thumb|Przykład wywołania odzewnika (odzewnik nie rozłącza się sam) thumb|Przykład wywołania odzewnika (odzewnik po podaniu zestawu tonów rozłącza się) Odzewnik (automatyczny odzewnik przyjściowy AOP, robot przyjściowy) – automatyczne urządzenie telekomunikacyjne do badania łączy telefonicznych symulującym czynności abonenta wywoływanego (tzw. Abonent B).
Typy odzewników Centrale serii E-10 Odzewnik RAV thumb|Schemat blokowy odzewnika RAV Odzewnik abonencki RAV jest automatycznym odzewnikiem używanym do dokonywania prób typu abonent-abonent. Jest osiągalny z dowolnego punktu sieci telefonicznej przez operatora Centrum Przetwarzania Informacji CTI jak i za pośrednictwem generatora wywołań HD. Odzewnik RAV nie może samodzielnie generować wywołań.
Po wywołaniu robot realizuje następujące funkcje: odbiera prąd dzwonienia, zamyka pętlę abonencką, wysyła sygnał 800 Hz symulujący rozmowę, otwiera pętlę abonencką. Są one nadzorowane przez abonenta wywołującego (tzw. Abonent A: operator Centrum Przetwarzania Informacji CTI lub generator wywołań HD), który odbiera: sygnał zwrotny wywołania, sygnał rozmowy 800 Hz, sygnał zajętości. Jeżeli Abonent A rozłączy się jako pierwszy, robot do końca realizuje cykl pracy. Pakiet składa się z 3 części: układu podstawy czasu, logiki wytwarzania czasów trwania sekwencji, układów odbioru prądu dzwonienia, zmiany stanu pętli, nadawania sygnału 800 Hz. Szczegółowy program pracy robota przyjściowego składa się z 4 cykli: Faza Czas trwania Czynności robota spoczynkowa do momentu wykrycia sygnału dzwonienia - dzwonienia 12,5 s ±10% Rozpoczyna się po 5 okresie pierwszego cyklu dzwonienia, a kończy po 3 cyklu dzwonienia zamknięciem pętli abonenckiej rozmowy 12,5 s Wysyłanie sygnału 800 Hz w cyklu 2,5 s/2,5 s. Faza kończy się rozwarciem pętli abonenckiej. oczekiwania 5 s Następuje po fazie rozmowy. Po fazie oczekiwania następuje faza spoczynkowa.
Na każdą centralę satelitową CSAD przypadał 1 odzewnik RAV, a w centrum komutacyjnym 1 odzewnik RAV na jedną grupę 16 UR.
Odzewnik HAV thumb|Schemat blokowy odzewnika HAV Hypsometr przyjściowy HAV jest automatycznym urządzeniem do badania łączy telefonicznych. Wywoływany jest za pośrednictwem hypsometru wyjściowego. Hypsometr przyjściowy HAV nie może samodzielnie wysyłać wywołań. Połączenie tych 2 hypsometrów pozwala sprawdzić działanie zespołów sygnalizacyjnych jak również jakość transmisji za pomocą wymiany sygnałów 800 Hz. Średnia długość cyklu pomiarowego to 8 s.
Pakiet składa się z 3 części: układ podstawy czasu – oscylator RC o częstotliwości 8 kHz, który może być zastąpiony sygnałem T5 z centrum komutacyjnego. Sygnał ten jest dzielony przez 10 dla uzyskania sygnału 800 Hz używanego w fazie nadawania. Sygnał 800 Hz jest dzielony przez 2, co pozwala wysyłać takty H 2,5 ms do urządzenia wytwarzającego sekwencje sterujące. układ wytwarzający sekwencje sterujące – steruje urządzeniem, wytwarzając 7 faz tworzących cykl hypsometru przyjściowego. układ pomiaru i sygnalizacji, na który składa się: układ wykrywania zgłoszeń, układ pętli elektronicznej (wytworzenie sygnału odpowiedzi hypsometru przyjściowego), układ pomiaru 800 Hz.
