Zygmunt Bończa-Tomaszewski, ps. Bończa (ur. 16 stycznia 1905 Marysieńska k. Mohylewa, zm. 15 października 1976 w Warszawie) – aktor, reżyser, dyrektor teatru.
Życiorys Urodził się w rodzinie Józefa Tomaszewskiego, maszynisty kolejowego, i Antoniny z Sadowskich. W 1926 zdał maturę w gimnazjum K. Kulwiecia w Warszawie. Równocześnie (od 1925) uczęszczał na Kursy Wokalno-Dramatyczne Heleny J. Hryniewieckiej. Eksternistycznie zdał egzaminy ZASP-u aktorski (1926) i reżyserski (1930). Początkowo (do 1930) używał nazwiska Tomaszewski, następnie pseudonimu Bończa, a po II wojnie światowej występował jako Bończa-Tomaszewski.
W czasie okupacji niemieckiej mieszkał w Warszawie. W teatrze nie występował. Do września 1940 był kelnerem w „Kawiarni Artystów” w Al. Jerozolimskich, następnie pracował jako robotnik placowy w składzie węgla i administrator domów na Pradze.
Uchwałą Prezydium Krajowej Rady Narodowej z 2 sierpnia 1946, na wniosek gen. dyw. Mariana Spychalskiego, „za działalność artystyczną w czasie walk o Warszawę na terenie Pragi” został odznaczony Srebrnym Krzyżem ZasługiM.P. z 1947 r. nr 27, poz. 217..
Dwukrotnie żonaty. Był mężem aktorki Felicji Trapszo z Krywultów, później Wandy z Pawełczyńskich, sekretarza teatru w Świdnicy w sezonie 1949/1950.
Zmarł w Warszawie.
Kariera zawodowa Teatr im. Elizy Orzeszkowej Grodno 1927–1928 aktor Teatr Polski Katowice 1928–1929 aktor Teatr Ateneum Warszawa 1929–1930 aktor poza teatrem 1930–1932 (służba wojskowa) Teatr na Pohulance Wilno 1932–1933 aktor Studio Żeromskiego Warszawa i in. 1933–1933 aktor-reżyser Teatr Pokucko-Podolski w Stanisławowie 1934–1935 aktor Teatr Miejski Kameralny Częstochowa 1935–1936 aktor-reżyser Teatr Miejski Łódź 1936–1939 aktor-reżyser Teatr Ziemi Kielecko-Radomskiej im. Stanisława Wyspiańskiego 1936–1936 aktor Teatr m.st. Warszawy Warszawa 1944–1945 aktor Miejska Szkoła Dramatyczna Strachockiego 1945–1947 wykładowca Miejskie Teatry Dramatyczne Warszawa 1945–1948 aktor-reżyser Teatr Dzieci Warszawy Warszawa 1948–1949 reżyser Ludowy Teatr Muzyczny Warszawa 1 IV – 1 IX 1949 aktor Państwowy Teatr Świdnica 1 IX 1949 – 30 III 1950 dyrektor naczelny i artystyczny Liceum Techniki Teatralnej Warszawa 1950–1952 wykładowca Teatr Polski Warszawa 1952–1971 aktor
Wybrana filmografia 1966 – Sublokator, jako babcia 1971 – Die Rolle, jako staruszek
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Zmarli w 1976