Eugeniusz Olejniczakowski ps. „Kakowski" (ur. 25 grudnia 1884 w Warszawie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – żołnierz Legionów Polskich, kapitan piechoty rezerwy Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, starosta w Krasnymstawie, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Stanisława – przemysłowca, i Antoniny z Dębskich, urodzony 25 grudnia 1884 w Warszawie. Tu też ukończył gimnazjum i rozpoczął studia prawnicze. Był członkiem 16 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej im. Zawiszy Czarnego.

Po wybuchu I wojny światowej, w 1914 zgłosił się do Legionów Polskich, gdzie służył w I Brygadzie. Od września 1914 w POW, ukończył kurs strzelecki i kurs podchorążych, od grudnia 1914 do lipca 1915 uczęszczał do Wolnej Szkoły Wojskowej w Warszawie, w której przeszedł pełny kurs szkoły oficerskiej i był wykładowcą w szkole podoficerskiej. W lipcu 1916, po bitwie pod Kostiuchnówką, dostał się do niewoli rosyjskiej, z której uciekł. W 1917 powrócił do Polski i działał w POW jako komendant XI Okręgu Siedleckiego (pseudonim Kakowski). „Za ryzykowne tajne misje na terenach tzw. Ober-Ostu”, 11 listopada 1921 odznaczono go orderem „Virtuti Militari” V klasy.

W listopadzie 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Od 25 stycznia 1919 był kierownikiem placówki wywiadowczej w Wilnie, od 1 października 1919 szef oddziału II Grupy Operacyjnej gen. Żeligowskiego, a następnie szef sekcji polityczno-prasowej II oddziału 7 Armii, we Lwowie był komendantem II Ochotniczej Legii Kobiet. 25 grudnia 1919 został awansowany na stopień porucznika, a w kolejnym roku został komendantem Komendy Naczelnej 4 Związku Obrońców Ojczyzny.

Po zakończeniu wojny służył w 85 pułku Strzelców Wileńskich. W 1922 przeszedł do rezerwyJanusz Mierzwa Słownik biograficzny starostów Drugiej Rzeczypospolitej. Tom 1, wyd. LTW, Łomianki 2018, s. 315–317. W 1922 ukończył prawo na Uniwersytecie Wileńskim (bez egzaminów końcowych), pracował jako dziennikarz, od lutego 1923 do grudnia 1923 w Policji Państwowej w Nowogródku, następnie ponownie jako dziennikarz w Wileńskim Kurierze Poświątecznym. W 1924 mianowano go na stopień kapitana i przeniesiono do rezerwy z przydziałem do 85 pp.

W 1924 wyjechał do Ameryki Południowej, m.in. redagował w Buenos Aires pismo Głos Polski, w Montevideo pracował w polskim konsulacie. W 1931 powrócił do Polski. W latach 1931–1932 był burmistrzem Augustowa, w latach 1932–1935 starostą powiatu szczuczyńskiego z siedzibą w Grajewie, od lipca 1936 do wybuchu II wojny światowej starostą powiatowym w Krasnymstawie. W 1934, jako kapitan rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Białystok i posiadał przydział w rezerwie do 41 pułku piechoty w Suwałkach.

Walczył w czasie kampanii wrześniowej. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939, pod Złoczowem został wzięty do niewoli sowieckiej i następnie osadzono go w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod poz. 2433. Jego grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 98-3-13).

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majoraDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

W 1933 zawarł związek małżeński z Janiną Czarnocką. Miał dwóch synów: Tomasza (ur. 1934) i Janusza (ur. 1939).

Upamiętnienie 13 kwietnia 2010, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, przy Szkole Podstawowej im. Obrońców Westerplatte w Rutkach, został zasadzony Dąb Pamięci honorujący Eugeniusza Olejniczakowskiego.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4952 – 11 listopada 1921 Krzyż Niepodległości z Mieczami – 7 lipca 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych czterokrotnie Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej – 3 marca 1926

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

Rocznik Oficerski 1924 – Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1924, s. 704, 738.

„P. O. W. Na ziemiach X.Litewskiego 1919–1934. Szkice i wspomnienia D-ra Stefana Burchardta”. Wydawnictwo Wileńsko-Nowogródzkiego Okręgu Peowiaków. Wilno 1934

Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Harcerze Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Oficerowie 41 Suwalskiego Pułku Piechoty Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Starostowie powiatowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kostiuchnówką 1916 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Upamiętnieni symbolicznym grobem na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1884 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918 (Austro-Węgry) w niewoli rosyjskiej