Faza Czas trwania Czynności robota 0 do momentuodbioru wywołania - 1 1,28 s Następuje po otrzymaniu sygnału zajęcia (uziemienie żyły c).HAV odpowiada potwierdzeniem zajęcia (zamknięcie pętli). 2 3,2 s HAV mierzy poziom sygnału 800 Hz nadawanego przez generator wywołań HD 3 0,32 s Przełączenie obwodów nadawczych i odbiorczych w HAV i HD 4 1,6 s HAV nadaje sygnał 800 Hz do HD 5 1,28 s Analiza i zapis wyników pomiarów 6 max. 0,32 s Faza oczekiwania na zwolnienie (odłączenie żyły c od uziemienia)
W centralach miejskich podłącza się hypsometr HAV do jednego z wyposażeń abonenckich za pomocą 3 przewodów (żyły: a, b, c).
Centrale serii DGT Odzewnik RAV Odzewnik RAV po odebraniu sygnału wywołania podaje poziom sygnału odebranego sygnału testowego. Po wykonaniu testu odzewnik RAV wysyła depeszę statystyczną w formacie: pomiar adr. odzew. → adr. łącz. 1/y gdzie adr. odzew. – adres odzewnika, adr. łącz. – adres fizyczny łącza międzycentralowego, które zajęło odzewnik, y – kod błędu (0 – brak błędu, 2 – rozłączenie przed zakończeniem pomiarów)
Cykl pracy odzewnika RAV: Faza Czas trwania Czynności robota zajęcie łącza 1–3 cykli dzwonienia Zamknięcie pętli abonenckiej rozmowy 12,5 s Wysyłanie sygnału 800 Hz (-6 dBm0) w cyklu 2,5 s/2,5 s. Faza kończy się rozwarciem pętli abonenckiej. powrót w stan spoczynku 1 s
Odzewnik HAV Odzewnik HAV po odebraniu sygnału wywołania oczekuje przez określony czas na sygnał testowy 800 Hz. Po jego odebraniu i porównaniu i sprawdzeniu jego poziomu wysyła sygnał 800 Hz ze ściśle określonym poziomem. Porównanie poziomu sygnału z jakim dotarł on do centrali współpracującej z poziomem wyjściowym pozwala określić tłumienność przejścia. Po wykonaniu testu odzewnik HAV wysyła depeszę statystyczną w formacie: pomiar adr. odzew. → adr. łącz. 2/y gdzie adr. odzew. – adres odzewnika, adr. łącz. – adres fizyczny łącza międzycentralowego, które zajęło odzewnik, y – kod błędu (0 – brak błędu, 1 – brak lub niewłaściwy poziom sygnału testowego robota, 2 – rozłączenie przed zakończeniem pomiarów)
Cykl pracy odzewnika RAV: Faza Czas trwania Czynności robota przejście ze spoczynku do odbioru 1–3 cykli dzwonienia Zamknięcie pętli abonenckiej odbiór Oczekiwanie 3 s na sygnał testowy 800 Hz.Sprawdzenie poziomu sygnału odebranego ±3 dBm.Czas nadawania przez stronę zajmującą ≥ 2,5 s przełączenie 0,32 s Przełączenie nadajników i odbiorników nadawanie 1,6 s Wysłanie sygnału testowego 800 Hz/0 dBm0 (lub -6 dBm0) rozłączenie 1 s Rozłączenie pętli abonenckiej W przypadku stwierdzenia niewłaściwego poziomu sygnału lub czasu trwania fazy przełączenia i nadawania nie występują.
Odzewnik systemu ATME2 Służy do badania łączy międzynarodowych. Komunikacja między aparatami odbywa się kodem MFC nr 5, a badania mają przebieg zgodny z zaleceniem CCITT O.22.
Odzewnik systemu ABA30 Służy do badania łączy międzymiastowych.
