thumb|Grób Leona i Romany Bukojemskich Leon Bukojemski, Leon Bukojemski-Nałęcz (ur. 27 sierpnia 1895 w Mrukowej, zm. 6 maja 1978 w Warszawie) – podpułkownik Wojska Polskiego (zdegradowany 1942), działacz niepodległościowy, generał brygady ludowego Wojska Polskiego.
Życiorys Urodził się 27 sierpnia 1895 w Mrukowej, w ówczesnym powiecie jasielskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Antoniego, dyrektora kopalni nafty w Drohobyczu, i Elzy z Müllerów (Elize Maria de Costa Miller). W 1913 r. po ukończeniu gimnazjum studiował na Wydziale Lądowym Politechniki Lwowskiej. W 1915 roku eksternistycznie zdał maturę w Wyższej Szkole Realnej w Krakowie.
8 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich i został przydzielony do I batalionu 1 pułku piechoty. 20 marca 1915 został przeniesiony do 4. baterii 1 pułku artylerii. Był starszym ogniomistrzem. 17 października 1917 został wcielony do cesarskiej i królewskiej Armii i przydzielony do 11 Brygady Artylerii Polowej, a następnie skierowany do szkoły oficerów rezerwy w Pressburgu. 10 sierpnia 1918 otrzymał przydział do Pułku Artylerii Polowej Nr 24, lecz do pułku nie przybył. 1 września tego roku rozpoczął działalność konspiracyjną w Polskiej Organizacji Wojskowej na stanowisku komendanta podokręgu Wieluń (Okręg IX Częstochowa).
14 grudnia 1918 objął dowództwo III batalionu 27 pułku piechoty. 10 lutego 1919 został przydzielony do Inspektoratu Artylerii w Warszawie i wysłany do Armii Polskiej we Francji. 27 lutego tego roku, po przybyciu do Francji, został skierowany na kurs 75 mm armat. Generał Józef Haller nadał mu od dnia 1 marca 1919 stopień porucznika ze starszeństwem od dnia 1 października 1918. 19 stycznia 1921 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w artylerii, w grupie oficerów byłej Armii gen. Hallera. W latach 1923–1925 pełnił służbę w 22 pułku artylerii polowej w Rzeszowie. W styczniu 1926 został przeniesiony do 2 dywizjonu artylerii konnej w Dubnie na stanowisko oficera zwiadowczego. 3 listopada 1926 objął obowiązki kwatermistrza dywizjonu, a 30 września 1927 objął dowództwo 3. baterii. 18 lutego 1928 r. awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku i 15. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W kwietniu tego roku został przeniesiony do 2 pułku artylerii polowej Legionów w Kielcach na stanowisko dowódcy III dywizjonu. 11 kwietnia 1933 roku został przeniesiony do 12 pułku artylerii lekkiej w Złoczowie na stanowisko kwatermistrza. Na podpułkownika został awansowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 13. lokatą w korpusie oficerów artylerii. Później przeniesiony do 25 pułku artylerii lekkiej w Kaliszu na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. Z dniem 1 maja 1938 został przeniesiony w stan spoczynku.
W czasie kampanii wrześniowej służył jako oficer sztabowy Armii „Łódź” i dowódca artylerii grupy operacyjnej gen. Kazimierza Sawickiego. W październiku aresztowany przez NKWD. Był osadzony w obozie jenieckim NKWD w Griazowcu. Następnie skierowany do tzw. willi rozkoszy, gdzie NKWD prowadziła z wybranymi oficerami rozmowy na temat utworzenia polskiej dywizji na terenie ZSRR z pominięciem Rządu RP w Londynie. Po ataku niemieckim na ZSRR i zawarciu układu Sikorski-Majski skierowany 1 września 1941 do Armii Polskiej dowodzonej przez gen. Władysława AndersaWładysław Anders, Bez Ostatniego rozdziału (1959), s. 58. jako dowódca artylerii 10 Dywizji Piechoty.
17 marca 1942 r. wezwano go do stawienia się przed sądem wojskowym w Jangi-Jul. Podstawą oskarżenia było oświadczenie jednego z oficerów, że podczas pobytu w obozie utrzymywał kontakty z władzami sowieckimi. Tam został aresztowany i po rozprawie, mimo braku dowodów winy, skazany na 15 lat więzienia i degradację za działanie na szkodę sojuszników Polski (a właściwie za przeciwstawianie się wyprowadzeniu armii do Iranu, oportunizm i łamanie dyscypliny wojskowej). Po rozprawie rewizyjnej zmniejszono mu karę do 14 miesięcy więzienia i 17 września 1942 r. osadzono w więzieniu w Taszkencie. W areszcie i w więzieniu ciężko chorował na malarię. 20 kwietnia 1943 r. w wyniku zerwania stosunków polsko-sowieckich zwolniony z więzienia i 28 kwietnia przybył do Moskwy.
Od maja 1943 r. służył w 1 Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Organizator i dowódca 1 pułku artylerii lekkiej, a następnie 1 Brygady Artylerii ArmatEncyklopedia II wojny światowej, s. 90.. 29 stycznia 1944 wydał w imieniu dowódcy Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR „Zarządzenie w sprawie uczczenia pamięci poległych oficerów zamordowanych w lesie katyńskim”, tym samym potwierdzając oficjalny stosunek władz ZSRR do kwestii zbrodni katyńskiej. Od 30 kwietnia 1944 r. zastępca dowódcy artylerii 1 Armii WP. W tym samym roku awansowany na pułkownika i generała brygady. W lutym 1945 r. został pierwszym dowódcą Lubelskiego Okręgu Wojskowego.
W czerwcu 1945 r. został przeniesiony do rezerwy. Mieszkał w Warszawie. Pracował na różnych stanowiskach w administracji państwowej. Aktywny działacz kombatancki w ramach Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.
Zmarł 6 maja 1978 r. Pogrzeb gen. bryg. Leona Nałęcz-Bukojemskiego odbył się 12 maja na Cmentarzu Komunalnym (d. Wojskowym) na Powązkach w Warszawie (kwatera 4B-tuje-12)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.. Ministerstwo Obrony Narodowej reprezentował wiceminister obrony narodowej, Główny Inspektor Obrony Terytorialnej gen. broni Tadeusz Tuczapski. Zmarłego pożegnał wiceminister do spraw kombatantów, sekretarz generalny Zarządu Głównego ZBoWiD Stanisław Kujda.
Był żonaty z Romaną z Niewiarowskich z (1897–1986), z którą miał syna i córkęJanusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, tom I: A–H, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, s. 212..
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Złoty Orderu Wojskowego Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4968 (11 listopada 1921) Krzyż Niepodległości (6 czerwca 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych (po raz pierwszy nr 14201 – „za czyny orężne w czasie bojów Legionów Polskich”) Krzyż Walecznych (po raz drugi i trzeci) Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 (1928) Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości (1928) Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1967)Za zasługi dla obronności Kraju [w:] „Trybuna Robotnicza”, nr 110, 10 maja 1967, s. 2. Odznaka „Za wierną służbę” Odznaka pamiątkowa Polskiej Ochotniczej Armii we Francji - Miecze Hallerowskie nr 1070 Złota odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1965)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 11, 30 czerwca 1965, s. 7. Złota odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (po raz drugi - 1971)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 3, 20 kwietnia 1971, s.21. Odznaka 25-lecia Ligi Obrony Kraju (1970)Podziękowania LOK dla ZBoWiD-owców, "Trybuna Ludu", nr 285, 13 października 1970, s. 4. Odznaka "Zasłużony Działacz Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich" (1967)Odznaczenia dla uczestników powstań śląskich, "Żołnierz Wolności", nr 139, 15 czerwca 1967, s. 1. Medal Waleczności 1 klasy (Austro-Węgry) Krzyż Wojskowy Karola (Austro-Węgry) Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich zbrodnia katyńska jeńcy polscy obozu NKWD w Griazowcu (1940–1941)
Przypisy
Bibliografia
Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, tom I: A–H, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010.
Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Dowódcy brygad ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Dowódcy Lubelskiego Okręgu Wojskowego Kategoria:Dowódcy pułków artylerii Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Generałowie brygady ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Jeńcy polscy obozu NKWD w Griazowcu (1940–1941) Kategoria:Ludzie związani z V Liceum Ogólnokształcącym im. Augusta Witkowskiego w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Mieczami Hallerowskimi Kategoria:Oficerowie 1 Berlińskiego Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie 2 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów Kategoria:Oficerowie 12 Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie 22 Pułku Artylerii Lekkiej (II RP) Kategoria:Oficerowie 25 Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie artylerii Wojska Polskiego 1943–1989 Kategoria:Oficerowie Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR 1941–1942 Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Podpułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1978 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918