4 Pułk Piechoty (4 pp) – pułk piechoty Legionów Polskich istniejący w latach 1915–1917. Żołnierze pułku nazywani byli „czwartakami”. mały 4 pułk piechoty został sformowany wiosną 1915 w Piotrkowie Trybunalskim. Kadry tworzyły wydzielone pododdziały II Brygady Legionów. Służyli w nim głównie ochotnicy z Podhala i Królestwa Polskiego. Pułk został włączony w skład III Brygady Legionów Polskich.
Wysłany na front w lipcu 1915, co opisał Władysław Orkan w utworze Drogą Czwartaków. Od Ostrowca na Litwę. Chrzest bojowy przeszedł pod Jastkowem. Następnie walczył na Lubelszczyźnie i Wołyniu, między innymi pod Kostiuchnówką. Na froncie pozostał do jesieni 1916.
Rozwiązany został 15 listopada 1917, po kryzysie przysięgowym Legionów Polskich. Większość żołnierzy została internowana albo trafiła do Polskiego Korpusu Posiłkowego.
Żołnierze pułku Komendanci pułku ppłk Bolesław Roja (18 III 1915 – 18 VI 1917 → dowódca III Brygady Legionów Polskich) ppłk Andrzej Galica (1917) kpt. Edward Szerauc (p.o. od 25 VIII 1917Odprawy Komendy Legionów Polskich, Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. I.120.1.295b, s. 570 .)
Obsada personalna pułku sztab pułku Emil Bobrowski – lekarz pułkowy Antoni Bancer – oficer rachunkowy Filip Zawada – oficer łącznikowy, zastępca komendanta 1 Kompanii Feliks Gwiżdż – komendant oddziału sztabowego Aleksander Wójcicki – komendant plutonu pionierów Jan Słuszkiewicz – komendant plutonu pionierów (od 1 VII 1915) Zygmunt Zygmuntowicz ps. „Ostersetzer” – komendant plutonu telefonicznego Henryk Doskoczyński – zastępca komendanta plutonu telefonicznego sierż. Franciszek Martynowicz – komendant plutonu muzyki (do VI 1915) sierż. Roman Marian Zagłoba-Kaniowski – komendant plutonu muzyki (od VI 1915)
I batalion Andrzej Galica – komendant I baonu Józef Relidzyński – adiutant Ryszard Zacharski – lekarz I baonu Władysław Bończa-Uzdowski – komendant 1. kompanii Tadeusz Wasung – komendant 2. kompanii Tadeusz Krajewski – komendant 3. kompanii Jan Ferdynand Stettner – komendant 4. kompanii Adam Brzechwa-Ajdukiewicz – komendant 1 oddziału karabinów maszynowych
II batalion Franciszek Sikorski – komendant II baonu Leon Marian Michnowski vel Sternberg – lekarz II baonu Józef Kwaciszewski – komendant 2 oddziału karabinów maszynowych
III batalion Edward Szerauc – p.o. komendanta III baonu Teofil Kucharski – lekarz III baonu Józef Klisiewicz – komendant 3 oddziału karabinów maszynowych
Kawalerowie Virtuti Militari Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari 35px|lewo|Order Virtuti Militari
Kawalerowie waleczni Oficerowie i szeregowi 4 pp Leg. Pol. odznaczeni Krzyżem Walecznych „za udział w b. Legionach Polskich”: szer. Franciszek Szpala (po raz trzeci) chor. Zygmunt Berling (po raz drugi) plut. Kazimierz Gomulicki (po raz drugi) kpr. Władysław Garula22 lutego 1937 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu Krzyża z powodu „ujemnej opinii”. . (po raz drugi) sierż. Andrzej Gieras (po raz trzeci) plut. Stanisław Godawa (po raz czwarty) szer. Stanisław Malik (po raz drugi) szer. Adolf Ulrych (po raz pierwszy) sierż. Jan Zaręba (po raz drugi)
Oficerowie
Legioniści
Symbole pułku Chorągiew pułku Pierwszą chorągiew, ofiarowaną przez ziemię krakowską, pułk otrzymał w 1915. Wręczyła ją delegacja z posłem Włodzimierzem Tetmajerem na czele. Miała powierzchnię 1½ m². Po jednej stronie był wizerunek oracza z pługiem, zaś po drugiej biały orzeł na amarantowym tle a pod nim napis: „Polskim Legionom – Polski Lud – 1915”. Chorągiew była wykorzystywana przez cały okres istnienia pułku. W latach 1918–1923 używał jej także 4 Pułk Piechoty Legionów nawiązujący do tradycji legionowego 4 Pułku Piechoty.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Bronisław Prugar-Ketling (red.): Księga chwały piechoty. Warszawa, Departament Piechoty MSWojsk, 1937–1939. Reprint: Warszawa, Wydawnictwo Bellona, 1992
Jerzy Osiecki, Stanisław Wyrzycki: 4 Pułk Piechoty Legionów, Kielce 2007, Agencja JP s.c.,
Kategoria:Pułki piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1915 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1917