Niesamowitość (, ) – czynnik wywołujący uczucia niepokoju i strachu poprzez jednoczesne posiadanie cech obcości i tajemniczości oraz cech zjawiska dobrze znanego. Strach wywoływany przez niesamowite wynika z zaistnienia dysonansu poznawczego w percepcji danego zjawiska. Według współtwórcy pojęcia, psychiatry Sigmunda Freuda, niesamowite jest elementem rzeczywistości znanym wcześniej, lecz wyeliminowanym ze świadomości przez mechanizm wyparcia. Autorem terminu był niemiecki psychiatra .
Niesamowitość jest kategorią estetyczną wywodzącą się z psychoanalizy. Koncepcja ta stosowana bywa jako termin krytyki literackiej, służący do opisu motywów literackich przywołujących atmosferę tajemnicy i niepokoju lub postacie duchów i zjaw – motywów szczególnie obecnych m.in. w literaturze epoki romantyzmu. Kategoria niesamowitego obecna jest też w terminologii kulturoznawstwa, krytyki filmowej, teorii architektury, teorii robotyki (hipoteza doliny niesamowitości).
Przypisy
Kategoria:Kulturoznawstwo Kategoria:Motywy Kategoria:Psychoanaliza