HMAS Wato – australijski holownik wodowany w 1904 dla Adelaide Steam Tug Company, w okresie II wojny światowej służył w Royal Australian Navy (RAN). „Wato” został złomowany w 1955.

Historia Holownik „Wato”Nazwa rzekomo wywodząca się z jednego z aborygeńskich języków i znacząca „pochwycić”, „brać” (ang. take hold). został zbudowany w angielskiej stoczni JT Eltringham & Co Ltd w South Shields na zamówienie adelajdzkiej firmy Adelaide Steam Tug Company. Statek mierzył 125 stóp długości, 23,7 stóp szerokości i miał 12,4 stopy zanurzenia (38 x 7,2 x 3,8 m), pojemność brutto wynosiła 292 tonyDane za wpisem z Rejestru Lloyda, źródła różnią się szczegółami co do wymiaru statku.. Napęd stanowiła maszyna parowa potrójnego rozprężania o mocy 660 IHP (132 NHP), średnica cylindrów wynosiła 17, 28 i 44 cale (432, 711 i 1117 mm), a skok cylindra - 30 cali (762 mm). Holownik miał jedną śrubę.

„Wato” był wodowany 14 lipca 1904 i ukończony w sierpniu tego roku. 7 września holownik opuścił Wielką Brytanię udając się w podróż do Adelajdy gdzie przybył 29 października.

W okresie I wojny światowej „Wato” został wynajęty przez Admiralicję i służył na akwenie Morza Śródziemnego oraz przynajmniej raz płynąc do Archangielska (zapewne w czasie wojny domowej w Rosji)Znajdujące się w niektórych źródłach informacje jakoby „Wato” służył w Royal Navy w okresie I wojny światowej nie znajdują potwierdzenia w konfrontacji z materiałami prasowymi z epoki i listami okrętów brytyjskich. Ships of the Royal Navy ani Conway's All the world's fighting ships, 1906-1921 nie wymieniają żadnego okrętu o nazwie HMS „Wato”, a materiały prasowe z epoki mówią o tym, że „Wato” był wynajęty (chartered) przez Admiralicję brytyjską. Najprawdopodobniej nawet w czasie wojny obsadzony był załogą cywilną i służył pod banderą marynarki handlowej (tzw. Red Ensign)..

Po wybuchu II wojny światowej holownik został zarekwirowany przez RAN 19 kwietnia 1941 i wszedł do służby 11 maja jako HMAS „Wato” (W127), w czasie wojny „Wato” był najstarszym zarekwirowanym przez RAN okrętem. „Wato” został uzbrojony w pojedyncze działo Oerlikon 20 mm i dwa karabiny maszynowe Vickers (7,7 mm).

Po wejściu do służby okręt został wysłany do Darwin, gdzie przebywał w czasie pierwszego bombardowania Darwin. Po ataku „Wato” udał się na pomoc przycumowanemu do głównego nabrzeża drobnicowcowi „Barossa”. Do burty „Barossy” przycumowana była lichtuga olejowa, która zapaliła się w wyniku jest ostrzelania przez japońskie samoloty. Sytuację pogarszał fakt, że tuż obok przycumowany stał, także już płonący, motorowiec MV „Neptuna” z ponad 200 tonami bomb głębinowych i innych materiałów wybuchowych na pokładzie. „Wato” najpierw odholował płonącą lichtugę, a następnie powrócił aby odholować także „Barossę”. Tuż po odciągnięciu „Barossy” na bezpieczną odległość „Neptuna” eksplodowała. „Wato” oddał akcję ratunkową „Barossy” trałowcowi HMAS „Tolga”, który ugasił pożary na jej pokładzie, a sam „Wato” powrócił do portu w poszukiwaniu potrzebujących pomocy marynarzy.

W późniejszym czasie „Wato” służył na wodach Nowej Gwinei aż do 1944 kiedy został przeniesiony do Sydney w grudniu tego roku i tam służył do końca wojny. Po zakończeniu wojny został wycofany do rezerwy 12 listopada 1945 i zwrócony Adelaide Steam Tug Company 27 maja 1946. Za służbę w okresie wojny otrzymał battle honour „Darwin 1942”.

W latach 1946–49 holownik ponownie służył Adelajdzie, około czerwca 1949 udał się do Fremantle, gdzie służył jeszcze w latach 50. Został złomowany 2 grudnia 1955.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Australijskie okręty pomocnicze z okresu II wojny światowej Kategoria:Holowniki Kategoria:Nazwy australijskich okrętów