W wersjach B3, B30, B31, B32 oparte na układach TTL. Ulegały modernizacji i w wersjach B30P oraz B32P były oparte na sterowaniu mikroprocesorem (Z80).
Odzewnik systemu ABUS Służy do badań sieci strefowych.
Odzewnik ma 5–32 wejść i jest dołączony do wyjść stopnia abonenckiego centrali. Na polecenie sterownika wykonuje badania (kolejno lub równocześnie dla wszystkich dołączonych linii) i przekazuje lub rejestruje ich wyniki. Najprostsza wersja tego typu aparatury to próbnik dróg połączeniowych, który sprawdza poprawność zestawiania i rozłączania połączeń (z ewentualną kontrolą poprawności przekazywanych sygnałów tonowych). Komunikacja między aparaturami ABUS-AB odbywa się za pomocą sygnałów kodu MFC-R2.
PMX-IŁ Opracowany i rozwijany od 2000 roku w ramach Systemu oceny sieci telekomunikacyjnych AWP-IŁ w Zakładzie Z-10 Instytutu Łączności. System jest wykorzystywany przez Urząd Komunikacji Elektronicznej do oceny jakości operatorów telekomunikacyjnych. Odzewnik PMX-IŁ umożliwia próbnikom PM zdalne badanie usług z punktu widzenia abonentów odległych central telefonicznych.
Odzewnik PMX, po wywołaniu odebranym z linii telefonicznej wejściowej L.We, zgłasza się sygnałem tonowym 2 kHz, i po nim 2,4 kHz, a następnie po odebraniu nadanego sygnałami DTMF kodu dostępu – łączy akustycznie tę linię z linią telefoniczną wychodzącą L.Wy, po której można zdalnie zestawić kodem DTMF połączenie i skontrolować np. za pomocą próbników PM5, jakość usługi w sieci telefonicznej.
W skład odzewnika PMX wchodzą: przekaźniki elektroniczne P1, P2 i P3, kondensatory separujące C1 i C2, układy „pętli elektronicznej” „PP” i Pp”, generator z transformatorem „Tr” oraz sterujący pracą urządzenia – układ mikroprocesorowy „μP”. Dla realizacji funkcji odzewnika urządzenie musi być dołączone do „przychodzącej” telefonicznej linii analogowej L.We., a dla realizacji funkcji ekspandera także do analogowej „wychodzącej” linii L.Wy..
Urządzenie PMX odwzorowuje dwa abonenckie aparaty telefoniczne wraz z krótkimi liniami telefonicznymi o rezystancji 250 Ω i tłumienności 4 ±1 dB każda (tłumienność przejścia przez centralę i urządzenie wynosi 8 dB, z czego 7 dB to tłumienność wnoszona przez każdą centralę na zakończeniu analogowym). PMX realizuje dwie funkcje: automatycznego urządzenia odzewowego, które w odpowiedzi na sygnał dzwonienia z linii telefonicznej „L.We.” wysyła sygnał akustyczny oraz ekspandera, przedłużającego na żądanie linię telefoniczną przyjściową L.We. w taki sposób, że jest traktowana przez centralę jak linia lokalnego abonenta L.Wy..
Funkcje i styki dla dostępu przewodowego (linie telefoniczne L.We, L.Wy): odbiór połączeń przychodzących z linii L.We. (typowo zgłoszenie po trzecim sygnale dzwonienia); zestawianie połączeń wychodzących na linii L.Wy. kodem DTMF (retransmisja tych kodów); typowo nadawany jest sygnał „2 kHz” (2085 ±15 Hz/-4 ±1 dB) i „2,4 kHz” (2400 ±15 Hz/-5 ±1 dB); tłumienie przesyłanych sygnałów 300 ÷ 3400 Hz przez elementy wewnętrzne wynosi 1 ±0,2 dB; typowe całkowite tłumienie sygnałów akustycznych przy przejściu przez ekspander PMX, centralę oraz „krótkie” linie telefoniczne L.We. i L.Wy. wynosi 8 ±2 dB.
PMX jest zasilany prądem z linii abonenckiej L.We. i nie wymaga innego źródła zasilania.
Oprogramowanie odzewnika PMX zawarte jest w procesorze ATTINY2313-20SU (o architekturze AVR-RISC Atmel, 120 rozkazów, EPROM 2 kB, EEPROM 128 B, SRAM 128 B, pobór prądu w stanie aktywnym 0,2 mA), zostało napisane w Assemblerze i zawiera około 700 rozkazów. Zmiana ustawień wielu parametrów może odbywać się zdalnie, a polecenia są przekazywane sygnałami DTMF.
Współpraca z urządzeniami TRU systemu A8620 przy typowych ustawieniach parametrów, PMX zgłasza się 400 ms po zakończeniu 4 sygnału dzwonienia (sygnały z detektora „Od”) na linii przyjściowej L.We. (liczba sygnałów, po której następuje zgłoszenie jest zdalnie programowana), zamykając „pętlę prądową” (przekaźniki P1 oraz Pp), po upływie 1 sekundy od zgłoszenia, PMX wysyła sygnał akustyczny (uczestniczą P3, Gen i Tr), przy typowych ustawieniach parametrów – najpierw „2 kHz” (2085 ±15 Hz, -4 ±1 dB) przez 4 s ±0,1 s i bezpośrednio po nim drugi „2,4 kHz” (2400 ±15 Hz, -5 ±1 dB) o czasie trwania 2 s ±0,1 s, (obecność sygnałów akustycznych, ich kolejność i czas trwania mogą być zdalnie programowane), po upływie 10 sekund od zakończenia nadawania sygnału akustycznego, przy braku sygnałów DTMF, PMX rozłącza połączenie (zwolnienie P1 i Pp).
Współpraca z próbnikiem PM3 Odzewnik PMX współpracuje z urządzeniami PM3, w ten sposób, że w odpowiedzi na wywołanie wysyła sygnał akustyczny 2,4 kHz (jest on wysyłany po trwającym 4 sekundy sygnale 2 kHz).
Współpraca z próbnikiem PM5 przy typowych ustawieniach parametrów, PMX zgłasza się 400 ms po zakończeniu 4 sygnału dzwonienia (sygnały z detektora „Od”) na linii przyjściowej L.We. (liczba sygnałów, po której następuje zgłoszenie jest zdalnie programowana), zamykając „pętlę prądową” (uczestniczą P1 oraz Pp); po upływie 1 sekundy od zgłoszenia PMX wysyła sygnał akustyczny (uczestniczą P3, Gen i Tr), przy typowych ustawieniach parametrów – najpierw „2 kHz” (2085 ±15 Hz, -4 ±1 dB) przez 4 s ±0,1 s i bezpośrednio po nim drugi „2,4 kHz” (2400 ±15 Hz, -5 ±1 dB) o czasie trwania 2 s ±0,1 s, jeżeli przed upływem 10 sekund od końca sygnału akustycznego (i zwolnienia P3) PMX odbierze nadaną sygnałami DTMF cyfrę „7”, to (wysterowując P3) wysyła 1 s sygnał „2 kHz” (2085 ±15 Hz, -4 ±1 dB), po czym rozłącza połączenie (zwolnienie P1 i Pp oraz P3).
Bibliografia Instrukcja do kursu ogólnego elektronicznej centrali telefonicznej systemu E-10, Stowarzyszenie Oświatowców Polskich, Poznań 1988 Rozbudowa funkcjonalna opracowanych i wdrożonych do eksploatacji w latach 2001–2006 telekomunikacyjnych systemów kontrolno-pomiarowych – AWP-IŁ oraz TBA-IŁ cz. 1 „Odzewnik PMX-IŁ i próbnik PM5-IŁ dla systemu AWP-IŁ”, Instytut Łączności, Warszawa listopad 2007