudowany w latach 1585–1595 wg projektu włoskiego architekta Santiego Gucciego. Zleceniodawcą był biskup krakowski Piotr Myszkowski oraz jego bratanek i spadkobierca Piotr Myszkowski, pełniący w późniejszym okresie urząd kasztelana wojnickiego. Pałac zbudowano na planie prostokąta z ryzalitami na osi obu elewacji i bocznymi aneksami mieszczącymi wewnątrz schody. Całe założenie, którego centralną częścią jest pałac oparto na osi wytyczonej na linii wschód-zachód, która biegła w kierunku kościoła augustianów w Książu. Obiekt pałacowy wraz z kaplicą i biblioteką znajdował się na wydłużonym prostokątnym tarasie, zakończonym parą bastionów na zachodnich narożnikach od strony miasta. Na zboczu w kierunku miasta, ukształtowano nieistniejący już geometryczny ogród z układem tarasów. Parter i I piętro zostały ozdobione jednolitą rustyką - taką samą jak na Kaplicy Myszkowskich przy kościele Dominikanów w Krakowie. Obramienia okienne dekorowane są herbem Jastrzębiec, którym posługiwali się Myszkowscy.
Od 1601 roku istniała Ordynacja Pińczowska i pałac „Na Mirowie” (nazwa wywodziła się od starszej siedziby Myszkowskich w Mirowie) pełnił funkcję jednej z jej głównych siedzib. W roku 1729 pałac po wymarciu Myszkowskich majątek przeszedł w ręce rodziny Wielopolskich.
Przebudowy w XIX wieku Pierwotnie pałac był zwieńczony dachem z renesansowymi szczytami, podobnymi do istniejącego do dzisiaj nad niskimi pawilonami bocznymi. Po 1780 roku Franciszek Wielopolski polecił zbudować nowe szczyty późnobarokowe wg projektu krakowskiego architekta Józefa Le Bruna. Wtedy także część okien zyskała wykrój półkolisty.
W latach 1841–1846 doszło do przebudowy dachu na zlecenie Aleksandra Wielopolskiego, wg projektu architekta berlińskiego Friedricha Augusta Stülera. Wtedy też doszło do poważnej zmiany architektonicznej polegającej na usunięciu z głównej fasady barokowych szczytów z XVIII wieku i nadbudowie centralnego ryzalitu o trzecie piętro w stylu neogotyckim z krenelażem. Przebudowy tej dokonano pod nadzorem architekta Karola Kremera.
Pałac był w rękach Wielopolskich do 1945 r. Po 1949 r. został wyremontowany po zniszczeniach wojennych i od tego czasu jest użytkowany na cele szkolne.
Pałac jest jednym z zabytków objętych programem Szlak Renesansu w Małopolsce, realizowanym przez Stowarzyszenie Willa Decjusza. Galeria zdjęć
Przypisy
Bibliografia Madejski E, Brzezińska W., Madejska-Tkaczyk S., Madejski L., Dzieje Książa Wielkiego do 2004 r., Książ Wielki 2011 Madejski E., Pałac Myszkowskich w Książu Wielkim, Ochrona Zabytków, III, 1950, s. 46 Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska, Warszawa 2016
Linki zewnętrzne zamkipolskie.com Archiwalne zdjęcia pałacu w bibliotece Polona
Kategoria:Architektura renesansowa w województwie małopolskim Kategoria:Budynki projektu Santi Gucciego Kategoria:Zabytki nieruchome w Książu Wielkim Kategoria:Zamki Małopolski Kategoria:Zamki w województwie małopolskim Kategoria:Zamki i pałace Myszkowskich herbu Jastrzębiec Kategoria:Obiekty budowlane w Książu Wielkim Kategoria:Historia Książa Wielkiego