mały|Monaster Przemienienia Pańskiego w Jarosławiu mały|Bulwar na prospekcie Lenina mały|„Strzałka” – miejsce ujścia Kotorośli do Wołgi Jarosław (, Jarosławl) – miasto w Rosji, stolica obwodu jarosławskiego, nad górną Wołgą, położone na Złotym Pierścieniu Rosji, liczące 567 443 mieszkańców (2024). Ważny węzeł kolejowy (ze stacją Jarosławl-Gławnyj), port lotniczy, stocznia rzeczna. Uniwersytet. Zwany „rosyjską Florencją” ze względu na liczbę zabytków.
Zabytkowe centrum miasta zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Historia Gród w Jarosławiu założył około 1010 r. książę Jarosław Mądry. W latach 1027–1463 stolica niezależnego Księstwa Jarosławskiego, które w XV wieku było jednym z poważnych konkurentów Moskwy w walce o dominację nad księstwami ruskimi. W 1463 roku Księstwo Jarosławskie i jego ostatni niezależny władca książę Aleksander Brzuchaty Fiodorowicz (1434–1463) zostało podbite przez władcę Księstwa Moskiewskiego księcia Iwana III Srogiego.
W XVI wieku powstał pierwszy port na Wołdze co spowodowało rozkwit dzięki handlowi. W czasie Wielkiej smuty siedziba rządu moskiewskiego. Od 1708 roku prowincjonalny ośrodek administracyjny. Ważny ośrodek kultury rosyjskiej, w 1750 powstaje teatr, w 1808 liceum prawnicze. Niemal natychmiast po rewolucji październikowej w Piotrogrodzie przeszło pod władzę bolszewików, mających większość w miejscowej radzie robotniczej i żołnierskiej. W lipcu 1918 r. Ludowy Związek Obrony Ojczyzny i Wolności wszczął w Jarosławiu antybolszewickie powstanie, które zostało po dwóch tygodniach stłumione przy ogromnych zniszczeniach zabudowy miejskiej. Od 1919 roku miasto obwodowe.
W 1971 roku miasto zostało odznaczone Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy.
Zabytki Monaster Przemienienia Pańskiego z XII wieku Sobór Przemienienia Pańskiego z XVI wieku Cerkiew klasycystyczna z 1831 r. Dzwonnica Święte wrota z 1516 roku Baszta Uglicka z 1635 roku Baszta Michajłowska z 1803 roku Baszta Bogorodska Cerkiew św. Eliasza z 1650 r. Baszta Wołżańska (Arsenał) – zbudowana w latach 1658–1669. W 1840 przebudowana na arsenał Baszta Znamieńska z 1659 roku Cerkiew Jana Chrzciciela w Tołczkowie z 1671 r. Cerkiew Wspomnienia Świętych Drzew Krzyża Pańskiego z 1672 Cerkiew Fiodorowskiej Ikony Matki Bożej z 1687 r. zespół cerkwi w Korownikach: cerkiew św. Jana Chryzostoma i cerkiew Włodzimierskiej Ikony Matki Bożej Cerkiew Objawienia Pańskiego Cerkiew św. Mikołaja Mokrego Cerkiew św. Mikołaja Nadieina Monaster Kazańskiej Ikony Matki Bożej monaster Świętych Cyryla i Atanazego Sobór Zaśnięcia Matki Bożej (zbudowany w nowej formie w 2004 roku na miejscu cerkwi z XVI wieku) Pałac metropolity z XVII wieku Liczne budowle barokowe, klasycystyczne i eklektyczne XIX-wieczne klasycystyczne hale targowe Dom byłego Towarzystwa Lekarzy Rotunda i fragmenty byłego krytego rynku
Gospodarka W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, metalowy, chemiczny, elektrotechniczny, włókienniczy, obuwniczy, odzieżowy, spożywczy oraz rafineryjny.
Galeria
Muzea Państwowe Muzeum Historii i Architektury Państwowe Muzeum Sztuki
Pomniki Pomnik Jarosława Mądrego Pomnik Włodzimierza Lenina Pomnik Karola Marksa Pomnik N. Niekrasowa Pomnik F. Wołkowa Pomnik Bojowników Rewolucji
Sport Dinamo Jarosław – klub piłkarski Jarosławicz – klub piłki siatkowej mężczyzn Łokomotiw Jarosław – klub hokejowy Szynnik Jarosław – klub piłkarski
Wojsko W mieście znajduje się filia Wojskowej Akademii Kosmicznej im. A.F. Możajskiego. W 2013 filia przyjęła 958 nowych słuchaczy.
Katastrofa lotu Jak Sierwis 9633
Katastrofa lotu Jak Sierwis 9633 wydarzyła się 7 września 2011 roku. Był to lot czarterowy z Jarosława do Mińska, który obsługiwał Jakowlew Jak-42D. Samolotem podróżowała rosyjska drużyna hokeja na lodzie Łokomotiw Jarosław. Maszyna rozbiła się ok. 500 m po starcie. Spośród 45 osób na pokładzie, 43 zginęły na miejscu (wszyscy zawodnicy klubu, sztab szkoleniowy i medyczno-techniczny oraz załoga samolotu), a dwie zostały ciężko ranne, z których jedna zmarła w szpitalu.
Miasta partnerskie Burlington, Stany Zjednoczone Coimbra, Portugalia Exeter, Wielka Brytania Hanau, Niemcy Jyväskylä, Finlandia Kassel, Niemcy Poitiers, Francja
Przypisy
Bibliografia Wzdłuż Złotego Pierścienia Rosji z 1986 r. Wyd. „Planeta” Moskwa
Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Rosji Kategoria:Miasta w obwodzie jarosławskim Kategoria:Miasta odznaczone Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy