Bogusław Zbigniew Pawłowski (ur. 8 czerwca 1962 w Prudniku) – polski antropolog, profesor nauk biologicznych, od 2010 roku kierownik Katedry Biologii Człowieka Uniwersytetu Wrocławskiego.
Życiorys W 1986 uzyskał tytuł magistra inżyniera inżynierii biomedycznej na Politechnice Wrocławskiej, a w 1989 tytuł magistra biologii na Uniwersytecie Wrocławskim. Stopień doktora nauk biologicznych w 1996, doktora habilitowanego w 2003 na Uniwersytecie Wrocławskim, a tytuł profesora w 2010.
Od 1989 jest zatrudniony w Katedrze Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego (od 2012 roku to Katedra Biologii Człowieka), a w latach 2006–2010 był dyrektorem Zakładu Antropologii PAN.
Zajmuje się mechanizmami ewolucji człowieka i biologicznym podłożem ludzkich zachowań i preferencji, a w szczególności preferencjami różnych cech postrzeganych jako atrakcyjne w aspekcie doboru płciowego i kondycji biologicznej. Prace Pawłowskiego dotyczące preferencji co do cech potencjalnego partnera seksualnego (na przykład na podstawie ofert matrymonialnych) związane są zarówno z morfologią (wysokość ciała, BMI, WHR) i dymorfizmem płciowym wysokości ciała między partnerami, jak i z wybranymi cechami behawioralnymi, które są ważne w kontekście doboru płciowego i mają ewolucyjne znaczenie.
Zaproponował też kilka hipotez dotyczących mechanizmów ewolucji człowieka: Hipoteza chłodnych nocyPawłowski B. (1998) – Why are human newborns so big and fat? Human Evolution: 13: 65-72.. Biomechaniczna hipoteza wzrostu ilości podskórnej tkanki tłuszczowej w okolicach bioder i ud u kobietPawłowski B, Grabarczyk M. (2003) – Center of body mass and the evolution of female body shape, American Journal of Human Biology 15:144-150.. Hipoteza dodatkowych termoregulacyjnych kosztów wzrostu mózgowia w ewolucji człowiekaPawłowski B. (2005) – Heat loss from the head during infancy as a cost of encephalization. Current Anthropology, 46(1): 136-141.. Zakwestionował znaczenie utraty rui i ukrycia objawów owulacji w ewolucji człowiekaPawłowski B. (1999) – Loss of oestrus and concealed ovulation in human evolution: the case against the sexual-selection hypothesis, Current Anthropology, 40: 257-275..
Wskazał przy tym, że ciągle istnieją subtelne objawy owulacji, a atrakcyjność i proceptywność kobiety zmienia się w cyklu menstruacyjnymPawłowski B., Jasieńska G. (2005) – Women’s preferences for sexual dimorphism in height depend on menstrual cycle phase and expected duration of relationship. Biological Psychology 70(1):38-43.Salska I., Frederick D.A., Pawlowski B., Reilly A.H, Laird K.T., Rudd N.A (2008) Conditional mate preferences: Factors influencing preferences for height. Personality and Individual Differences, 44:203-215..
Publikował prace naukowe m.in. w takich pismach jak Nature, PNAS, Proceedings of Royal Society B., Scientific Reports, Current Anthropology, Evolution & Human Behavior, Biological Psychology czy American Journal of Human Biology. Pod jego redakcją ukazała się w Wydawnictwach Uniwersytetu Warszawskiego (WUW), monografia pt. „Biologia atrakcyjności człowieka”Pawłowski B. (red.) (2009) Biologia atrakcyjności człowieka. Wydawnictwa UW. Warszawa..
Odbył kilka zagranicznych stypendiów naukowych, a w tym roczne stypendium NATO/Royal Society na Uniwersytecie w Liverpoolu w School of Biological Sciences, w Szkocji (Uniwersytet w St. Andrews) i w Niemczech (Uniwersytet w Getyndze).
