Franciszek Marian Kulisz (ur. w 1866 w Retkini (obecnie dzielnica Łodzi), zm. 23 sierpnia 1939 w Łodzi) – polski wydawca, właściciel drukarni w Łodzi.
Życiorys Na początku 1901 kupił na licytacji drukarnię i litografię zlokalizowaną przy ul. Średniej (obecnie ul. Pomorska) 23 należącą do Karoliny, wdowy po drukarzu Walentym KolińskimLaskowski Mirosław Dzieje drukarstwa łódzkiego, Łódź 1989, s. 24. Koncesję na prowadzenie zakładu przy ul. Średniej 23 (Pomorska) uzyskał co prawda 9 stycznia 1901, ale zakład uruchomił w 1902 po zainstalowaniu w nowym lokalu przy ul. Pomorskiej 12. Na wyposażeniu miał 2 „pośpieszne” maszyny drukarskie, 2 ręczne prasy litograficzne z odpowiednim zapasem kamieni litograficznych (zakres prac litograficznych był stosunkowo niewielki), komplety czcionek do składów zecerskich w trzech językach: rosyjskim, polskim i niemieckim oraz inne sprzęty uzupełniające. Zatrudnionych było około 12 osóbStrzałkowski Jacek Drukarnie i księgarnie w Łodzi do 1944 roku, Łódź 1999, s. 84. Produkcja zakładu oparta była na niezbyt wydajnych prasach ręcznychSzychowski Leon Zarys dziejów drukarstwa łódzkiego 1859-1918, Łódź 1993, s. 61.
W 1907 drukarnia mieściła się nadal przy ul. Pomorskiej, pod nr 12, a w 1909 nr 24. Drukował akcydensy, wśród których były druki urzędowe o małych nakładach, jak: ustawy, regulaminy, statuty, instrukcje i sprawozdania, niektóre z nich w języku rosyjskim i niemieckim. Większość wykonywanych prac miała charakter dziełowy, wydrukował ponad 100 druków zwartych i było to jak na ówczesne warunki i lokalne potrzeby poważne osiągnięcie drukarni.
Drukował w językach: polskim, rosyjskim, niemieckim i sporadycznie we francuskim podręczniki szkolne o nakładach od 3000 do 7000 egzemplarzy, na zlecenie m.in. Ludwika Fiszera, rzadziej natomiast nakładcami byli księgarnia „Rychliński i Wegner” oraz Robert Szatke. Wydrukował także na zlecenie znanej łódzkiej firmy fotograficznej Antoniego PiotrowskiegoJ. Strzałkowski, op. cit., s. 83 dwa albumy: jeden z widokami wystawy częstochowskiej w 1909 r. „Album Widoków Wystawy Częstochowskiej” Łódź 1909, a drugi poświęcony wystawie rzemieślniczo-przemysłowej w Łodzi w 1910 r.
W okresie I wojny światowej drukarnia choć istniała, nie wykazywała działalności produkcyjnej. W 1918 roku sygnował swoim nazwiskiem wydrukowany tom poezji Stanisława Czajkowskiego Z naszych chat i pól, wydrukowany prawdopodobnie w tej drukarni, którą około 1916 r. odstąpił bratu Edwardowi Kuliszowi, prowadzącemu ją do swojej śmierci w 1936 r. Drukowane były wtedy akcydensy, kalendarze, barwne albumy, karty okolicznościowe i podręczniki szkolne.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Polscy drukarze Kategoria:Polscy wydawcy Kategoria:Drukarze związani z Łodzią Kategoria:Urodzeni w 1866 Kategoria:Zmarli w 1939 Kategoria:Wydawcy związani z Łodzią