Leszczowate (w latach 1977–1981 Zalesie) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne.
Wieś wchodzi w skład sołectwa Brelików-Leszczowate.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.
Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Różańcowej w Wańkowej.
Części wsi +Integralne części wsi Leszczowate SIMC Nazwa Rodzaj0358240 Dolny Koniec część wsi0358256 Górny Koniec część wsi
Historia
Wieś lokowana w 1540 roku na prawie magdeburskim. Od tego czasu należała do rodziny Kraińskich. Pierwszym właścicielem z tej rodziny był Andrzej Kraiński. W Leszczowatem urodził się syn Andrzeja – Krzysztof Kraiński (1556–1618), kaznodzieja kalwiński i superintendent kościołów w Małopolsce, kaznodzieja w Lublinie, Opolu Lubelskim i Łaszczowie, pisarz teologiczny. W XIX w mieszkał tam wybitny wojskowy i inżynier Edmund Kraiński (1804–1887). Ukończył akademię wojskową w Wiedniu i odbył pięcioletnią służbę w korpusie inżynierów armii austriackiej. W 1828 w stopniu porucznika podał się do dymisji i osiadł w dobrach Leszczowate i Maćkowa Wola.
Następnie majątek przejął jego syn Wincenty Kraiński (1846-1924), poseł na Sejm Krajowy Galicji I, II i III kadencji. Ostatnim właścicielem z rodziny Kraińskich był Edmund Kraiński (1887-1965), syn Wincentego, który sprzedał majątek w 1939 roku. Istniejąca do dzisiaj cerkiew została ufundowana przez rodzinę Kraińskich, o czym informuje tabliczka. Znajdujący się obok cerkwi grobowiec 3 członków rodziny Kraińskich splądrowany przez żołnierzy KBW został odbudowany przez mieszkańców wsi.
W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie leskim województwa lwowskiego. 30 lipca 1944 roku bojówka UPA dokonała pierwszych w tej miejscowości zbrodni na Polakach. Drewniany dwór został spalony a właściciele zamordowani. Łącznie w latach 1944-1946 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali we wsi lub jej okolicy 42 Polaków.
Zabytki Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa: cerkiew św. Paraskewy, drewniana, z 1922, nr rej.: A-790 z 29.04.1975, obecnie kościół rzymskokatolicki, dzwonnica, drewniana, z XVIII w., przebudowywana w 2. poł. XIX w., nr rej. jw.
Urodzeni w Leszczowatem Krzysztof Kraiński, słynny kalwiński kaznodzieja Dezydery Smoczkiewicz, – poseł na Sejm IV kadencji (1935–1938), ofiara zbrodni katyńskiej.
Przypisy
BIP gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Rocznik Archidiecezji Przemyskiej 2015/2016 (s. 328)
Linki zewnętrzne
Zamordowani przez UPA
Kategoria:Leszczowate Kategoria:Wsie w powiecie bieszczadzkim