Jest też popularyzatorem nauki – m.in. współautorem książki „Nagi umysł. Dlaczego jesteśmy, jacy jesteśmy. Ludzka natura bez złudzeń” (Pawłowski i Ulanowski, 2016).
Członkostwo w towarzystwach i komitetach naukowych Polskie Towarzystwo Nauk o Człowieku i Ewolucji (PTNCE) – był jednym z założycieli PTNCE European Human Behaviour and Evolution Association (EHBEA) Polskie Towarzystwo Antropologiczne Członek Komitetu Biologii Środowiskowej i Ewolucyjnej PAN Członek Komitetu Antropologii PAU
Wybrane publikacje Pawłowski B., Ch. Lowen, R. Dunbar (1998) – Neocortex size, social skills and mating success in male primates, Behaviour, 135 (3): 357–368. Pawłowski B. (1999) – Loss of oestrus and concealed ovulation in human evolution: the case against the sexual-selection hypothesis, Current Anthropology 40: 257–275. Pawłowski B., Dunbar R.I.M, Lipowicz A. (2000) – Tall men have more reproductive success. Nature 403: 156. Pawlowski B., Kozieł S. (2002) The impact of traits offered in personal advertisements on response rates. Evolution and Human Behavior 23:139–149. Pawlowski B., Grabarczyk M. (2003) Center of body mass and the evolution of female body shape. American Journal of Human Biology 15:144–150. Pawlowski B. (2003) Variable preferences for sexual dimorphism in height as a strategy for increasing the pool of potential partners in humans. Proceedings of Royal Society London B., 270:709–712. Pawłowski B. (2005) Heat loss from the head during infancy as a cost of encephalization. Current Anthropology 46(1): 136–141. Pawlowski B., Dunbar R.I.M (2005) Waist:Hip Ratio versus BMI as Predictors of Fitness in Women. Human Nature 16(2):164–177. Pawlowski B., Jasieńska G. (2005) Women’s preferences for sexual dimorphism in height depend on menstrual cycle phase and expected duration of relationship. Biological Psychology 70(1):38–43. Borkowska B. & Pawłowski B. (2011) Female voice frequency in the context of dominance and attractiveness perception. Animal Behaviour 82: 55–59. Pawłowski, B. & Nowaczewska W. (2015) Origins of Hominini and Putative Selection Pressures Acting on the Early Hominins. W: Handbook of Paleoanthropology (eds. Henke, W. & Tattersall, I.) DOI 10.1007/978-3-642-27800-6_46-6, Springer-Verlag Berlin Heidelberg. Pawłowski B., Nowak J., Borkowska B, Augustyniak D., Drulis-Kawa Z. (2017) Body height and immune efficacy: testing body stature as a signal of biological quality. Proceedings of the Royal Society B-Biological Sciences. 284:20171372. Nowak J., Pawłowski B., Borkowska B, Augustyniak D., Drulis-Kawa Z. (2018) No evidence for the immunocompetence handicap hypothesis in male humans. Scientific Reports 8:7392 DOI:10.1038/s41598-018-25694-0. Pawłowski B., Żelaźniewicz A. (2021) The evolution of perennially enlarged breasts in women: a critical review and a novel hypothesis. Biological Reviews. 96(6): 2794–2809.
Nagrody i odznaczenia Polskie Stowarzyszenie Dziennikarzy Naukowych przyznało w 2009 prof. Bogusławowi Pawłowskiemu honorową nagrodę „Naukowiec przyjazny mediom”. Za całokształt działalności został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (2016)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 lutego 2016 r. o nadaniu odznaczeń (). oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2017). Otrzymał też nagrodę główną w konkursie PAP i MNiSW „Popularyzator Nauki 2016”.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Politechniki Wrocławskiej Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Prudniku Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy biolodzy XX wieku Kategoria:Polscy biolodzy XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1962 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego