Cerkiew św. Dymitra – niezachowana cerkiew prawosławna, która znajdowała się na zamku w Sanoku, należąca do eparchii przemyskiej (1120–1692). Była to prawdopodobnie pierwsza Cerkiew w Sanoku.
Historia W 981 tereny w okół Sanoka zostały podbite przez Ruś Kijowską – wraz z zajęciem przez ruskiego księcia Włodzimierza grodów czerwieńskich. W 1030 wareskie wojska Rurykowiczów zagarniają Bełz, a w następnym roku inne grody Lachów aż po San.
Najsilniejszym czynnikiem rutenizującym na tym obszarze była ciągła, intensywna imigracja ludności wschodniosłowiańskiej, uchodzącej przed najazdami tatarskimi i ciągłymi wojnami domowymi gnębiącymi Ruś na względnie bezpieczne tereny lędziańskie. Rutenizujący wpływ miała również działalność cerkwi prawosławnej metropolii kijowskiej.
Pierwsza wiadomość o cerkwi sanockiej, stojącej na wzgórzu zamkowym pochodzi z 1435. Służyła ona załodze zamku i mieszczanom.
Po zajęciu Sanoka przez Kazimierza Wielkiego w 1340 mnichów prawosławnych usunięto, a na ich miejsce ulokowano zakon franciszkanów. Zamkowa cerkiew pw. św. Dymitra została rozebrana w 1550 podczas przebudowy zamku przez .
Druga podmiejska cerkiew odnotowana jest po raz pierwszy w 1507. Obydwie były znacznie starsze. Fundatorem cerkwi był pop Andrzej Kopystyński.
Ludność Sanoka postanowień unii brzeskiej z 1596 nie przyjęła.
Podczas badań archeologicznych w 2005 odsłonięto ślady cmentarza.
Zobacz też Cerkiew św. Dymitra w Sanoku Sobór Świętej Trójcy w Sanoku
Przypisy
Dymitra Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Dymitra Kategoria:Nieistniejące cerkwie w powiecie sanockim