Oyo, znane także jako Ojo – nieistniejące obecnie państwo w Afryce. Powstało około XIV w. na terenie dzisiejszej Nigerii.
Rosnąca przewaga miasta Oyo Ile (znanego jako Katunga lub Stare Oyo), zyskiwana dzięki bogactwu płynącemu z handlu i potędze jego kawalerii, pozwoliła mu zyskać przodującą pozycję wśród państw Jorubów między połową XVII a końcem XVIII w. Państwo Oyo podporządkowało sobie inne państwa Jorubów oraz królestwo Dahomeju.
W 1796 dowódca kawalerii wszczął bunt przeciwko władcy państwa. Jego skutkiem było odłączenie się miasta Ilorin, wokół którego skupiła się rebelia. Był to początek końca imperium, gdyż kolejni wasale szli w ślady Ilorin. Wkrótce potem najazdy państwa Fulani doprowadziły do upadku państwa Oyo w 1835.
W 1837 udało się odnowić państwo w nowej stolicy. W 1895 król Adeyemi I Alowolodu przyjął protektorat brytyjski. W 1905 Brytyjczycy zlikwidowali królestwo Oyo.
Oyo funkcjonuje obecnie jako monarchia plemienna, obecnym władcą jest Oba Abimbola Owoade.
Władcy Oyo Oranyan ok. 1400 Ajaka Sango Ajaka (ponownie) Aganju Kori Oluaso Onigbogi ok. 1500 ? Ofiran Eguguojo Orompoto Ajiboyede Abipa ok. 1600 Obalokun Oluodo Ajagbo Odarawu Kanran Jayin Ayibi Osiyago Ojigi ok. 1720/8 Gberu ok. 1730 Amuniwaiye ? –1746 Onisile 1746–1754 Labisi 1754 Awonbioju 1754 Agboluaje 1754– ? Majeogbe Abiodun ok. 1770–1789 Awole Arogangan 1789–1796 Adebo 1796–1797 Maku 1797 wakat Majotu 1802–1830 Amodo 1830–1833 Oluewu 1833–1835 Atiba Atobatele 1837–1859 Adelu 1859–1875 Adeyemi I Alowolodu 1876–1905
Przypisy
Kategoria:Państwa historyczne w Afryce Kategoria:Historia Nigerii Kategoria:Tradycyjne królestwa Nigerii